Wat lezen na Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder Roodkapje voor?

Twee zusters, Ange en Irthe, runnen een restaurant en delen één man. Waar *Mijn zoon heeft een seksleven* gaat over het moederschap in de midlife, gaat *Het hemelse gerecht* over zussenschap en de vraag of vrouwen zich ooit echt van elkaar kunnen losmaken. Renate Dorrestein gebruikt ook hier eten als kernmotief — niet toevallig, want voeden is wat vrouwen doen, letterlijk en figuurlijk. De toon is lichter dan in *Mijn zoon*, maar de thematiek raakt: wat ben je elkaar verplicht? Hoe verdedig je je eigen territorium als iemand anders denkt er recht op te hebben? Het slot is grimmiger dan je verwacht, maar op een manier die Heleen uit *Mijn zoon* zou herkennen.

Mona groeit op met ouders die haar emotioneel verwaarlozen, en als volwassene probeert ze te begrijpen waarom ze is geworden wie ze is. Griet Op de Beeck schrijft in drie tijdslagen — Mona als kind, als vierentwintigjarige, als vijfendertigjarige — en laat zien hoe patronen zich herhalen, hoe je blijft hopen op liefde van mensen die het niet kunnen geven. Waar Heleen in *Mijn zoon* haar demente moeder leest uit Roodkapje en beseft dat hun relatie altijd moeizaam was, gaat *Kom hier dat ik u kus* een stap verder: het is een volledige reconstructie van zo'n moeder-dochterrelatie, van kinds af aan. De stem is directer, minder ironisch dan Dorrestein, maar de kern is hetzelfde: wat doe je met ouders die je nooit hebt begrepen?

Ellen is de enige van vier kinderen die met angst de komst van een nieuw zusje tegemoet ziet. Dit is Dorresteins bekendste gothic-roman, en waar *Mijn zoon* gaat over moederschap en midlife, gaat *Een hart van steen* over zussenschap en de vraag wat er gebeurt als één kind in een gezin alle warmte opslorpt. De structuur is complexer — veel tijdsprongen, een verteller die je niet kunt vertrouwen — maar de kern is hetzelfde: families waarin liefde nooit vanzelfsprekend is. Het gotische zit niet in spoken maar in de sfeer: dat besef dat iets fundamenteels niet klopt, dat je gevangen zit in rollen die je niet hebt gekozen. Wie Heleens worsteling met haar moeder herkende, herkent hier Ellen.

Dorresteins laatste roman, over een jonge vrouw die in het bed van haar verdwenen nicht Alicia slaapt en zich afvraagt of ze in een naargeestig sprookje is beland. Het boek speelt met de sprookjesmotieven die ook in *Mijn zoon* opduiken — Heleen leest haar moeder Roodkapje voor en beseft dat alle sprookjes over macht en angst gaan. *Reddende engel* is explicieter gothic dan *Mijn zoon*, met een donkere ondertoon van familiegeheimen en verdwijningen, maar de kern is vergelijkbaar: vrouwen die proberen te overleven in families die hen opgeven of opslorpen. De stem is melancholieker, minder ironisch, maar wie herkende hoe Dorrestein huiselijke ruimtes laat kantelen naar iets onheilspellends, vindt dat hier in volledige bloei.

Een vrouw, een schrijfster, kijkt terug op haar leven en beseft dat de wetten die haar vormden — over vrouw-zijn, over moeder-zijn, over wat je mag verwachten — nooit de hare waren. Connie Palmen schrijft filosofischer dan Dorrestein, maar de woede is vergelijkbaar: die frustratie over hoe weinig ruimte er is voor vrouwen die hun eigen koers willen varen. Waar Heleen in *Mijn zoon* worstelt met haar hormonen en haar demente moeder en de vraag of haar huwelijk nog klopt, analyseert Palmen hetzelfde maar abstracter — via filosofie, via taal. Het is geen makkelijk boek, maar wie Dorresteins scherpe blik op vrouwelijk leven herkende en meer wil dan huiselijke gotiek, vindt hier intellectuele verdieping.