Wat lezen na Iets wat niet bloeden kan?

Palmens debuut gaat over een vrouw die haar lichaam, haar denken, haar hele bestaan wil beheersen — en daarin de ultieme vorm van vrijheid zoekt. Waar Iets wat niet bloeden kan een asymmetrische machtsrelatie beschrijft (verzorger-zieke), draait De wetten om zelfdiscipline als levensstrategie. De structuur verwijst naar het middeleeuwse verhaal Mariken van Nieumeghen, wat de roman een mythische laag geeft. Palmens stijl is hier rijker, barokker dan in het latere werk, maar de kern is identiek: wat gebeurt er als iemand probeert zichzelf volledig te controleren? Het antwoord is even ontnuchterend als in Iets wat niet bloeden kan. Een logische eerste stap voor wie Palmens werk chronologisch wil lezen.

Twee meisjes, totaal verschillende karakters, een vriendschap die een heel leven duurt. De vriendschap beschrijft hoe identiteit ontstaat in de spiegel van een ander — het meisje dat alles durft tegenover het meisje dat alles analyseert. Waar Iets wat niet bloeden kan een eenzijdige relatie beschrijft, gaat De vriendschap over wederzijdse afhankelijkheid. Palmen gebruikt weer die afstandelijke, registrerende toon, maar de tijdsspanne is langer: je ziet twee levens parallel lopen, botsen, weer bij elkaar komen. De vraag is steeds: wat geef je weg aan de ander, wat houd je voor jezelf? Het antwoord ligt niet in de woorden maar in wat er tussen de regels gebeurt.

Een vrouw die in het bed van haar overleden vriendin slaapt, in haar spiegel kijkt, haar plaats probeert in te nemen. Renate Dorrestein schrijft over identificatie als een vorm van bezit — over hoe je iemands leven kunt binnendringen door je gedrag aan het hare aan te passen. Waar Palmen in Iets wat niet bloeden kan de verzorger laat vertellen wat ze doet, laat Dorrestein de lezer zien hoe iemand stapje voor stapje een identiteit overneemt. De toon is minder afstandelijk, meer gothic, maar de fascinatie voor grensoverschrijding is identiek. Beiden tonen hoe toewijding kan omslaan in iets duisters. Dorresteins proza is voller, dramatischer — voor wie Palmens koele analyse wil ruilen voor een warmere, maar niet minder verontrustende stem.

Palmen beschrijft de laatste maanden met Hans van Mierlo, van het huwelijksaanzoek tot zijn dood. Waar Iets wat niet bloeden kan fictie is over verzorging en macht, is Logboek non-fictie over verzorging en liefde. De constructie is vergelijkbaar: korte stukken tekst, chronologisch, een vorm van registreren. Maar hier staat niet beheersing centraal maar het tegenovergestelde: het toegeven aan het onvermijdelijke, het loslaten van controle. Palmen schrijft over praktische dingen — pillen, doktersafspraken, slapeloze nachten — zonder sentimentaliteit. Het is een boek dat laat zien wat er gebeurt als je niet kunt ingrijpen, als verzorging geen macht geeft maar alleen nabijheid. Een noodzakelijk tegengewicht.

Mona op drie leeftijden: als kind, als vierentwintigjarige, als vijfendertigjarige. Griet Op de Beeck beschrijft hoe jeugdtrauma's doorwerken in volwassen relaties, hoe patronen zich herhalen. Waar Palmen in Iets wat niet bloeden kan één intense relatie beschrijft, toont Op de Beeck een heel leven waarin dezelfde dynamiek steeds terugkeert: de behoefte aan erkenning, de angst voor afwijzing, de neiging om je aan te passen. De toon is warmer, empathischer — Op de Beeck legt uit waar Palmen registreert — maar de kern is verwant: hoe word je wie je bent door de mensen om je heen? Voor wie Palmens analyse wil zien vertaald naar een bredere, psychologischergeschreven familieroman.