Matt Dinniman

Matt Dinniman is een Amerikaanse auteur die vooral bekend is om de sciencefantasy-reeks Dungeon Crawler Carl, een serie binnen het LitRPG-genre, en om zijn standalone sciencefictionroman Operation Bounce House. Hij groeide op als 'military brat': zijn vader zat in het Amerikaanse leger, waardoor het gezin regelmatig verhuisde. Toen zijn vader met pensioen ging in Tucson, Arizona, ging Dinniman daar naar Sabino High School. Hij studeerde aan de University of Arizona en Prescott College, en volgde daarna creatieve-schrijflessen aan Pima Community College. Hij woont inmiddels weer rond Tucson, nadat hij jarenlang in de omgeving van Gig Harbor in Washington woonde.

Zijn eerste boek begon hij al in zijn examenjaar op de middelbare school. Dat werd uiteindelijk de basis voor zijn trilogie The Shivered Sky — bestaande uit Every Grain of Sand, In The City of Demons en The Great Devouring Darkness — die in 2003 verscheen en in 2020 opnieuw werd uitgebracht. In de jaren die volgden combineerde hij zijn schrijfwerk met een opmerkelijke dagbaan: na een periode als journalist bij een krant in Yakima, Washington, waar hij overlijdensberichten schreef, ontdekte hij een artistieke kant door op huisdierenshows getekende portretten van katten en honden te verkopen. Tussen die shows door bleef hij publiceren: Trailer Park Fairy Tales (2005), The Grinding (2013) en twee delen van de nog niet voltooide reeks Dominion of Blades (2017 en 2018), gevolgd door Kaiju: Battlefield Surgeon in 2019.

De echte doorbraak kwam met Dungeon Crawler Carl. In 2019 begon Dinniman hoofdstukken te publiceren op Royal Road, een online platform voor webnovels en fanfictie, waar het verhaal snel hoog in de ranglijsten belandde. Toen de pandemie in 2020 de huisdierenshows stillegde, besloot hij het boek via Amazon in eigen beheer uit te brengen om inkomsten uit zijn schrijfwerk te genereren. Het uitgangspunt: de aarde wordt overgenomen door een buitenaardse spelshow waarin overlevenden een enorme dungeon moeten doorkruisen. Hoofdpersoon Carl belandt in dat scenario samen met Princess Donut, een katachtig personage dat volgens Dinniman geïnspireerd is op een tortoise-shell persian die hij ooit op een huisdierenshow zag. In 2021 verscheen een audioboekversie, ingesproken door Jeff Hays via Soundbooth Theater, die het bereik van de reeks verder vergrootte.

Stilistisch beweegt Dungeon Crawler Carl zich op het snijvlak van sciencefiction, fantasy en game-logica: het LitRPG-genre leunt op spelmechanieken, levels, stats en loot als verteltechnisch raamwerk. Op basis van wat Wikipedia over zijn werk vermeldt, valt op dat Dinniman graag uiteenlopende registers combineert — het idee van een dungeon-game als vertelstructuur, maar ook afzonderlijke uitstapjes naar kaiju-verhalen (Kaiju: Battlefield Surgeon), apocalyptische scenario's en, met Operation Bounce House, pure sciencefiction. Een duidelijke rode draad in zijn oeuvre is het samenspel tussen gewone personages en buitenproportionele, vaak absurde situaties waar ze zich doorheen moeten vechten.

De Dungeon Crawler Carl-reeks werd opgepikt door Penguin Random House, dat de boeken via het imprint Ace Books in print uitbrengt; de rechten op de e-books en audioboeken behield Dinniman zelf. Inmiddels zijn er acht delen verschenen: Dungeon Crawler Carl (2020), Carl's Doomsday Scenario (2021), The Dungeon Anarchist's Cookbook (2021), The Gate of the Feral Gods (2021), The Butcher's Masquerade (2022), The Eye of the Bedlam Bride (2023), This Inevitable Ruin (2024) en A Parade of Horribles (2026). Dinniman heeft aangekondigd dat er nog twee delen volgen om de reeks af te sluiten. In 2026 verscheen daarnaast Operation Bounce House bij Ace Books, met een audioboekversie via Penguin Audio ingesproken door Travis Baldree en Jeff Hays. Dit boek staat los van de Carl-reeks.

De ontvangst van zijn werk kreeg de laatste jaren een duidelijke literaire bevestiging. Operation Bounce House won in 2026 de Dragon Award voor Best Science Fiction Novel. Dungeon Crawler Carl werd in datzelfde jaar genomineerd voor de Arthur C. Clarke Award, een van de meest gezaghebbende prijzen binnen de Britse sciencefiction. Voor het Nederlandse taalgebied verscheen in 2026 een vertaling van Dungeon Crawler Carl bij Singel Uitgeverijen, waarmee de reeks nu ook voor Nederlandstalige lezers in boekhandel en online beschikbaar is.

Voor wie wil instappen zijn er grofweg drie ingangen. Voor lezers die nieuwsgierig zijn naar het fenomeen waar de serie om bekendstaat: begin bij Dungeon Crawler Carl (2020), inmiddels in Nederlandse vertaling bij Singel. Dit eerste deel introduceert het buitenaardse spelshow-scenario, Carl en Princess Donut, en legt de spelregels van de reeks vast — zonder dit boek missen latere delen context. Voor wie liever geen reeks van tien delen begint maar wel wil kennismaken met Dinnimans sciencefiction: kies dan Operation Bounce House (2026), een op zichzelf staand boek dat bovendien bekroond is met de Dragon Award 2026 en dus een goede thermometer is voor zijn huidige schrijfvorm. En voor lezers die liever eerst zijn vroegere, meer traditionele fantasy proeven: de heruitgegeven trilogie The Shivered Sky (oorspronkelijk 2003, heruitgave 2020) laat zien waar Dinniman als romanschrijver begon, los van het LitRPG-idioom waarmee hij later doorbrak.