Christopher Paolini

Christopher Paolini (Los Angeles, 17 november 1983) is een Amerikaanse schrijver van epische fantasy en, sinds 2020, ook sciencefiction. Hij heeft daarnaast de Italiaanse nationaliteit — zijn grootvader van vaderskant werd in Rome geboren — en woont en werkt in Paradise Valley in Montana, de streek waar hij ook opgroeide. Zijn opleiding kreeg hij volledig thuis; op zijn vijftiende haalde hij via een schriftelijke cursus van de American School of Correspondence in Lansing, Illinois zijn middelbare-schooldiploma. Vrijwel direct daarna begon hij aan de roman die zijn naam zou maken.

Dat eerste boek, Eragon, verscheen in 2002 in eigen beheer bij Paolini International LLC, het uitgeverijtje van zijn ouders Kenneth Paolini en Talita Hodgkinson. Om het boek aan de man te brengen trok Paolini, verkleed in een middeleeuws kostuum met rood hemd, wijde zwarte broek, rijglaarzen en zwarte kap, langs ruim 135 scholen en bibliotheken om er over lezen en schrijven te praten. Hij tekende ook de omslag van die eerste editie — met het oog van de draak Saphira — en de kaarten binnenin. Halverwege 2002 vond de stiefzoon van thrillerauteur Carl Hiaasen het boek in een boekhandel; via Hiaasen belandde het manuscript bij uitgeverij Alfred A. Knopf, die meteen een contract bood voor de hele cyclus. De tweede editie van Eragon verscheen in augustus 2003 en maakte Paolini op zijn negentiende tot New York Times–bestsellerauteur.

Met Het Erfgoed (The Inheritance Cycle) zette hij zich definitief op de kaart. De reeks speelt in het fictieve Alagaësia, waar de boerenjongen Eragon een drakenei vindt, een band smeedt met de uitkomende draak Saphira en zo een van de laatste Drakenrijders blijkt te zijn in een land dat onder de duim wordt gehouden door de duistere koning Galbatorix. Naast Brom als mentor en Galbatorix als tegenstander is het vooral die mens-draakrelatie die de reeks draagt. Opvallend aan Paolini is minder wát hij vertelt dan de leeftijd waarop hij het deed: een vijftienjarige die een volledig uitgewerkte epische-fantasywereld met eigen landkaarten, talen en mythologie neerzette.

De toon van Het Erfgoed is onvervalste high fantasy in de traditie waar Paolini zelf openlijk uit put. Als invloeden noemt hij J.R.R. Tolkien, E.R. Eddison en het Beowulf-epos, en voor Eragon specifiek het werk van Bruce Coville; daarnaast David Eddings, Andre Norton, Brian Jacques, Anne McCaffrey, Raymond E. Feist, Mervyn Peake, Ursula K. Le Guin en Frank Herbert. Dat levert boeken op met uitgesproken genre-ingrediënten: een uitverkoren held, een wijze leermeester, een tirannieke heerser, elfen en dwergen, en veel aandacht voor de fysieke wereld. Het landschap van Paradise Valley zelf diende daarbij als model voor de Beor Mountains. Dat Eragon duidelijke parallellen vertoont met Star Wars is in de ontvangst vaak opgemerkt.

Na Eragon volgden Oudste (2005), Brisingr (2008) en, nadat Paolini in 2007 had aangekondigd dat de geplande trilogie een vierluik zou worden, het slotdeel Erfenis (2011). Tussendoor verscheen Eragons gids tot Alagaësia (2009). In 2018 keerde hij terug naar zijn wereld met De Drietand, de Heks en de Draak, het eerste deel in een nieuwe reeks Tales of Alagaësia, en in november 2023 verscheen Murtagh, het begin van een vervolgduologie rond het gelijknamige personage. Parallel aan Alagaësia begon Paolini een sciencefictionoeuvre: zijn eerste sf-roman To Sleep in a Sea of Stars verscheen in september 2020 bij Tor Books, in Nederlandse vertaling als Slapen in een zee van sterren. In mei 2023 volgde Fractal Noise, een prequel in dezelfde Fractalverse-wereld. In oktober 2021 bracht hij bovendien de interactieve verhaalervaring Unity uit op Fractalverse.net.

Commercieel is Het Erfgoed uitgegroeid tot een fenomeen: Erfenis werd vertaald en uitgebracht in 53 landen, en van de hele cyclus zijn volgens de Engelstalige Wikipedia inmiddels meer dan 41 miljoen exemplaren verkocht (de Nederlandse Wikipedia houdt het op meer dan 20 miljoen). De filmadaptatie van Eragon, in december 2006 uitgebracht door Fox 2000 met Ed Speleers, Jeremy Irons en John Malkovich in de hoofdrollen, kreeg overwegend negatieve kritieken, al bracht hij wereldwijd zo'n 249 miljoen dollar op tegen een budget van 100 miljoen. In 2022 meldde Variety dat Paolini zelf meeschrijft aan een nieuwe live-action-serie van Eragon voor Disney+, met Bert Salke als uitvoerend producent; To Sleep in a Sea of Stars werd kort daarna geopteerd door Made Up Stories en Snoot Entertainment.

Wie zijn werk wil leren kennen, kan het beste beginnen bij Eragon (2002): dat is niet alleen het startpunt van Het Erfgoed, maar ook het boek waar alles — de draak, de mentor, de landkaarten — aan opgehangen is, en de enige logische ingang voor wie de reeks in de juiste volgorde wil lezen. Lezers die de oorspronkelijke cyclus al kennen en willen weten hoe Paolini zijn wereld twintig jaar later aanpakt, kunnen rechtstreeks door naar Murtagh (2023), waarin hij een van de meest ambivalente personages uit de reeks centraal zet. En wie minder in draken dan in ruimte en techniek geïnteresseerd is, vindt in Slapen in een zee van sterren (2020) een geheel andere kant van Paolini: een losstaande sciencefictionroman waarvoor geen voorkennis van Alagaësia nodig is.