Heleen van Royen

Heleen van Royen, geboren als Helena Margaretha Kroon (Amsterdam, 9 maart 1965), is een Nederlandse romanschrijfster en voormalig columniste. Ze studeerde aan de School voor Journalistiek in Utrecht, waar ze in 1987 afstudeerde, en werkte daarna onder meer bij het Haarlems Dagblad en Radio Noord-Holland. Toen ze dertien was, pleegde haar vader zelfmoord — een gebeurtenis die later een centrale rol zou spelen in haar werk. Begin 2005 verhuisde ze met haar gezin naar Portugal.

Van Royen debuteerde in 2000 met De gelukkige huisvrouw, een roman waarin de zelfmoord van haar vader verweven is in het verhaal van een vrouw die vastloopt in moederschap en huwelijk. Het boek werd in elf landen uitgegeven, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Finland, Noorwegen en Zweden, en werd in 2009 zowel als toneelstuk (met Isa Hoes) als speelfilm (met Carice van Houten en Waldemar Torenstra) bewerkt. Naast romans schreef ze columns voor Het Parool en, van maart 2021 tot februari 2022, een wekelijkse column voor het Algemeen Dagblad.

De gelukkige huisvrouw bleef haar handelsmerk: het was volgens Wikipedia de bestverkochte Nederlandse roman van 2010 en kende eind 2011 al tweeëndertig drukken. In het verlengde daarvan verschenen Godin van de jacht (2003, vertaald in onder meer het Duits) en De ontsnapping (2006), dat in dertien landen uitkwam. Haar werk wordt gekenmerkt door een directe, openhartige toon over seksualiteit, moederschap en de breuklijnen van het burgerlijke leven — een houding die ze in 2009 in De Pers zelf omschreef als neofeministisch, in de lijn van Anja Meulenbelt.

De ontsnapping werd genomineerd voor de NS Publieksprijs, en de Engelstalige vertalingen The Happy Housewife en Escape kregen een nominatie voor de International IMPAC Dublin Literary Award. Na De mannentester (2009) volgden onder meer De naaimachine (2010) over moederschap, De hartsvriendin (2013), Verboden vruchten (2017) en het openhartige Sexdagboek (2018). In 2014 maakte ze met de tentoonstelling Selfmade in het Letterkundig Museum opzien met een serie naaktselfies, en in 2017 verscheen haar documentaire Het doet zo zeer over haar dementerende moeder, die in première ging op het International Film Festival Rotterdam en door NRC Handelsblad een "krachtig debuut" werd genoemd.

Voor Nederlandse lezers is Van Royen een van de meest besproken auteurs van de afgelopen twee decennia, met een vast huis bij Overamstel Uitgevers en een oeuvre dat consequent terugkeert naar zelfonderzoek, seksualiteit en familie. Wie haar werk nog niet kent, begint logischerwijs bij De gelukkige huisvrouw — het boek dat haar publiek vond en de toon zette voor alles wat erna kwam. Wie daarna verder wil, kan terecht bij De ontsnapping voor de internationaal best ontvangen vervolgstap, of bij Sexdagboek voor het meest onverbloemde register.