Tess Gerritsen

Tess Gerritsen, geboren als Terry Tom op 12 juni 1953 in San Diego, is een Amerikaanse thrillerauteur van Chinese afkomst. Ze studeerde antropologie aan Stanford University (BA, 1975) en volgde daarna een medische opleiding aan de University of California, San Francisco, waar ze in 1979 haar artsdiploma behaalde. Na haar specialisatie werkte ze als interniste in Honolulu. Ze nam de achternaam aan van haar Nederlands-Amerikaanse echtgenoot, eveneens arts. Toen het echtpaar twee kinderen had, gaf Gerritsen haar artsenpraktijk op en verhuisde het gezin naar Maine, waar ze zich volledig op het schrijven richtte.

Haar schrijversloopbaan begon tijdens haar zwangerschapsverlof, met een kort verhaal getiteld 'On Choosing the Right Crack Seed' dat de eerste prijs won in een fictiewedstrijd van Honolulu magazine. Geïnspireerd door de romans die ze als arts had gelezen, begon ze met romantische thrillers. Omdat haar voornaam Terry haar te mannelijk leek voor het genre, veranderde ze die in Tess. Na twee ongepubliceerde 'oefenromans' verkocht ze Call After Midnight aan Harlequin Intrigue, dat het boek in 1987 uitgaf. Er volgden acht romantische thrillers voor Harlequin Intrigue en Harper Paperbacks. Ook schreef ze mee aan het scenario voor de televisiefilm Adrift, die in 1993 als CBS Movie of the Week werd uitgezonden met Kate Jackson en Bruce Greenwood in de hoofdrollen.

De omslag naar het genre waarin ze haar naam zou vestigen, kwam met Harvest (Hartslag) uit 1996, haar eerste medische thriller. De plot — over weeskinderen die uit Moskou verdwijnen en als orgaandonors zouden worden verhandeld — was gebaseerd op een gesprek met een gepensioneerde rechercheur die net uit Rusland was teruggekeerd. Harvest werd haar eerste hardcover en debuteerde op nummer 13 van de New York Times-bestsellerlijst. Na het succes van Harvest spitste Gerritsen zich volledig toe op de medische thriller; in de jaren erna volgden Life Support (Diagnose besmet), Bloodstream (Koud bloed) en Gravity (Alarmfase rood).

In 2001 verscheen The Surgeon (De chirurg), waarin politierechercheur Jane Rizzoli werd geïntroduceerd — aanvankelijk als bijfiguur. In het vervolg The Apprentice (De leerling) trad patholoog-anatoom Maura Isles aan, en samen werden ze het centrale duo van een serie die inmiddels dertien delen telt. De combinatie van forensische precisie en politiewerk vormt het hart van de reeks: Isles brengt de medische, koel-analytische blik mee uit Gerritsens eigen artsenachtergrond, terwijl Rizzoli de straatkant en het rechercheperspectief levert. De boeken vormden de basis voor de Amerikaanse televisieserie Rizzoli & Isles (2010-2016) met Angie Harmon en Sasha Alexander; Gerritsen had zelf een gastrol in het laatste seizoen.

Naast de hoofdreeks schreef Gerritsen losstaande boeken die de Rizzoli/Isles-formule verlaten. The Bone Garden (Koud hart, 2007) is een historische thriller die zich grotendeels afspeelt in Boston in de jaren 1830, met een personage gebaseerd op Oliver Wendell Holmes; Maura Isles speelt er slechts een bijrol. Playing with Fire (Speel met vuur, 2015) bouwt voort op het novelleboekje Incendio, dat zij in 2014 schreef als geschenk voor de Maand van het Spannende Boek — datzelfde jaar was ze eregast op de Avond van het Spannende Boek in Pakhuis de Zwijger. Voor het muzikale element in Playing with Fire componeerde Gerritsen zelf een wals voor viool en piano, opgenomen door violiste Susanne Hou.

Recent werk laat zien dat ze zich blijft vernieuwen. Naast de Rizzoli/Isles-delen Die Again (Sterf twee keer, 2014), I Know a Secret (Ik weet een geheim, 2017) en Listen to Me (Luister naar mij, 2022) verschenen de standalones The Shape of Night (Schaduw van de nacht, 2019) en Choose Me (De studente, 2021). In 2023 startte ze de Martini Club-reeks met The Spy Coast (De spionne), gevolgd door The Summer Guests (De zomergasten, 2025); een derde deel, The Shadow Friends, staat aangekondigd voor augustus 2026. Haar Nederlandse vertalingen verschijnen bij Overamstel Uitgevers en HarperCollins.

Gerritsens werk is in veertig landen uitgegeven en wereldwijd in 25 miljoen exemplaren verkocht. Het stille meisje won in 2012 de Crimezone Thriller Award voor beste vertaalde thriller. Last to Die (De laatste sterft) hield zeventien weken stand in De Bestseller 60, met een hoogste notering op plek 5 — een illustratie van haar vaste publiek in Nederland. Haar essays verschenen in bundels van de Mystery Writers of America en International Thriller Writers, en ze blogt regelmatig over het schrijfvak.

Voor wie nog nooit iets van Gerritsen las, zijn er drie logische ingangen. Wie het volledige Rizzoli & Isles-verhaal wil meemaken begint bij De chirurg (2001), waarin Jane Rizzoli wordt geïntroduceerd en de toon van de hele reeks wordt gezet — donker, forensisch, met een seriemoordenaar die hoogzwangere vrouwen viseert. Wie liever een standalone leest om Gerritsens stem te leren kennen, kan terecht bij Hartslag, de medische thriller die haar carrière kantelde en nog altijd geldt als haar meest karakteristieke werk. En wie nieuwsgierig is naar haar recente koerswijziging richting spionage en oudere hoofdpersonages, begint bij De spionne (2024), het eerste deel van de Martini Club-reeks.