Niki Smit

Niki Smit (Rotterdam, 6 juni 1975) is een Nederlandse schrijfster en illustrator van kinderboeken voor meisjes tussen de 10 en 15 jaar. Ze schrijft binnen het segment dat in Nederland bekendstaat als meidenboeken, met een duidelijke focus op herkenbare personages, mode, vriendschap en reizen. Naast haar werk als auteur illustreert ze een deel van haar eigen boeken en is ze sinds 2015 ambassadeur van de Dag van de Franse taal. Voordat ze fulltime ging schrijven, werkte ze als hoofdredacteur van een tienerwebsite en een modeblog — een achtergrond die direct doorklinkt in de wereld van haar personages. In 2011 rondde ze de opleiding scenarioschrijven voor film en televisie af aan de Scriptschool in Amsterdam.

Haar debuut 100% Nina verscheen in 2005 en werd het startpunt van wat later een van de meest herkenbare meidenboekenreeksen van Nederland zou worden. Al meteen bij dat debuut viel de ontvangst op: 100% Nina werd in 2006 bekroond met de Hotze de Roosprijs, een prijs voor het beste Nederlandstalige kinderboekendebuut. Vanaf dat moment verschenen de delen in hoog tempo: 100% Lola (2006), 100% Love (2007), 100% Anna (2007), 100% Bo (2008) en 100% Fee (2009). Elk boek draait om een eigen hoofdpersoon met een eigen stem, maar ze delen een vaste signatuur — titels die beginnen met '100%' gevolgd door een meisjesnaam.

De echte doorbraak kwam met 100% Coco (2013), het boek dat Smit op de kaart zette bij een breed publiek. Coco is een modieuze tiener die vanuit haar eigen wereld — school, vriendinnen, outfits, ambities — de lezer meeneemt door grote steden. Na het eerste deel volgden 100% Coco Paris (2014), 100% Coco New York (2016), 100% Coco Berlin (2018) en 100% Coco Tokyo (2020). Elk deel koppelt een nieuwe stad aan Coco's verhaal, en Smit illustreerde deze delen zelf — iets wat de boeken visueel onderscheidt binnen hun genre. 100% Coco werd bekroond met de Prijs van de Nederlandse Kinderjury 2014; 100% Coco Paris kreeg in 2015 de Pluim van de Nederlandse Kinderjury en werd in 2017 bovendien genomineerd voor de Prijs van de Jonge Jury.

De stijl die uit de reeks spreekt is licht, visueel en direct. De Google Books-beschrijvingen van delen als 100% Beverly, 100% Nina, 100% Fee en 100% Love laten een vast patroon zien: korte hoofdstukken, een ik-stem of nauwe meeleefstem, en verhalen die draaien om vriendschap, verliefdheid, mode en de dagelijkse ups-and-downs van opgroeien. Smit houdt het dicht bij de belevingswereld van haar lezers — tien tot vijftien jaar — zonder te vereenvoudigen. Dat de boeken zich lenen voor voorlezen bleek uit de luisterboeken van de 100%-serie, die werden ingesproken door onder anderen Georgina Verbaan, Pip Pellens en Sterre Koning.

Naast de hoofdreeks publiceerde Smit ook Project Prep (2015) en keerde ze in november 2021 terug naar een eerder personage met Oh la la Mila, een vervolg in de geest van 100% Mila (2010). De 100%-boeken verschijnen bij Uitgeverij De Fontein. De reeks is doorlopend uitgebreid en is bij veel delen genomineerd geweest voor de Prijs van de Nederlandse Kinderjury: 100% Lola in 2007, 100% Bo in 2009, 100% Fee in 2010, 100% Mila in 2011, 100% Beverly in 2012, 100% Julia in 2013, 100% Coco Paris in 2015, 100% Coco New York in 2017 en 100% Coco Tokyo in 2021 — een opmerkelijk consistente aanwezigheid in de kinderjury-selecties over bijna vijftien jaar.

De impact van 100% Coco reikt verder dan de boeken. In 2017 werd 100% Coco verfilmd door regisseur Tessa Schram; de film won de Cinekid Leeuw Publieksprijs voor Beste Nederlandse familiefilm. In 2019 volgde de bioscoopfilm 100% Coco New York. In 2022 verscheen 100% Coco de Musical, geproduceerd door Morssinkhof Terra, die genomineerd werd voor drie Musical Awards: Beste script en dialogen, Beste origineel Nederlandse musical en Aanstormend talent (voor Suzanna Pleiter). In 2023 werd 100% Coco bovendien genomineerd voor de Tina Award voor Beste boek van het jaar. Die combinatie van boek, film, musical en luisterboek is binnen het Nederlandse jeugdboeken-landschap uitzonderlijk breed.

Voor lezers die willen beginnen zijn er een paar logische ingangen. Wie wil weten waarom de reeks zo'n groot publiek vond: begin bij 100% Coco (2013) — het is het bekroonde deel waarmee de Coco-wereld begint, en het legt de basis voor de latere stedenboeken. Voor wie liever bij het begin van Smits oeuvre start: 100% Nina (2005) is haar debuut en meteen haar met de Hotze de Roosprijs bekroonde boek, een goede ingang in de klassieke 100%-formule met één meisje centraal. En voor lezers die iets willen dat zowel het boek als een verfilming of musical heeft — zodat ze de wereld van meerdere kanten kunnen beleven — is 100% Coco Paris (2014) interessant: bekroond met de Pluim van de Nederlandse Kinderjury en het deel dat de internationale toer van de reeks op gang bracht.