Viveca Sten

Viveca Sten (Stockholm, 18 juni 1959, geboren als Bergstedt) is een Zweedse schrijfster en juriste. Ze studeerde rechten aan de Universiteit van Stockholm en behaalde daarna een MBA aan de Stockholm School of Economics. Haar juridische loopbaan voerde langs Scandinavian Airlines, LetsBuyit.com en de Zweeds-Deense posterijen PostNord, waar ze General Counsel was. In 2011 verliet ze die laatste functie om zich volledig op het schrijven te kunnen richten. Ze woont met haar gezin net ten noorden van Stockholm, is getrouwd en moeder van drie kinderen. Naast schrijfster werkt ze ook als juridisch adviseur, regisseur en docent.

De basis voor haar schrijverschap ligt op Sandhamn, een kleine nederzetting in de centrale Stockholmse archipel. Sinds 1917 brengt haar familie er de zomers door, en sinds haar kindertijd kent Sten het eiland van binnenuit. Toen ze in 2008 debuteerde met I de lugnaste vatten — in het Nederlands verschenen als Stille wateren — werd dat eiland meteen het decor van haar fictie. Het boek lanceerde de Sandhamn-reeks, die zou uitgroeien tot haar handelsmerk en in Zweden bekend werd onder de noemer Sandhamn Murders.

In rap tempo volgden de vervolgdelen: I den innersta kretsen (Hogere kringen, 2009), I grunden utan skuld (Onschuldig verleden, 2010), I natt är du död (Vannacht ben je dood, 2011), I stundens hetta (Midzomernachtshitte, 2012) en I farans riktning (Richting het kwaad, 2013). De reeks groeide uit tot tien delen, met onder meer I maktens skugga (2014, in het Engels In the Shadow of Power, in het Nederlands verschenen als In de schaduw van de macht), I sanningens namn (2015), Iskalla ögonblick (2017), I fel sällskap (2018) en het tiende deel I hemlighet begravd (2019). De boeken werden bovendien verfilmd als de Zweedse televisieserie Morden i Sandhamn.

Het decor — een schijnbaar idyllisch eiland in de Stockholmse scheren — vormt het hart van Stens signatuur. Tegen de achtergrond van zomerhuizen, jachthavens en hechte gemeenschappen ontvouwen zich misdaden waarin oude familieverhoudingen, sociale druk en verzwegen geheimen het zware werk doen. De combinatie van een gesloten gemeenschap en een uitgesproken locatie plaatst haar werk stevig binnen de scandi-noir, maar met een eigen, op de archipel toegesneden inkleuring.

Na tien Sandhamn-delen verlegde Sten in 2020 de geografische focus naar het Zweedse skigebied Åre, waar ze een nieuwe reeks begon: De Åre-moorden. Het eerste deel, Offermakaren, verscheen in het Nederlands als Verborgen in de sneeuw (2024), gevolgd door Dalskuggan / Verborgen in de schaduw (2025) en Botgöraren / Verborgen in het verleden (aangekondigd voor 2026). In het Zweeds zijn intussen ook Vilseledaren (2023), Benådaren (2024) en Gränsöverskridaren (2025) verschenen. De Nederlandse vertalingen van deze nieuwe reeks worden uitgegeven door Luitingh-Sijthoff. Ook de Åre-boeken kregen een televisiebewerking, onder de titel The Åre Murders.

Naast haar fictie schreef Sten drie non-fictietitels die teruggrijpen op haar juridische en zakelijke achtergrond: Förhandla i affärer (over onderhandelen in zaken), Outsourcing av IT-tjänster en Internationella avtal – i teori och praktik. Haar romans zijn in meerdere talen vertaald; de Engelse edities verschijnen bij AmazonCrossing, eerdere Nederlandse delen verschenen onder meer bij Singel Uitgeverijen, en de recente reeks is in het Nederlands ondergebracht bij Luitingh-Sijthoff.

Voor wie haar werk wil leren kennen, zijn er drie logische ingangen. Wie graag bij het begin start en de personages van Sandhamn vanaf de eerste zaak wil meemaken, kan het beste beginnen bij Stille wateren (2008): het is het eerste deel van de reeks die Sten op de kaart zette en introduceert het eiland en de vaste hoofdrolspelers. Lezers die liever instappen in iets nieuws zonder eerst tien delen in te halen, kunnen terecht bij Verborgen in de sneeuw (Nederlandse uitgave 2024), het openingsdeel van De Åre-moorden, dat een andere setting — de bergen en sneeuw van Åre — als startpunt biedt. En wie eerst wil proeven of de stijl bevalt, kan grijpen naar de e-omnibus met de eerste drie Sandhamn-delen (Stille wateren, Hogere kringen en Onschuldig verleden): drie boeken in één band geven een goed beeld van hoe Sten een reeks opbouwt.