Boeken zoals Richard Osman

Waar Osman zijn whodunits verpakt in een lichte, toegankelijke toon met veel humor en personages die je als lezer meteen mag, schrijft Horowitz met meer literaire distantie en een duidelijke knipoog naar het genre zelf. Zijn Magpie Murders is een dubbel gelaagde constructie — een roman-in-een-roman — waarin de detective Atticus Pünd en redacteur Susan Ryeland elkaar spiegelen, en waarin de lezer voortdurend bewust wordt gemaakt van hoe een whodunit werkt. Osman laat je vergeten dat je een puzzel aan het oplossen bent; Horowitz wil juist dat je die puzzel ziet en bewondert. Daarnaast schrijft Horowitz vlotter tussen genres: naast volwassenenmysteries als Magpie Murders en The Word Is Murder produceert hij jeugdboeken (Alex Rider) en officieel geautoriseerde Sherlock Holmes- en James Bond-romans. Osman blijft binnen één type verhaal: de hedendaagse Britse whodunit met een ensemble van mensen die elkaar kennen.

Waar Osman zijn verhalen drijft op dialoog, humor en het plezier van een groep vrienden die samen puzzelen, schrijft Cleeves met meer ernst en stilte. Haar rechercheurs — Vera Stanhope, Jimmy Perez, Matthew Venn — zijn buitenstaanders die alleen werken en langzaam door de lagen van een gemeenschap heen breken. Osman laat zijn personages praten; Cleeves laat haar personages kijken. Daarnaast speelt het landschap bij Cleeves een veel grotere rol: de Shetlandeilanden, Northumberland, North Devon — het weer, de geografie, de afstand tot de stad bepalen mee hoe het verhaal zich ontvouwt. Bij Osman is de setting bijna inwisselbaar: een pensionado, een televisiestation, een London Borough — het gaat om de mensen, niet om de plek. Cleeves geeft je whodunits waarin de plaats zelf een personage is; Osman geeft je whodunits waarin de personages de plaats maken.

Waar Osman misdaad inzet als motor voor een verhaal over vriendschap en ouderdom, schrijft Backman over diezelfde thema's zonder dat er ooit een lijk aan te pas komt. Zijn hoofdpersonen — de norse Ove, de pietluttige Britt-Marie, een groep gegijzelden bij een mislukte bankoverval — zijn net zo moeilijk benaderbaar als Osmans Elizabeth of Ron, maar ze worden niet zacht gemaakt door een gemeenschappelijke hobby of een gedeelde obsessie voor onopgeloste moorden. In plaats daarvan dwingt Backman ze om met elkaar in contact te komen doordat ze letterlijk niet weg kunnen: nieuwe buren die blijven aanbellen, een gijzeling die niet volgens plan verloopt, een ijshockeydorp waar iedereen van elkaar afhankelijk is. Backman schrijft ook langzamer dan Osman: waar Osman elke twintig pagina's een nieuwe aanwijzing laat vallen, neemt Backman de tijd om personages van binnenuit op te bouwen. En ten slotte: Backman is sentimenteler. Osman houdt de emotie op afstand met humor; Backman laat je huilen.