Wat lezen na The Green Mile?

Net als in The Green Mile begint Stephen King met een misdaad die juridisch klopt — een coach wordt beschuldigd van de moord op een jongen, het forensisch bewijs is waterdicht — maar die emotioneel onmogelijk aanvoelt. Waar The Green Mile draait om een terdoodveroordeelde die onschuldig blijkt, draait De buitenstaander om een verdachte die tegelijkertijd schuldig én onschuldig lijkt. King gebruikt dezelfde techniek: een procedureel verhaal dat langzaam overgaat in iets onverklaarbaars, waarbij de lezer net als de personages moet kiezen tussen wat logisch is en wat voelt. Het verschil: waar Paul Edgecombe terugkijkt met weemoed, volg je hier de recherche in real-time terwijl ze begrijpen dat hun wereldbeeld niet klopt.

Waar The Green Mile draait om hoe een cipier achteraf probeert te begrijpen wat hij heeft meegemaakt, draait Verloren vrouw om hoe een echtgenoot in het nu probeert te begrijpen wie zijn vrouw was. Gillian Flynn schrijft in wisselende perspectieven — zijn versie van het huwelijk, haar dagboek — en dwingt je voortdurend bij te stellen wat je denkt te weten. Geen bovennatuurlijke elementen, maar dezelfde morele onzekerheid: wie verdient sympathie, wie veroordeelt te snel, en hoe ver kun je iemand kennen? Flynn schrijft even beheerst als King in The Green Mile, met lange opbouw en een climax die alles wat eraan voorafging herinterpreteert. Voor wie de terugblik-structuur van Paul Edgecombe waardeerde, maar nu wil zien hoe twee onbetrouwbare vertellers elkaar bevechten.

Het tweede deel van dit boek — Kings handboek over het vak — is praktisch en concreet, maar het eerste deel is een memoir dat dezelfde toon heeft als Paul Edgecombes terugblik: een oudere man die probeert te reconstrueren hoe hij werd wie hij is. King schrijft over zijn jeugd, zijn verslaving, het ongeluk dat hem bijna doodde, en hoe schrijven hem door alles heen sleepte. Geen fictie, maar wel dezelfde structuur: een eerstepersoons-verteller die decennia later terugkijkt en probeert te begrijpen wat bepaalde momenten betekenden. Voor wie in The Green Mile niet alleen de plot waardeerde, maar ook de stem van een man die weet dat hij aan het eind van zijn leven staat en probeert iets vast te leggen voordat het te laat is.

Het derde deel van de Mr. Mercedes-trilogie, waarin Brady Hartsfield — de moordenaar uit de eerste twee boeken — in coma ligt en langzaam een nieuwe gave ontwikkelt. Net als John Coffey in The Green Mile bezit hij iets bovennatuurlijks, maar waar Coffey het gebruikt om te helen, gebruikt Brady het om te verwoesten. King speelt hier met dezelfde vraag: wat doe je met iemand die fysiek kwetsbaar is (Coffey in de dodencel, Brady in een ziekenhuisbed) maar een enorme macht heeft? De procedurele structuur — rechercheur Hodges die probeert te bewijzen wat niemand gelooft — herinnert aan hoe Paul Edgecombe zijn superieuren probeert uit te leggen dat John Coffey anders is. Minder melancholisch, meer thriller, maar moreel net zo ambigu.

Libby Day overleefde als kind een bloedbad waarin haar moeder en zussen werden vermoord; haar broer zit levenslang. Decennia later begint ze te twijfelen aan wat ze als getuige heeft verklaard. Flynn schrijft in twee tijdlijnen — het nu waarin Libby onderzoekt, de jaren tachtig waarin de moorden gebeurden — en dwingt je net als King in The Green Mile om te heroverwegen wat je voor waar aannam. Geen bovennatuurlijke elementen, maar wel dezelfde morele onrust: wat als iemand die schuldig leek onschuldig was, en wat als jij daar als getuige aan hebt bijgedragen? Flynn schrijft grimmiger dan King, zonder Paul Edgecombes hoop op genade, maar met dezelfde terugblik-structuur waarin iemand probeert te begrijpen wat er werkelijk gebeurd is voordat het te laat is.