Rebecca Yarros — Fourth Wing (In steen gebrand)
Voor wie houdt van militaire academies en draken, maar nog nooit een dikke fantasyreeks heeft gelezen, is *In steen gebrand* (2023) van Rebecca Yarros het meest logische startpunt. Het boek opent met Violet Sorrengail, die eigenlijk scribent wilde worden maar door haar moeder gedwongen wordt zich in te schrijven aan het Basgiath Oorlogscollege — een academie waar cadetten getraind worden tot drakenrijders. De inzet is direct: overleven of sterven. De magie zit in de draken en de banden die rijders met hen smeden, de romance in Violets onvermijdelijke botsing met Xaden Riorson, een ouderejaars met een duistere reputatie.
Dit is toegankelijke romantasy omdat Yarros je nergens in het diepe gooit. De wereld ontvouwt zich geleidelijk, de regels van de academie worden uitgelegd terwijl Violet ze leert, en de romance ontwikkelt zich parallel aan de actie zonder dat het één het ander overneemt. De stemming is spannend maar niet grimmig, de toon young adult zonder kinderachtig te worden. Het boek telt ruim 500 pagina's, maar de korte hoofdstukken en cliffhangers maken dat het snel leest. Voor veel lezers is dit hun eerste kennismaking met het genre geweest — niet omdat het het beste romantasy-boek is, maar omdat het het makkelijkste instappunt vormt.
Yarros schreef voor *In steen gebrand* jarenlang romance zonder fantasy-elementen; die ervaring is voelbaar in hoe natuurlijk de dialogen lopen en hoe direct de emotionele dynamiek tussen personages wordt neergezet. De Empyrean-reeks waarvan dit het eerste deel is, telt inmiddels drie boeken en groeit qua omvang en complexiteit, maar je kunt het eerste deel ook als standalone lezen om te testen of romantasy iets voor jou is.
Colleen Hoover — It Ends with Us
Voor wie romance al kent en zich afvraagt of er ook romantasy bestaat zonder draken of magie, is *It Ends with Us* (2016) van Colleen Hoover eigenlijk geen fantasy — maar het staat hier omdat het laat zien hoe hedendaagse romance werkt, en die dynamiek is de basis van veel romantasy. Hoover schrijft emotioneel zware verhalen waarin personages worstelen met keuzes die geen goed antwoord hebben. *It Ends with Us* gaat over Lily Bloom, die een relatie begint met neurochirurg Ryle Kincaid en zich vervolgens geconfronteerd ziet met patronen die ze uit haar jeugd herkent.
Het boek behandelt huiselijk geweld op een manier die niet sensationeel is maar wel confronterend. Hoover laat zien hoe iemand in een situatie terechtkomt die van buitenaf onbegrijpelijk lijkt, en waarom weggaan niet altijd een simpele keuze is. De romance is hier geen achtergrond maar het hart van het verhaal, en de emotionele impact is groter dan in veel fantasy omdat alles realistisch blijft. Wereldwijd zijn er meer dan 6 miljoen exemplaren van verkocht; in 2024 werd het verfilmd met Blake Lively.
Dit boek staat in deze lijst omdat romantasy voortbouwt op de romance-traditie waar Hoover deel van uitmaakt. Als je *It Ends with Us* leest, begrijp je beter waarom de romance in romantasy niet decoratief is maar structureel — waarom lezers gehecht raken aan personages en waarom een liefdesverhaal net zo belangrijk kan zijn als een magisch conflict. Het is geen licht boek, en niet iedereen zal het willen lezen, maar het toont wel waar het emotionele gewicht van het genre vandaan komt.
Holly Black — The Cruel Prince (De wrede prins)
Voor wie houdt van politieke intriges en moreel twijfelachtige personages is *De wrede prins* (2018) van Holly Black de volgende stap. Het boek volgt Jude Duarte, een sterfelijk meisje dat als kind naar de Elfenwereld werd gebracht en daar opgroeide aan het hof. Elfen leven langer, zijn mooier en machtiger, en Jude weet dat ze nooit gelijk aan hen zal zijn — dus compenseert ze met list, strategie en een bereidheid om verder te gaan dan de meesten durven. Tegenover haar staat prins Cardan, die haar veracht omdat ze sterfelijk is en die zij op haar beurt haat. Totdat die haat langzaam iets anders wordt.
Black schrijft fantasy die leunt op folklore en sprookjes, maar dan met scherpe randen. Haar elfen zijn niet goedaardig of wijs; ze zijn wreed, manipulatief en gebonden aan beloftes die letterlijk genomen moeten worden. Jude is geen heldin die het juiste doet — ze liegt, bedriegt en moordt als dat nodig is om te overleven. De romance ontwikkelt zich langzaam en op een manier die niet voorspelbaar is: dit is geen liefde op het eerste gezicht maar een machtsstrijd die geleidelijk verschuift.
*The Folk of the Air* werd de reeks die Blacks naam vestigde bij een breed publiek. Het eerste deel won geen grote prijzen maar werd genomineerd voor de Locus Award en de Lodestar Award, en het tweede deel debuteerde op nummer 1 van de New York Times-bestsellerlijst. De trilogie is sinds 2020 compleet in het Nederlands verkrijgbaar bij Boekerij. Voor lezers die Yarros te soft vonden en Hoover te realistisch, is dit het boek dat laat zien hoe donker romantasy kan zijn zonder in grimdark te vervallen.
