Francine Oomen

Francine Oomen, voluit Eclaire Francine Marie Oomen, werd op 27 maart 1960 in Laren geboren en is een Nederlandse schrijfster, illustratrice en ontwerpster. Ze groeide op als oudste in een gezin met vijf kinderen, verhuisde in 1966 naar Eindhoven en na de scheiding van haar ouders in 1972 met haar moeder en broers en zussen naar Groningen. In 1976 keerde het gezin terug naar Eindhoven, waar ze in 1978 begon aan de Academie voor Industriële Vormgeving. Na haar afstuderen in 1983 woonde ze achtereenvolgens in Den Haag, Zevenaar en Nuth, waar ze als grafisch ontwerper werkte. Die dubbele achtergrond — tekst én beeld — bleef haar hele carrière doorklinken: veel van haar boeken illustreerde ze zelf.

Haar schrijverschap begon aan het begin van de jaren negentig met kinderboeken voor de allerjongsten. In 1990 verschenen bij uitgeverij Van Goor de eerste delen van de reeks rond Saartje en Tommie, die in de jaren erna werd uitgebouwd met tientallen prentenboekjes over koken, tuinieren, kamperen en knutselen. Parallel daaraan werkte ze aan andere reeksen, waaronder de Bosmuisjes-boekjes bij Van Holkema & Warendorf (vanaf 1995) en losse titels als Max De Ziekenhuiskat (1995) en De computerheks (1996). In die eerste jaren bouwde Oomen een stevig fundament op als maker van kleine, geïllustreerde boekjes voor kleuters en beginnende lezers.

De grote doorbraak kwam in 1998 met de start van de Hoe overleef ik-serie, een reeks dagboekromans voor tieners rond hoofdpersoon Rosa. In korte, dagboekachtige hoofdstukken, doorspekt met handgeschreven aantekeningen, lijstjes en tekeningen, worstelt Rosa zich door brugklas, eerste zoen, gescheiden ouders en gebroken harten heen. Titels als Hoe overleef ik de brugklas?, Hoe overleef ik mijn ouders? (en zij mij!), Hoe overleef ik een gebroken hart? en Hoe overleef ik mijn eerste zoen? verschenen bij Querido Kinderboek en groeiden uit tot een langlopende reeks. Er werden een Nederlandse televisieserie en de film Hoe overleef ik mezelf? van gemaakt, en in 2008 lanceerden Weekbladpers en Querido zelfs een tijdschrift onder dezelfde titel, met verhalen rond de HOI-personages, lezersbijdragen en artikelen over de puberteit.

Stilistisch zit Oomens handtekening in de versmelting van tekst en beeld: haar boeken bevatten illustraties, schema's, lijstjes en typografische grappen die het leesritme van jonge lezers volgen. Veel van haar werk illustreerde ze zelf; voor andere titels werkte ze samen met Annet Schaap, Dagmar Stam, Rien Poortvliet en Philip Hopman. Terugkerende thema's in haar oeuvre zijn opgroeien, verliefdheid, familieverhoudingen (met name scheiding en de verhouding tot ouders), vriendschap en zelfontdekking — onderwerpen die ze in de HOI-reeks vanuit het perspectief van een puber behandelt, maar waar ze later ook als volwassene op terugkeert.

Vanaf 2008 verbreedde Oomen haar werk nadrukkelijk. Ze publiceerde haar eerste dichtbundel voor volwassenen, Gek van liefde, en experimenteerde met andere vormen. In 2017 verschenen haar eerste graphic novel Oomen stroomt over — met als ondertitel Hoe overleef ik de overgang — en Logboek van een overstroming, waarin ze de HOI-formule naar het leven van een vrouw van middelbare leeftijd verplaatste. In 2021 volgde de graphic novel Hoe overleven we? en de titel Moeders hebben het altijd gedaan. In 2023 begon ze een podcast, eveneens Hoe overleef ik... genaamd.

In 2015 was Oomen officieel gestopt met de kinderreeks, maar in de zomer van 2022 ging een TikTok-filmpje viraal waarin haar werd gevraagd een nieuw boek te schrijven over het leven na het studeren. Er volgde een stroom mails van twintigers en dertigers met hetzelfde verzoek. Dat leidde in september 2023 tot Hoe overleef ik alles wat ik niemand vertel?, het eerste HOI-boek dat ze expliciet voor volwassenen schreef. De eerste druk van 25.000 exemplaren was binnen een dag uitverkocht; een week later stond het boek op nummer 1 in De Bestseller 60, Oomens eerste nummer 1-notering. In september 2025 waren er ruim 165.000 exemplaren van verkocht en werd er een musical op gebaseerd. In het verlengde daarvan verschenen bij Singel Uitgeverijen onder meer Hoe overleef ik mijn ouders? (en zij mij?), Hoe overleef ik New York/Berlijn?, Hoe overleef ik het jaar 2000? (en daarna!) en Hoe overleef ik alles wat anders gaat dan gedacht? (2025).

Oomens werk is breed bekroond. Ze won negen keer de Prijs van de Nederlandse Kinderjury en vijf keer de Prijs van de Jonge Jury — onderscheidingen waarbij jonge lezers zelf de winnaar kiezen, wat tekenend is voor haar directe band met dat publiek. In 2015 werd ze benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau. Haar boeken verschenen in buitenlandse edities in onder meer het Koreaans, Duits, Tsjechisch, Hongaars en Zweeds. In Nederland verschijnt haar werk bij Querido en Singel Uitgeverijen.

Voor wie Oomen voor het eerst leest en jong is: begin bij Hoe overleef ik de brugklas? — het startpunt van de klassieke Rosa-reeks, waarin alle stijlkenmerken (dagboekvorm, lijstjes, tekeningen) meteen aanwezig zijn. Voor wie met de HOI-serie opgroeide en nu volwassen is: Hoe overleef ik alles wat ik niemand vertel? (2023) sluit die cirkel en behandelt dezelfde vragen vanuit een leven dat verder is. Wie liever instapt in haar beeldwerk kiest Oomen stroomt over (2017), de graphic novel waarin ze de overgang vanuit eigen perspectief beschrijft en haar twee vakgebieden — schrijven en tekenen — het dichtst bij elkaar liggen.