Deon Meyer

Deon Godfrey Meyer (Paarl, 4 juli 1958) is een Zuid-Afrikaanse thrillerauteur die in het Afrikaans schrijft. Zijn werk is in 28 talen vertaald en hij geldt in Nederland als een vaste naam in het misdaadsegment van A.W. Bruna Uitgevers. Meyer deed in 1976 eindexamen aan de Schoonspruit High School in Klerksdorp, studeerde Engels en Geschiedenis aan de Potchefstroomse Universiteit voor Christelijk Hoger Onderwijs en behaalde later een honours degree aan de Universiteit van de Vrijstaat. Hij woonde lang in het kustplaatsje Melkbosstrand, waar hij het grootste deel van zijn romans schreef.

Voordat hij fulltime schrijver werd, had Meyer een lange weg door de communicatiebranche. In de jaren tachtig werkte hij als journalist bij Die Volksblad en op de pr-afdeling van de Universiteit van de Vrijstaat, waarna hij als copywriter bij verzekeraar Sanlam begon. In 1991 werd hij daar hoofd interne communicatie en creatief directeur van de publiciteitsafdeling. Na Sanlam startte hij een eigen onderneming rond virtuele internetgemeenschappen en werkte hij als manager speciale projecten voor BMW motors. Zijn literaire loopbaan begon in 1992, toen het Afrikaanstalige magazine Huisgenoot een kortverhaal van hem publiceerde; volgens de Nederlandse Wikipedia verschenen er in totaal dertien kortverhalen van zijn hand in Sarie en Huisgenoot, die later ook werden gebundeld (onder meer in Bottervisse in die jêm, 1997). Zijn eerste roman, aanvankelijk Ikarus en later hernoemd tot Wie met vuur speel (1994), beschouwde hij zelf achteraf als een jeugdzonde.

Met Feniks (1996), Orion (2000), Proteus (2002) en Onsigbaar (2007) bouwde Meyer stap voor stap een herkenbaar universum op, waarin personages als rechercheur Mat Joubert, de getormenteerde Bennie Griessel en de voormalige lijfwacht Tobela Mpayipeli over verschillende boeken heen terugkeren. De doorbraak naar een breed internationaal publiek kwam met de serie rond Bennie Griessel, een Kaapse recherche-inspecteur die vanaf Infanta (2004, in Nederland als Duivelspiek) centraal staat. Omdat de romans zich in één wereld afspelen en personages elkaar kruisen, raadt ook de Nederlandse Wikipedia aan ze in volgorde van oorspronkelijke publicatie te lezen.

Meyers verhalen spelen zich af in het huidige Zuid-Afrika en reflecteren, zoals Wikipedia het samenvat, actuele maatschappelijke kwesties, inclusief de nalatenschap van het apartheidssysteem. Zijn hoofdpersonen worden omschreven als „flawed but empathetic cops”: politiemensen met scheuren en demonen, maar met een duidelijk moreel kompas. Griessel is daarvan het bekendste voorbeeld — een inspecteur die worstelt met zijn verleden en zijn drankgebruik, terwijl hij in Kaapstad en omgeving zaken draait die vaak de politieke en etnische breuklijnen van het land raken. Het landschap zelf, van de Kaap tot de Karoo, speelt consequent een eigen rol in de boeken.

In de afgelopen jaren verscheen de Bennie Griessel-reeks in Nederlandse vertaling in een vast ritme: Cobra (2014), Icarus (2015), het geschenk De vrouw in de blauwe mantel (2017, uitgedeeld tijdens de Weken van het Spannende Boek), Prooi (2019), Donkerdrif (2021) en Leeuw (2024). Voor 2026 staat de Nederlandse vertaling van Skorpio op de agenda, naar de Afrikaanse uitgave uit 2025. Daarnaast verschenen standalones en bundels als Spoor (Afrikaans 2010, Nederlands 2013) en Koorts (2017), en kortverhalenbundels zoals De laatste seconde en andere verhalen. Ook schreef Meyer scripts voor televisie en film: Transito werd speciaal voor de Zuid-Afrikaanse televisie geschreven en Orion werd bewerkt voor kykNET.

Internationaal is Meyers werk meermaals bekroond. Hij won in 2003 Le Grand Prix de Littérature Policière voor Jusqu'au dernier, de Franse vertaling van Feniks, en in 2004 de Prix Mystère de la Critique voor Les soldats de l'aube, de Franse editie van Orion. In 2006 ontving hij de Duitse misdaadfictieprijs voor Proteus. Prooi werd bekroond met de prijs voor de beste naar het Zweeds vertaalde misdaadroman. Volgens de Engelstalige Wikipedia is zijn werk in 28 talen vertaald; de Nederlandse pagina noemt onder meer Engels, Frans, Duits, Italiaans, Spaans, Tsjechisch, Bulgaars, Deens, Fins en Zweeds. De sterke buitenlandse verkoop stelde hem uiteindelijk in staat voltijds te gaan schrijven. Ook werden filmrechten verkocht voor Feniks (Dead Before Dying), 13 uur (Thirteen Hours, met Roger Spottiswoode als beoogd regisseur) en Proteus (Heart of the Hunter).

Voor Nederlandse lezers die willen beginnen, zijn er grofweg drie ingangen. Wie direct de reeks in wil waarmee Meyer internationaal doorbrak, kan het best beginnen bij Duivelspiek (Infanta), de eerste Bennie Griessel-roman; vanaf dat punt lopen de personages en verhaallijnen logisch door via 13 uur, 7 dagen en Cobra. Lezers die liever eerst het bredere universum willen leren kennen, kunnen starten bij Feniks, de roman waarin Mat Joubert en Griessel voor het eerst opduiken en waarmee Meyer in Europa zijn eerste grote prijs won. Wie liever een standalone probeert om de toon te proeven zonder zich aan een reeks te binden, kan terecht bij Koorts, een omvangrijke roman die zich losmaakt van de Kaapse politie en in een postapocalyptisch Zuid-Afrika speelt — een goede test of Meyers combinatie van landschap, moraal en spanning aanslaat.