Wat lezen na De leesclub?

Twee zusters die samen een restaurant runnen, één man die tussen hen in komt: Renate Dorrestein bouwt hier opnieuw een verhaal rond vrouwelijke allianties die onder druk komen. Net als in *De leesclub* gaat het over loyaliteit die wordt getest, over illusies die barsten — alleen speelt het zich af in een keuken in plaats van op een schip. De toon is scherper, de humor grimmiger, en waar *De leesclub* eindigde bij de rechtbank, escaleert *Het hemelse gerecht* tot een finale die de balans tussen zusterschap en wraak definitief verstoort. Minder luchtig, meer venijnig.

Wie in *De leesclub* de sfeer herkende van een ogenschijnlijk onschuldige setting die onheilspellend wordt, vindt dat hier in pure vorm. Een gezin strand bij een verlaten huis aan het water, afgesneden van de buitenwereld — wat begint als een avontuur kantelt naar iets claustrofobisch. Dorresteins debuut toont al haar talent voor het opbouwen van ongemak: de omgeving lijkt veilig, de personages zijn welwillend, maar langzaam sijpelt er iets door wat niet klopt. Geen rechtszaal hier, wel een psychologische ontmaskering die laat zien wat mensen doen als ze geen uitweg meer hebben.

Een midzomernachtsfeest in een groot huis, een jonge vrouw die de wellust om zich heen niet meer kan verdragen — dit is Dorresteins meest gelaagde verkenning van groepsdynamiek en morele desintegratie. Waar *De leesclub* draaide om vrouwen die hun illusies kwijtraken over een schrijver, gaat *Een nacht om te vliegeren* over een protagoniste die haar illusies verliest over iedereen, inclusief zichzelf. De setting is één nacht, de structuur bijna theatraal, de toon zwaarder dan in *De leesclub* — maar de kern is gelijk: wat gebeurt er als de façade afbrokkelt en je moet kiezen tussen medeplichtigheid of verzet?

Wie de literaire zelfspot in *De leesclub* waardeert — de blaaskaak-auteur, de gedesillusioneerde lezers — vindt bij Connie Palmen een structureel vergelijkbare aanpak: personages uit een beroemd boek krijgen hier een stem om terug te praten tegen hun schepper. Ted Hughes en Sylvia Plath, vastgelegd in mythen en biografieën, verzetten zich tegen hoe ze zijn weggezet. Palmens toon is ernstiger dan Dorresteins, maar de onderliggende beweging is identiek: wat gebeurt er als je het verhaal dat over je verteld is, niet meer accepteert? Geen cruise, wel een rechtszaak tegen de literatuur zelf.

Waar *De leesclub* draaide om een groep vrouwen wier vriendschap wordt getest door externe chaos, volgt Griet Op de Beeck één vrouw — Mona — door drie levensfases waarin ze telkens opnieuw moet kiezen tussen zelfbescherming en verbinding. De toon is warmer, de structuur introveerter, maar de kern raakt aan hetzelfde: hoe blijf je jezelf trouw als de wereld om je heen steeds opnieuw kantelt? Op de Beeck schrijft met meer empathie dan Dorresteins ironische afstand, maar de kwetsbaarheid van haar personages — hun hoop dat dít keer alles goed gaat — voelt herkenbaar voor wie *De leesclub* las als een verhaal over illusies die barsten.