Saskia Noort

Saskia Noort (Bergen, Noord-Holland, 13 april 1967) is een Nederlandse schrijfster, journalist en columnist. Ze doorliep de havo en studeerde vervolgens journalistiek en theaterwetenschap. Vanaf begin jaren negentig werkte ze als redacteur voor onder meer Viva, Marie Claire, TopSanté en Ouders van Nu. Ruim zeventien jaar lang, tot maart 2021, schreef ze columns in de glossy LINDA; eerder deed ze dat in vtwonen en de Nederlandse Playboy. Vanaf oktober 2018 schreef ze een column voor het Algemeen Dagblad, waarvan de laatste in februari 2022 verscheen. In 2022 werd ze benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Binnen de Nederlandse boekenwereld geldt ze als een van de gezichten van de literaire thriller.

Noort debuteerde in 2003 met de literaire thriller Terug naar de kust, een boek waarvan meer dan 200.000 exemplaren werden verkocht en dat meteen werd genomineerd voor de Gouden Strop, de prijs voor het beste Nederlandstalige misdaadboek. In datzelfde jaar verscheen ook Aan de goede kant van 30, een bundeling columns die liet zien dat haar journalistieke werk en haar fictie nauw met elkaar verweven waren: het milieu van werkende, twijfelende dertigers en veertigers vormde de voedingsbodem voor beide.

De doorbraak kwam in 2004 met De eetclub, dat ruim 500.000 exemplaren verkocht en eveneens een Gouden Strop-nominatie kreeg. NRC Handelsblad noemde het boek "een vaardige, spannende, soms verwarrende en bij vlagen zelfs subtiele thriller". Het boek werd verfilmd, kreeg in 2013 een vervolg in de roman Debet, en bezorgde Noort in Frankrijk de Prix SNCF du polar (2009/10) voor de vertaling Petits meurtres entre voisins. Met De eetclub vestigde ze het type boek waarmee ze geassocieerd zou blijven: een thriller in een welgesteld, op het oog veilig milieu, waarin vriendschappen, huwelijken en buurtverhoudingen langzaam onder druk komen te staan.

Die signatuur loopt door in haar verdere oeuvre. Nieuwe buren (2006) draait, in haar eigen woorden, om seks en liefde, om de drang naar vrijheid en de angst daarvoor; het boek werd in 2014 door RTL 4 bewerkt tot een tiendelige televisieserie met onder anderen Thijs Römer, Katja Schuurman, Daan Schuurmans en Bracha van Doesburgh. In De verbouwing (2009), waarvan meer dan 325.000 exemplaren werden verkocht, staat opnieuw een vrouw centraal die in een ogenschijnlijk geordend bestaan klem komt te zitten. Terugkerende elementen — herkenbare hoofdpersonen, levensechte dialogen, een setting van vriendinnengroepen, gezinnen en buren — werden door De Telegraaf omschreven als "een extra scherp gestelde kleurenfilm". Niet alle kritiek was positief: Het Parool noemde een hoofdpersoon "navelstaarderig" en recensent Hans Knegtmans hekelde in datzelfde dagblad wat hij Noorts "fantasieloze, naïeve schrijfstijl" noemde. Die gespleten ontvangst — commercieel onbetwist, literair omstreden — is een constante in haar carrière.

Na De verbouwing volgden onder meer Afgunst (2007, geschreven voor de Maand van het Spannende Boek), Een goed huwelijk, Koorts en de korte verhalen die in verzamelbundels werden uitgebracht. In 2016 verscheen Huidpijn bij Ambo|Anthos, dat eveneens werd genomineerd voor de NS Publieksprijs — een prijs waarvoor ze al eerder werd voorgedragen met De eetclub, Nieuwe buren, De verbouwing en Debet. Recenter zijn Adem! en de bundel Hoe nu verder? (2023) bij Overamstel Uitgevers, en in 2024 verscheen De nazaten. Daarnaast publiceerde ze niet-fictie en columnbundels zoals 40: over lijf en leven van een veertiger (2013) en, samen met haar volle nicht Jan Roos, Jan en Saskia: de naakte waarheid (2014).

Van haar thrillers waren begin 2016 wereldwijd ongeveer 2,7 miljoen exemplaren verkocht. Talloze titels werden bewerkt voor televisie, film en theater. Vertalingen verschenen onder meer in Duitsland, Frankrijk, Rusland, Denemarken en Noorwegen, en de rechten werden verkocht aan uitgeverijen in onder andere Engeland, Zweden, Finland, Bulgarije, Brazilië, Italië, Spanje en Griekenland. In het Engels verschenen The Dinner Club (2007) en Back to the Coast (2009), beide bij Bitter Lemon Press. In 2013 ontving Noort de GNM Meesterprijs voor haar gehele oeuvre, en op 3 augustus 2014 was ze de derde gast in het 27e seizoen van Zomergasten. In januari 2015 verloor ze een rechtszaak over het boek Het Reservaat van Liselotte Stavorinus, dat volgens haar elementen uit De eetclub had overgenomen.

Voor wie Noort voor het eerst leest, zijn er een paar logische ingangen. Wie wil weten waarom haar werk zo aansloeg, begint bij De eetclub: het is haar bekendste boek, vestigde de toon van de Nederlandse literaire thriller in een welgesteld milieu en leest nog altijd als de blauwdruk van haar oeuvre. Wie liever met een standalone start zonder direct in een reeks te belanden, kan goed terecht bij Terug naar de kust — het debuut, compacter en persoonlijker, dat de thema's van vlucht en verleden introduceert die in haar latere werk terugkeren. En wie de schrijfster eerst van een andere kant wil zien, kan beginnen bij haar non-fictie en columns, bijvoorbeeld Aan de goede kant van 30 of 40: daar staat het journalistieke oog dat haar thrillers hun herkenbaarheid geeft, in zijn meest directe vorm.