Lars Kepler

Lars Kepler is het gezamenlijke pseudoniem van het Zweedse echtpaar Alexander Ahndoril (geboren 1967) en Alexandra Coelho Ahndoril (geboren 1966). Onder die naam schrijven ze sinds 2009 thrillers rond rechercheur Joona Linna van de Zweedse Nationale Operationele Eenheid. Beide auteurs waren al gevestigde literaire schrijvers voordat ze samen onder het pseudoniem Lars Kepler gingen werken; ieder van hen had eerder zelfstandig romans gepubliceerd. Het pseudoniem zelf is een dubbele hommage: Lars verwijst naar de Zweedse misdaadschrijver Stieg Larsson, die het duo inspireerde om misdaadfictie te gaan schrijven, en Kepler naar de Duitse natuurkundige Johannes Kepler (1571–1630), wiens berekeningen van de planeetbanen later de basis vormden voor Newtons werk over de zwaartekracht.

Het duo debuteerde in 2009 met Hypnotisören, in het Nederlands verschenen als Hypnose (2010). Aanvankelijk wilden de Ahndorils anoniem blijven; ze wilden dat Lars Kepler op eigen benen kon staan en dat zijn boeken zonder vooroordeel beoordeeld zouden worden. Britse media wezen eerst Henning Mankell aan als mogelijke auteur, een suggestie die zowel Mankell zelf als hun Zweedse uitgeverij Bonniers snel ontkenden. In augustus 2009 onthulde de Zweedse krant Aftonbladet dat het echtpaar Ahndoril achter het pseudoniem zat, wat kort daarna door hun uitgever werd bevestigd. Voor het echtpaar was het pseudoniem een manier om zonder beperkingen samen te schrijven — een natuurlijke voortzetting van hun eerdere individuele werk, waarin allebei al experimenteerden met de grens tussen fictie en werkelijkheid. Alexander Ahndoril deed dat onder meer in zijn roman The Director (2006), een fictieve maar plausibele reconstructie van het leven van regisseur Ingmar Bergman; Alexandra Coelho Ahndoril schreef onder meer over de Portugese dichter Fernando Pessoa en diens werk met heteroniemen.

De Joona Linna-reeks vormt de ruggengraat van het oeuvre. De serie volgt Joona Linna, hoofdinspecteur bij de Nationale Operationele Eenheid van de Zweedse politie, en Saga Bauer, hoofdinspecteur bij de Zweedse veiligheidsdienst. In Hypnose en Stalker speelt daarnaast psychiater Erik Maria Bark een sleutelrol; hij is gespecialiseerd in psychotraumatologie en rampenpsychiatrie. Door die psychiatrische invalshoek krijgen de zaken vaak een laag waarin geheugen, suggestie en hypnose het politiewerk doorkruisen. De boeken zijn klassieke Scandinavische thrillers met seriemoordenaars en complexe misdaadintriges, waarbij de duistere kanten van Zweden — instituten, jeugdtehuizen, de schaduwzijde van de welvaartsstaat — telkens terugkeren.

Na Hypnose volgden Paganinikontraktet (Contract, 2011), Eldvittnet (Getuige, 2012), Sandmannen (Slaap, 2013) en Stalker (2014). Met Kaninjägaren (Jager, 2016) keerde de reeks terug na een tussenstap: in 2015 verscheen Playground, een op zichzelf staande roman buiten de reeks om. Daarna volgden Lazarus (2018), Spegelmannen (Spiegelman, 2020) en Spindeln (Spin, 2022). Het meest recente deel is Sömngångaren (2024), in Nederland verschenen als Nacht (2025). De Nederlandse vertalingen verschenen lange tijd bij Cargo; recenter werk, waaronder Lazarus, kwam ook bij HarperCollins uit.

Qua schrijfstijl werken de Ahndorils met een gedeeld auteurschap dat ze zelf omschreven als een methode om zonder beperkingen samen te schrijven. Die werkwijze sluit aan bij de fascinatie die beide schrijvers eerder al toonden voor de vervaging tussen schrijver en personage — Coelho Ahndoril vatte het in haar essay over Pessoa samen als de mogelijkheid om iets te schrijven dat misschien niet waar is, maar in elk geval niet onwaar. Voor de Joona Linna-reeks vertaalt zich dat in thrillers die psychologische diepgang combineren met expliciete misdaadmechaniek; de boeken bouwen door de hele reeks heen aan een doorlopende achtergrond rond Joona Linna, Saga Bauer en hun tegenstanders.

De commerciële schaal van het project is groot. De Joona Linna-reeks telt inmiddels negen delen en verkocht volgens de Engelstalige bron 15 miljoen exemplaren in 40 talen. Op 18 februari 2020 maakte de Zweedse uitgeverij Albert Bonniers Förlag bekend dat Lars Kepler over alle categorieën, genres en formats heen de bestverkopende auteur — Zweeds of internationaal — van het decennium in Zweden was. In het Nederlandse taalgebied verschijnt het werk in vertaling, met Cargo als langjarige uitgever van de reeks.

Voor wie nog nooit een Lars Kepler las en wil weten waar het allemaal begint: begin bij Hypnose (2010). Dat is het debuut, het introduceert Joona Linna én psychiater Erik Maria Bark, en het zet meteen de toon voor de combinatie van politiewerk en psychologische ontregeling die de reeks kenmerkt. Wie liever instapt bij een latere, meer uitgewerkte roman waarin de reeks-mythologie volop draait, kan terecht bij Stalker (2014) — Erik Maria Bark keert daarin terug naast Joona en Saga, en het boek wordt door de Engelstalige uitgevers als een van de centrale delen gepresenteerd. Wie de reeks liever even links laat liggen en het duo eerst buiten Joona Linna wil leren kennen, kan Playground (2015) lezen, de standalone-roman die het echtpaar tussen de zesde en zevende reekstitel publiceerde.