Sarah J. Maas — A Court of Thorns and Roses (Hof van doorns en rozen)
Voor wie klaar is voor een langere reeks met een volwaardige fantasy-wereld is *Hof van doorns en rozen* (2016) van Sarah J. Maas de standaard waartegen veel hedendaags romantasy wordt afgemeten. Het boek is een vrije hervertelling van Belle en het Beest: Feyre, een negentienjarige jager, schiet per ongeluk een wolf die een vermomde Fae blijkt te zijn. Als straf moet ze naar het land van de Fae, waar ze terechtkomt in het paleis van Tamlin, een heer met een vloek op zijn hoofd. Wat begint als gevangenschap wordt langzaam iets anders, terwijl Feyre ontdekt dat de wereld van de Fae complexer is dan ze dacht.
Maas bouwt werelden die groter zijn dan één verhaal. *A Court of Thorns and Roses* is het eerste deel van een reeks die inmiddels vijf boeken telt, met spin-offs en aanvullende novellen. De magie is systematisch uitgewerkt — verschillende Fae-hoven met elk hun eigen kracht en politieke agenda — en de romance is expliciet, zowel emotioneel als fysiek. Waar Yarros en Black vooral young adult zijn, schrijft Maas voor een volwassen publiek dat langere boeken aankan en bereid is te investeren in personages die over meerdere delen groeien.
De reeks is niet zonder kritiek: sommigen vinden de personages te perfect, de romance te voorspelbaar, de plotwendingen te theatraal. Maar Maas heeft wel het template neergezet waar veel romantasy sinds 2016 op vaart: een vrouwelijke hoofdpersoon die sterker wordt door de fantasy-wereld heen, een liefdesdriehoek die niet oppervlakkig is, en een verhaallijn die politieke conflicten gebruikt om karakterontwikkeling te drijven. Wereldwijd zijn er meer dan 38 miljoen exemplaren van haar boeken verkocht; in 2021 kondigde streamingdienst Hulu een serie-adaptatie aan die sindsdien in ontwikkeling blijft.
Sarah J. Maas — Crescent City: House of Earth and Blood (Huis van aarde & bloed)
Voor wie toe is aan ambitieuze worldbuilding en een hoofdpersoon die niet achttien is maar begin twintig, is *Huis van aarde & bloed* (2020) de volgende stap. Dit is Maas' derde grote reeks, expliciet geschreven voor volwassenen. De setting is Crescent City, een moderne stad waar mensen, engelen, Fae, weerwolven en andere magische wezens samenleven onder een fragiele vrede. Bryce Quinlan, half-mens en half-Fae, werkt in een galerie en probeert haar wilde verleden achter zich te laten — totdat een moordenaar haar beste vriendin vermoordt en Bryce gedwongen wordt samen te werken met Hunt Athalar, een gevallen engel die als huurmoordenaar werkt voor de overheid.
Dit boek vraagt meer van de lezer dan de vorige vier. Het telt meer dan 800 pagina's, introduceert minstens zes verschillende soorten magische wezens met elk hun eigen hiërarchie, en de plot ontvouwt zich langzaam. De romance tussen Bryce en Hunt ontwikkelt zich over honderden pagina's heen, parallel aan een mysterie-plot die steeds groter wordt. Maas mengt hier urban fantasy met politieke thriller, en de toon is volwassener: personages drinken, gebruiken drugs, hebben seks, en de geweldsscènes zijn explicieter dan in haar eerdere werk.
*House of Earth and Blood* won in 2022 de Goodreads Choice Award voor Best Fantasy. Het tweede deel, *House of Sky and Breath*, volgde in 2022; het derde, *House of Flame and Shadow*, in 2024. Sinds 2024 is er ook een omnibus met alle drie de delen. Voor lezers die de vorige vier boeken hebben gelezen en willen weten hoe ver romantasy kan gaan in termen van scope en ambition, is dit het bewijs: een volledig uitgewerkte wereld met eigen mythen, politieke systemen en magische wetten, waarin de romance nog steeds centraal staat maar niet meer het enige is dat ertoe doet.
Wat erna?
Als je na deze vijf boeken weet dat romantasy iets voor jou is, zijn er twee richtingen. Voor wie meer wil van de auteurs in deze lijst: lees de vervolgdelen. Yarros' *Iron Flame* (Een ijzeren vlam) en *Onyx Storm* (Door duisternis gesmeed) bouwen voort op *In steen gebrand*. Maas' *A Court of Mist and Fury* wordt door veel fans als het beste deel van die reeks gezien. Black schreef met *The Stolen Heir* (De gestolen erfgenaam) een nieuwe reeks in de Elfhame-wereld, met andere personages maar hetzelfde universum.
Voor wie buiten deze vijf wil kijken: Leigh Bardugo's *Shadow and Bone* combineert Russische folklore met een langlopende reeks, en Jennifer L. Armentrout's *From Blood and Ash* leunt zwaarder op de romance dan op de wereldopbouw. Beide auteurs hebben een grote fanbase en meerdere reeksen lopen. Het genre groeit sneller dan je kunt lezen — wat betekent dat er altijd een volgend boek is.
