Judith Fanto

Judith Fanto is het auteurspseudoniem van Judith Wermenbol-van den Heuvel, geboren in 1969 in Delft. Ze groeide op in Voorburg en Den Haag in wat ze zelf omschrijft als een links-intellectueel gezin, en werd vernoemd naar haar Joodse grootmoeder Trude. Haar grootouders aan moederskant waren docenten aan de Universiteit van Wenen — een familiegeschiedenis die later de kern van haar literaire werk zou vormen. De naam Fanto, waaronder ze publiceert, is de achternaam van haar moeder.

Haar weg naar het schrijverschap liep via de rechten. Fanto studeerde Rechtsgeleerdheid aan de Radboud Universiteit, met semesters aan de London School of Economics en de Universiteit Leiden, en behaalde daarna een postmaster medisch recht aan de Universiteit van Amsterdam. Ze werkte als medisch jurist en publiciste en was als docent verbonden aan de Hogeschool Saxion. Rond de eeuwwisseling liet ze via een Koninklijk Besluit de voornaam Judith aan haar officiële documenten toevoegen — een naam die later ook haar auteursnaam zou worden. In 2008 verscheen onder de naam Judith G. Wermenbol een bundel over kankerpatiënten in Apeldoorn, geen literair werk maar wel haar eerste gepubliceerde boek.

Het manuscript dat haar schrijverschap zou definiëren begon ze in 2015, tijdens een moeilijke periode voor haar gezin. Aanvankelijk overwoog ze de roman in eigen beheer uit te geven, maar ze stuurde het werk naar vijf literaire uitgeverijen, waar het uit de stapel ongevraagde manuscripten werd gevist. Uiteindelijk tekende ze bij Ambo|Anthos. In 2020 debuteerde ze officieel met de historische roman Viktor, gebaseerd op de lotgevallen van haar Weens-Joodse familie. Het debuut sloeg aan: Fanto won er de Hebban Debuutprijs 2020 mee.

Viktor is een historische roman die gebaseerd is op de lotgevallen van Fanto's eigen Weens-Joodse familie. Dat ze het boek situeert in de stad waar haar grootouders doceerden geeft het werk een persoonlijke lading. Wenen fungeert daarmee niet alleen als decor, maar als plaats waar de familiegeschiedenis van de auteur zelf wortelt. De pocket-editie verscheen in 2021 onder dezelfde titel bij dezelfde uitgever.

In 2025 volgde Narcis, opnieuw bij Ambo|Anthos, en opnieuw gesitueerd in Wenen aan het begin van de twintigste eeuw. Dat Fanto bij deze setting blijft is geen toeval maar een artistieke keuze: het fin-de-siècle Wenen, met zijn mengeling van intellectuele bloei, antisemitisme en naderend geweld, lijkt het decor te zijn waarin ze haar personages het scherpst kan tekenen. Een lopende reeks heeft ze niet; haar oeuvre bestaat vooralsnog uit twee literaire romans die thematisch en geografisch met elkaar in gesprek staan.

Over de stijl van Fanto is in bronnen opgemerkt dat haar romans worden gewaardeerd om stijl en psychologisch inzicht. De keuze voor een familiekroniek met autobiografische wortels — zoals in Viktor — wijst op een werkwijze waarin persoonlijke geschiedenis en verbeelding in elkaar schuiven. Terugkerend zijn de Weense setting, de vroege twintigste eeuw en het Joodse familieleven dat door de geschiedenis op de proef wordt gesteld. Fanto schrijft historische fictie, maar dan het soort dat even sterk leunt op karakter als op gebeurtenis.

Wat de ontvangst betreft: de Hebban Debuutprijs 2020 voor Viktor is de belangrijkste vermelding, en Ambo|Anthos — een van de grotere literaire uitgevers in Nederland — bleef haar werk uitbrengen, inclusief een afzonderlijke pocket-editie van Viktor in 2021. Dat Narcis vijf jaar na het debuut verscheen suggereert een auteur die eerder voor zorgvuldigheid dan voor productiesnelheid kiest. Internationale vertalingen worden in de beschikbare bronnen niet vermeld.

Voor wie wil beginnen: lees eerst Viktor. Het is haar debuut, de bekroonde roman, en het boek waarin haar project — de Weens-Joodse familiegeschiedenis vertellen vanuit eigen wortels — het meest direct zichtbaar is. Wie net kennismaakt met haar werk krijgt hier meteen de essentie. Lezers die hun smaak al hebben afgestemd op haar Weense register kunnen vervolgens doorlezen naar Narcis (2025), dat zich in dezelfde stad en periode afspeelt en zich laat lezen als een thematische pendant. Een snelle of lichte ingang is er bij Fanto niet: beide boeken zijn historische romans met literaire ambitie, en de meest eerlijke aanbeveling is dus om bij het begin te beginnen en Viktor voorrang te geven.