Jay Kristoff

Jay Kristoff (geboren 11 november 1973 in Perth, West-Australië) is een Australische auteur van fantasy en sciencefiction. Hij schrijft zowel voor volwassenen als voor young adults en heeft tot 2025 achttien boeken op zijn naam staan. Kristoff studeerde af met een Arts-diploma en werkte elf jaar in de creatieve televisiereclame voordat hij zich volledig op het schrijven stortte. Hij woont met zijn vrouw in Melbourne. Opvallend detail: met zijn 2,01 meter is hij een van de langste auteurs binnen zijn genre, en in interviews refereert hij regelmatig aan zijn jeugd vol boeken en Dungeons & Dragons-sessies — invloeden die in zijn werk goed zichtbaar blijven.

Zijn literaire route begon in 2012 met Stormdancer, het eerste deel van de reeks The Lotus War. Deze steampunk-trilogie, gesitueerd in een fantasy-versie van het Japan van het Tokugawa-tijdperk, viel direct op in de genregemeenschap. Stormdancer werd genomineerd voor de Aurealis Award 2012, stond op de shortlists van twee David Gemmell Awards in 2013 (zowel voor beste roman als beste debuut) en haalde ook de finale van de Compton Crook Award 2013. De bijbehorende prequel-novelle The Last Stormdancer won in 2013 de Aurealis Award voor Best Fantasy Short Fiction. Kristoff omschrijft deze reeks zelf als crossover-fictie: bedoeld voor oudere young adults én volwassen lezers.

De echte doorbraak kwam in 2015 met Illuminae, het eerste deel van The Illuminae Files, geschreven samen met zijn Melbournese collega Amie Kaufman. Random House nam de serie al in 2013 in een preempt-deal over. Illuminae debuteerde op plek 5 van The New York Times Best Seller List voor Young Adult Hardcover en klom door naar nummer 2. Nog voor publicatie kochten Brad Pitt en zijn productiemaatschappij Plan B Entertainment de filmrechten. Het boek won de Aurealis Award 2015 voor Best Science Fiction, de Gold Inky Award 2016 en de Australian Book Industry Award 2016 voor Book of the Year for Older Children, en werd genomineerd voor de Prime Minister's Literary Award 2016. De vervolgdelen Gemina (2016) en Obsidio (2018) deden het commercieel even goed: Gemina kwam binnen op NYT-positie 3 en won opnieuw de Aurealis voor Best Science Fiction, terwijl Obsidio als nummer één young adult-bestseller van Australië werd gepubliceerd en de USA Today-lijst haalde.

Parallel aan die young adult-successen bouwde Kristoff een duidelijk ander spoor uit voor volwassen lezers met de epische-fantasy-reeks The Nevernight Chronicle. Nevernight verscheen in augustus 2016, leverde hem een tweede David Gemmell-nominatie op en won de Aurealis Award 2016 voor Best Fantasy Novel. Godsgrave (2017) won diezelfde prijs opnieuw in 2017. De afsluiting Darkdawn (september 2019) debuteerde op zowel de Sunday Times- als de USA Today-bestsellerlijst. In Italië werd de trilogie door Arnoldo Mondadori Editore uitgebracht en meteen bestseller; vergelijkbare bestsellerstatus volgde in Duitsland, Spanje en Frankrijk. Voor de verfilming van het eerste deel ontving Screen Australia in 2019 financiering.

Tussen deze twee hoofdwerken door schreef Kristoff nog een derde reeks: Lifel1k3 (2018), Dev1at3 (2019) en Truel1f3 (2020). Deze young adult-sciencefictionreeks leverde hem zijn vijfde Aurealis Award op (opnieuw Best Science Fiction) en werd in 2021 geshortlist voor de Sara Douglass Award for Best Series. Vrijwel gelijktijdig startte hij met Amie Kaufman een nieuwe sciencefictionreeks: Aurora Rising, uitgebracht in mei 2019, debuteerde op plek 2 van The New York Times-lijst en werd in Australië meteen de bestverkochte young adult-titel.

De lijn in zijn werk is duidelijk, ook zonder dat de bron er expliciete stijlanalyses aan wijdt: Kristoff beweegt stelselmatig tussen young adult en volwassen fantasy/sciencefiction, en kiest voor avontuurlijke, uitgewerkte wereldbouw — van een door Japan geïnspireerd steampunk-universum tot een space opera en een moordenaarsschool in epische fantasy. Dat hij vrijwel elke serie met een grote Amerikaanse uitgever (Random House) uitbrengt én tegelijk thuis in Australië prijzen blijft winnen, tekent zijn dubbele positie: commercieel bestsellerauteur én door de genregemeenschap serieus genomen schrijver.

Op het palmares staat inmiddels een opvallende reeks Aurealis Awards (minstens vijf), meerdere David Gemmell-nominaties, een Gold Inky Award en een Australian Book Industry Award. Zijn werk verschijnt in bestsellerposities op lijsten in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Australië, en is uitgebracht bij grote uitgevers in onder meer Italië, Duitsland, Spanje en Frankrijk. Twee verfilmingen zijn in ontwikkeling: Illuminae via Plan B Entertainment en Nevernight met steun van Screen Australia.

Voor wie het werk van Kristoff wil leren kennen, zijn er drie logische ingangen. Lezers die van toegankelijke young adult-sciencefiction houden en graag worden meegezogen door een format dat afwijkt van de klassieke roman, kunnen het beste beginnen bij Illuminae — het boek dat zijn internationale doorbraak werd en dat hij samen met Amie Kaufman schreef. Volwassen fantasy-lezers die liever een donkere, epische reeks willen, kunnen beter instappen bij Nevernight, zijn meest bekroonde solo-fantasyreeks. En wie geïnteresseerd is in zijn vroege, Japans geïnspireerde steampunk-werk begint bij Stormdancer, het debuut waarmee hij in één keer op meerdere award-shortlists terechtkwam.