Jo Nesbø

Jo Nesbø (Oslo, 29 maart 1960) is een Noorse schrijver van misdaadromans en kinderboeken, en daarnaast popmuzikant bij Di Derre, een band die in eigen land zeer bekend is. Hij groeide op in Molde, studeerde economie en bedrijfskunde aan de Norges Handelshøyskole in Bergen en werkte als freelance journalist en effectenmakelaar voordat hij zich op het schrijven stortte. In zijn jeugd speelde hij betaald voetbal voor Molde FK, samen met zijn jongere broer Knut, tot kruisbandblessures in beide knieën een einde maakten aan een mogelijke profcarrière.

Nesbø debuteerde in 1997 met Flaggermusmannen, in het Nederlands verschenen als De vleermuisman. Het boek introduceerde Harry Hole, de aan drank verslaafde rechercheur die het hoofdpersonage zou worden van een lange reeks. Het debuut werd in Noorwegen bekroond met de Rivertonprisen voor de beste literaire thriller, en kreeg vervolgens de Glazen Sleutel voor de beste Scandinavische thriller. Vanaf 1998 koos Nesbø volledig voor het schrijverschap, terwijl Di Derre nog één studioalbum maakte.

De Harry Hole-reeks vormt het hart van zijn oeuvre en is meerlagig, gewelddadig en psychologisch geladen. Hole onderzoekt zaken die hem van Noorwegen naar uiteenlopende landen voeren — seriemoordenaars, bankrovers, gangsters, gevestigde belangen — terwijl hij vecht tegen zijn alcoholisme en zijn eigen demonen. Boeken als De roodborst, Nemesis en Dodelijk patroon vormen samen de zogeheten Oslo-trilogie; daarna volgden onder meer De verlosser, De sneeuwman, Het pantserhart, De schim, Politie en De dorst. Volgens de Engelstalige Wikipedia waren er in 2021 wereldwijd ruim vijftig miljoen exemplaren van Nesbø's boeken verkocht, waarmee hij wordt aangeduid als de tot nu toe meest succesvolle Noorse auteur.

Naast Harry Hole schrijft Nesbø losstaande romans en korte verhalen. Headhunters (2010 in het Nederlands), De zoon, Bloed op sneeuw, Macbeth en de verhalenbundel De jaloezieman tonen zijn bereik buiten de reeks. Met Koninkrijk (2021) en Koning van Os (2024) startte hij de The Kingdom-reeks, en in 2024 verscheen in het Nederlands Het nachthuis. De Harry Hole-reeks loopt door met Het mes (2019) en Bloedmaan (2023). Daarnaast schreef hij vijf kinderboeken in de Dr. Proktor-serie. Verschillende boeken werden verfilmd, waaronder Hodejegerne (2011) en The Snowman (2017) met Michael Fassbender.

Voor Nederlandse lezers is Nesbø goed toegankelijk: zijn werk verschijnt bij Cargo, in vertaling van Annelies de Vroom. Wie nieuw is, kan op twee manieren beginnen. Voor de Harry Hole-reeks is De vleermuisman het chronologische startpunt, terwijl De sneeuwman vaak geldt als het bekendste deel. Wie liever een losstaand boek probeert, kan terecht bij Headhunters of De zoon. Voor lezers die de hele reeks in volgorde willen lezen, helpt het te weten dat de Oslo-trilogie (De roodborst, Nemesis, Dodelijk patroon) als samenhangend blok in het midden van de serie staat.