James Patterson

James Brendan Patterson (Newburgh, New York, 22 maart 1947) is een Amerikaans auteur die het thrillergenre de afgelopen decennia mede heeft vormgegeven. Hij studeerde Engels aan Manhattan University (summa cum laude) en behaalde een master aan Vanderbilt University, waar hij ook aan een promotie begon. Voordat hij zich volledig op het schrijven richtte, werkte Patterson lange tijd in de reclame, bij J. Walter Thompson, een carrière die hij in 1996 beëindigde om zich aan zijn boeken te wijden. Hij woont in Palm Beach, Florida.

Zijn debuut, The Thomas Berryman Number, verscheen in 1976 en leverde hem direct de Edgar Allan Poe Award op voor beste debuut. Patterson heeft zelf gezegd dat Mrs. Bridge van Evan S. Connell uit 1959 zijn grootste invloed is geweest. Na het debuut bouwde hij gestaag aan een oeuvre dat inmiddels meer dan tweehonderd boeken telt, met een productiviteit die in de thrillerwereld zonder voorbeeld is.

De doorbraak kwam met Along Came a Spider (1992), in het Nederlands verschenen als Slaap kindje, slaap. Daarmee introduceerde Patterson Alex Cross, een forensisch psycholoog die eerst bij de Metropolitan Police van Washington D.C. en de FBI werkt en later als zelfstandig psycholoog en overheidsadviseur. De reeks groeide uit tot zijn handelsmerk: titels als Kiss the Girls (Meisjes plagen, 1994), Jack and Jill (Pak me dan, 1996), Mary, Mary (In naam van de vader, 2005) en de recentere delen Hinderlaag (2019), Dubbelspel (2020) en Klopjacht (2022) bouwden de Cross-mythologie verder uit. Volgens de Engelse Wikipedia is het de bestverkochte Amerikaanse detectiveserie van de jaren 2010. Twee delen werden verfilmd onder hun originele titel; een derde verscheen als Alex Cross.

Naast Cross houdt Patterson meerdere reeksen tegelijk in de lucht, vrijwel altijd in samenwerking met co-auteurs. De Women's Murder Club, geschreven met onder anderen Andrew Gross en langjarig met Maxine Paetro, draait om vier vriendinnen in San Francisco — een rechercheur, een aanklager, een patholoog en een journaliste — en loopt van 1st to die (De eerstverlorene, 2001) tot recente delen als De zeventiende verdachte. De Michael Bennett-reeks (vanaf Step on a Crack, 2007) volgt een New Yorkse rechercheur; de Private-romans, met wisselende co-auteurs als Mark Sullivan, Maxine Paetro en Ashwin Sanghi, verplaatsen het detectivewerk naar steden over de hele wereld, van Londen en Berlijn tot Parijs, Sydney en Mumbai. Voor jongere lezers schreef Patterson de Maximum Ride-serie, de Confessions-trilogie (met Maxine Paetro) en de Middle School- en I, Funny-jeugdboeken (met Chris Grabenstein).

De samenwerking met co-auteurs is bij Patterson geen voetnoot maar systeem. Hij werkt met onder meer J.D. Barker, Candice Fox, Maxine Paetro, Andrew Gross, Mark Sullivan, Ashwin Sanghi, Michael Ledwidge en Peter de Jonge, en zegt zelf vooral sterk te zijn in het bedenken van plots. In 2018 verscheen The President Is Missing, geschreven met voormalig president Bill Clinton, die volgens Patterson een detailniveau kon leveren dat alleen een ex-president biedt. Recent vertaalde titels die de breedte van zijn productie laten zien zijn De schrijfster: Een einde om nooit te vergeten (2025), Moordweekend (2025), Heksenjacht (2024), Het vuur (2024) en Jeugdzonde (2023). In 2026 verschijnt bij Cargo de vertaling Sneeuwjacht.

De commerciële cijfers zijn groot. De Nederlandse Wikipedia noemt wereldwijd meer dan 270 miljoen verkochte exemplaren, terwijl de Engelse Wikipedia spreekt van ongeveer 305 miljoen verkochte boeken. Patterson was de eerste auteur die een miljoen e-books verkocht en houdt het Guinness-record voor de meeste nummer-1-noteringen op de New York Times-bestsellerlijst door één auteur (67). Hij stond in 2016 voor het derde achtereenvolgende jaar bovenaan de Forbes-lijst van best betaalde auteurs. Volgens de Engelse Wikipedia verving hij in 2008 Jacqueline Wilson als meest uitgeleende auteur in Britse bibliotheken en behield die positie tot zeker 2013.

Naast de Edgar voor zijn debuut ontving Patterson onder meer de BCA Mystery Guild's Thriller of the Year, de International Thriller of the Year Award en de Children's Choice Book Award voor Author of the Year. In november 2015 kreeg hij de Literarian Award van de National Book Foundation, in 2019 een National Humanities Medal. Hij doneert structureel aan universiteiten, onafhankelijke boekhandels, schoolbibliotheken en lerarenopleidingen om lezen te bevorderen. In Nederland verschijnen zijn boeken onder meer bij Cargo en Boekerij.

Wie het oeuvre wil leren kennen, vindt in Slaap kindje, slaap (Along Came a Spider, 1992) het startpunt van de Alex Cross-reeks en de roman waarmee de formule werd gevestigd. De eerstverlorene (2001) opent de Women's Murder Club met een ensemble van vier vriendinnen in San Francisco. Buiten de reeksen om biedt The President Is Missing — geschreven met Bill Clinton — een politieke thriller die los van zijn series staat.