Wat lezen na De moord op Commendatore Deel 1 & Deel 2?

Dit is Haruki Murakami's meest ambitieuze roman en de logische volgende stap na De moord op Commendatore. Ook hier een man die zijn vrouw kwijt is, ook hier een afdaling — niet in een holte maar een droge put, en niet één keer maar herhaaldelijk. De opwindvogelkronieken is brutaler in zijn thematiek: Tweede Wereldoorlog-trauma's, geweld in Mantsjoerije, een vrouw die verdwijnt in een parallel Tokio. Waar Commendatore zich concentreert op kunst en contemplatie, gaat dit boek over geschiedenis en hoe die door individuen heen beweegt. Beide boeken delen de structuur van een man die moet leren zien, maar De opwindvogelkronieken vraagt meer van de lezer: het is langer, grimmiger, en minder lineair.

Waar De moord op Commendatore één zoektocht volgt, snijdt Kafka op het strand twee parallelle verhalen door elkaar: een vijftienjarige jongen die van huis wegloopt, en een oude man die met katten praat. Beide delen Murakami's interesse in Griekse mythologie — in Commendatore de holte en de rivier Styx, hier een expliciete Oedipus-structuur. Het boek heeft hetzelfde dromerige tempo, dezelfde fascinatie voor overgangen tussen werelden, maar is directer in zijn symboliek. De jongen zoekt zijn moeder, de oude man zoekt iets dat hij als kind verloor. Het is lichter van toon dan Commendatore, met meer humor en een sterkere plotlijn, maar deelt de obsessie met het moment waarop iemand door een grens stapt en niet meer terug kan.

Dit recente boek herneemt een van Murakami's vroegste ideeën: een ommuurde stad waar mensen zonder schaduw leven, afgesneden van herinneringen. Waar De moord op Commendatore het idee van een parallelle werkelijkheid gebruikt als katalysator voor zelfinzicht, maakt De stad en zijn onvaste muren die parallelle werkelijkheid tot het hoofdtoneel. Ook hier iemand die zich terugtrekt — de protagonist wordt bibliothecaris in een afgelegen stad — en ook hier de vraag: wat geef je op om bij iemand te zijn die misschien niet meer bestaat? Het boek is korter en toegankelijker dan Commendatore, met minder lagen, maar biedt wel Murakami's meest expliciete meditatie over verlies en de keuze om in een droom te blijven of terug te keren naar de werkelijkheid.

Als je de mythische structuur van De moord op Commendatore waardeert — de holte, de Commendatore als gids, de rivier die moet worden overgestoken — dan biedt Olga Tokarczuk een vergelijkbare wereld waarin het bovennatuurlijke gewoon is. Oer is een dorp in Polen, beschermd door vier aartsengelen, en het boek volgt generaties bewoners door oorlogen, bezettingen en kleine huiselijke drama's. Tokarczuk schrijft in korte, aforistische hoofdstukken die elk één personage of object centraal stellen — een koffiemolen, een molenaar, een pop. Het ritme lijkt op Murakami: kalm, herhalend, met plotselinge sprongen naar het onverklaarbare. Waar Murakami zich richt op één individu, kiest Tokarczuk voor een koor van stemmen, maar beide schrijvers delen de overtuiging dat mythos en werkelijkheid niet gescheiden zijn.

Waar Murakami mythologie subjectief maakt — de Commendatore bestaat omdat de schilder hem nodig heeft — zet Neil Gaiman goden neer als letterlijke actoren in een hedendaagse wereld. American Gods volgt Shadow, net uit de gevangenis, die in dienst treedt bij een man die beweert Odin te zijn. Het boek is een roadtrip door Amerika, waar oude goden (Anansi, Czernobog, Thoth) het opnemen tegen nieuwe goden van technologie en media. Het is directer en gewelddadiger dan Murakami, met meer plot en minder introspectie, maar deelt het idee dat mythologie niet iets uit het verleden is maar een voortdurende kracht. Voor wie in Commendatore de fascinatie voor het moment waarop het bovennatuurlijke doorbreekt kon waarderen, biedt Gaiman een versie waarin dat doorbreken de hele wereld omvat.