Wat lezen na Een hoofd vol maakbaarheid?
Vijf concrete aanraders voor wie Een hoofd vol maakbaarheid van Lucas Rijneveld net uit heeft.
In *Een hoofd vol maakbaarheid* zoekt Rijneveld naar de grenzen van het lichaam — een engelachtige leegte, een vorm die je zelf kiest in plaats van erft. Die zoektocht is typisch voor zijn werk: identity als fysieke worsteling, niet als gedachte-experiment. Wie dit kleine boekje goed vond, herkent waarschijnlijk die honger naar taal die lichamen opensnijdt, die niet van observeren houdt maar van ingrijpen. En: de combinatie van religieuze beeldtaal (engelen, genade) met concrete lichamelijkheid (vlees, zweet, pijn). Vijf boeken die daar op aansluiten:
Kalfsvlies
door Lucas Rijneveld · 2023
Het debuut waarin Lucas Rijneveld al die honger naar transformatie laat zien — niet via essay maar via gedichten die dieren en mensen door elkaar halen. Een kalf dat geboren wordt, een lichaam dat zich niet kan verdedigen tegen de wereld. De beeldtaal is concreter dan in *Een hoofd vol maakbaarheid*: mest, bloed, melk, alles wat een boerderij produceert. Maar de vraag is dezelfde: hoe maak je jezelf opnieuw? Rijneveld schrijft hier nog zonder de directe ik-stem uit het essay; in plaats daarvan laat hij dieren spreken over wat het betekent om te groeien in een vorm die niet past.
De avond is ongemak
door Lucas Rijneveld · 2018
De roman die Rijneveld internationaal bekend maakte, verteld door Jas — tien jaar oud, gereformeerd, zoekend naar manieren om haar broer terug te brengen. Waar *Een hoofd vol maakbaarheid* filosofeert over lichamen, laat *De avond is ongemak* zien hoe een kind dat idee van maakbaarheid letterlijk neemt: ze probeert offers te brengen, haar lichaam te straffen, God te dwingen. De religieuze achtergrond krijgt hier meer ruimte dan in het essay — geloof niet als troost maar als systeem dat lichamen controleert. De toon is harder, de zinnen langer, maar de obsessie met transformatie is identiek. Voor wie wil zien waar Rijnevelds denken over lichaam en schuld vandaan komt.
Komijnsplitsers
door Lucas Rijneveld · 2022
In acht afdelingen onderzoekt Rijneveld wat het betekent om te wonen — in een huis, in jezelf, in verhoudingen. De structuur is helderder dan in *Kalfsvlies*, de gedichten langer, meer ruimte voor reflectie. Maar de vraag blijft dezelfde: hoe maak je een lichaam bewoonbaar? De titel verwijst naar mensen die alles tot in detail willen beheersen, en dat is precies wat Rijneveld doet in zijn poëzie: elk woord moet kloppen, elk beeld moet snijden. Waar *Een hoofd vol maakbaarheid* eindigt met vragen, gaat *Komijnsplitsers* door met graven — niet naar antwoorden, maar naar preciezere formuleringen van het probleem. Voor wie Rijnevelds poëzie in zijn meest geconcentreerde vorm wil lezen.
Ik ben er niet
door Lize Spit · 2020
Waar Rijneveld schrijft over het lichaam als project, schrijft Lize Spit over het lichaam als bewijs — van wat er gebeurd is, van wat je niet kunt ontkennen. *Ik ben er niet* volgt een vrouw die terugkeert naar haar dorp om af te rekenen met een jeugdtrauma. De structuur is strakker dan Rijnevelds werk, twee tijdlijnen die naar elkaar toe bewegen, maar de obsessie met lichamelijkheid is vergelijkbaar. Spit schrijft niet abstract over identity; ze laat zien hoe geweld je vastpint in een lichaam dat je niet gekozen hebt. Minder religieuze beeldtaal, meer forensische precisie. Voor wie Rijnevelds thema's herkent maar behoefte heeft aan een plot dat ergens naartoe gaat.
Kom hier dat ik u kus
door Griet Op de Beeck · 2014
Een roman over Mona, op drie leeftijden: kind, vierentwintigjarige, vijfendertigjarige. Griet Op de Beeck schrijft over hoe een jeugd je lichaam programmeert — niet via metaforen maar via concrete scenes waarin een meisje leert hoe ze moet staan, lopen, glimlachen om niet op te vallen. Waar Rijneveld zoekt naar een engelachtig lichaam, zoekt Mona naar een lichaam dat onzichtbaar kan zijn. De toon is warmer dan Rijnevelds werk, meer empathie voor de personages, maar de vraag is verwant: hoe word je wie je bent als je lichaam niet meewerkt? Minder poëtisch, meer psychologisch — voor wie maakbaarheid wil zien als een sociale constructie in plaats van een existentiële crisis.
Welke kies je? Voor wie dieper wil duiken in Rijnevelds universum: begin met *Kalfsvlies* als je poëzie verkiest, of met *De avond is ongemak* als je een verhaal wilt waarin die thema's zich afspelen. Voor wie zoekt naar andere stemmen met vergelijkbare obsessies: *Ik ben er niet* als je concrete afrekening wilt, *Kom hier dat ik u kus* als je psychologische diepgang zoekt. *Komijnsplitsers* is voor wie al bekend is met Rijnevelds werk en klaar is voor zijn meest geconcentreerde vorm.
Wil je een nog beter advies?
Vertel onze Leesvolger wat je net las én wat je ervan vond. Drie boeken op maat.
Probeer Leesvolger →