Patricia Cornwell

Patricia Cornwell, geboren als Patricia Carroll Daniels in Miami op 9 juni 1956, is een Amerikaanse schrijfster van misdaadverhalen. Ze groeide op in Montreat, North Carolina, waar haar moeder na de scheiding naartoe verhuisde en waar het gezin werd opgevangen in de kring rond Ruth Bell Graham, de echtgenote van evangelist Billy Graham. Cornwell studeerde Engels aan Davidson College, waar ze in 1979 afstudeerde. Diezelfde kring en achtergrond vormden de basis voor haar eerste boek: nog voor ze fictie schreef, publiceerde ze in 1983 een biografie van Ruth Bell Graham, die in 1985 werd bekroond met een Gold Medallion Book Award van de Evangelic Christian Publishers Association.

Voor ze doorbrak als romanschrijver was Cornwell journalist. In 1979 begon ze als verslaggever bij The Charlotte Observer, waar ze eerst tv-pagina's samenstelde en later de misdaadredactie deed. In 1980 ontving ze de Investigative Reporting Award van de North Carolina Press Association voor een reeks over prostitutie. Na haar verhuizing naar Richmond, Virginia, nam ze in 1985 een baan aan bij het Office of the Chief Medical Examiner of Virginia, waar ze zes jaar werkte als technisch schrijver en vervolgens als computeranalist. Ze deed er geen medisch werk, maar wel vrijwilligerswerk bij de politie van Richmond. Drie eerdere romans werden geweigerd voordat haar echte debuut verscheen.

Die doorbraak kwam in 1990 met Postmortem, het eerste deel van de reeks rond patholoog-anatoom Kay Scarpetta. Het boek was geïnspireerd op een reeks werkelijke wurgmoorden in Richmond, de stad waar ook veel van de latere verhalen zich afspelen. Scarpetta — directeur van het forensisch instituut in Virginia — werd gemodelleerd naar dr. Marcella Farinelli Fierro, de patholoog die Cornwell in 1984 in Richmond had ontmoet. Daarmee legde Cornwell het fundament voor een nieuw subgenre binnen de thriller: de forensische misdaadroman, waarin de ontknoping ligt in wat het lichaam van het slachtoffer prijsgeeft.

De signatuur van de reeks ligt in die forensische kern. Cornwell leunt zwaar op technische details uit lijkschouwing en laboratoriumonderzoek, en het is vaak het forensische spoor dat de oplossing van de misdaad draagt. Anders dan de meeste echte wetsdokters doet Scarpetta regelmatig veldwerk en gaat ze directe confrontaties aan met verdachten — een vrijheid die het personage dichter bij de klassieke detective brengt dan bij haar reële tegenhangers. De emphasis op forensische wetenschap heeft, zo wordt aangetekend, invloed gehad op latere tv-series over politiewerk. Rond Scarpetta beweegt een vaste kring personages terug die van boek tot boek evolueert, en de setting Richmond-Virginia blijft lange tijd het hart van het universum.

De Scarpetta-reeks loopt inmiddels decennia door en verschijnt in Nederland bij Luitingh-Sijthoff. In de Nederlandstalige catalogus zijn vrijwel alle delen beschikbaar, van vroege titels als Doodsoorzaak, Corpus delicti, Al wat overblijft en Modus operandi tot latere delen als Mortuarium, Rood waas, Link, Het Kaïnsteken, De brandhaard, Aasvlieg, Roofdier, Sporen en Dodenrol. Recentere delen verschenen onder titels als De Scarpetta factor (2010), Fataal weekend (2013), Scherp (2015), Het eindstation (2015), Gewetenloos (2016), Onnatuurlijke dood (2017), Het front (2021), Rigor mortis (2021), Kroongetuige (2023) en Identiteit onbekend (2024). De reeks is nog altijd lopend.

Naast fictie trok Cornwell internationale aandacht met Portrait of a Killer (2002), een omstreden non-fictieboek waarin ze claimt de identiteit van Jack the Ripper te hebben achterhaald. Ze wees de Britse schilder Walter Sickert aan als dader — een conclusie die door de meeste Ripper-onderzoekers niet serieus wordt genomen, mede omdat er sterke aanwijzingen zijn dat Sickert in 1888 grotendeels buiten het Verenigd Koninkrijk verbleef en zich tijdens de meeste moorden in Frankrijk bevond. Dat Cornwell zich zo stellig op het dossier stortte, past bij haar bredere fascinatie voor de forensische reconstructie van misdaad.

Commercieel staat Cornwell in de top van het genre: haar boeken zijn in meer dan 120 miljoen exemplaren verkocht. De Nederlandse uitgaven verschijnen consequent bij Luitingh-Sijthoff, dat de reeks al generaties lezers in vertaling aanbiedt. Haar afstamming van abolitionist en schrijfster Harriet Beecher Stowe wordt in biografische schetsen vaak genoemd als curieuze literaire voorouder; de werkelijke lijn in haar oeuvre loopt echter van de krantenredactie en het mortuarium rechtstreeks naar de romanpagina.

Voor wie nieuw is en wil zien waar het allemaal begon: Postmortem is het logische startpunt — het boek dat de reeks en het forensische subgenre op de kaart zette, geworteld in echte Richmond-moorden. Voor wie liever instapt bij een rijpere Scarpetta, met een al uitgebouwde cast en een gevestigde toon, zijn Mortuarium of De Scarpetta factor goede ingangen. Lezers die de huidige Cornwell willen proeven zonder zich eerst door een reeks van ruim dertig delen te werken, kunnen terecht bij de recente Kroongetuige (2023) of Identiteit onbekend (2024), waarin de forensische handtekening onverminderd aanwezig is.