Boeken zoals Stephen Fry
Drie auteurs die dezelfde leeservaring leveren als Stephen Fry. Geen "klanten kochten ook"—handgekozen op thema, sfeer en stem. Met per auteur de drie boeken om mee te beginnen.
Stephen Fry schrijft met de blik van iemand die zijn hele leven in twee werelden tegelijk heeft geleefd: de wereld van Cambridge-intelligentie en panelshows, en de wereld van Griekse mythen en depressieve episodes in een hotelkamer. Zijn romans — van de alternatieve geschiedenis in Geschiedenis maken tot de hervertelling van Zeus en Hera in Mythos — delen een herkenbare toon: lange zinnen met terzijdes, klassieke verwijzingen die nooit opdringerig worden, en hoofdpersonen die te slim zijn om gelukkig te zijn maar te kwetsbaar om hun eigen slimheid vol te houden. Het is literatuur die eruditie combineert met warmte, en die nooit vergeet dat achter elk verhaal over goden of tijdreizen uiteindelijk mensen zitten die hun eigen onzekerheid proberen te verhullen.
Wie verder wil na Fry zoekt vaak hetzelfde: intelligente humor die niet hoeft te schreeuwen, verhalen waarin de grap en de ernst door elkaar lopen, en een vertelstem die klinkt alsof je met een oude vriend in een pub zit die toevallig heel veel heeft gelezen. De drie auteurs hieronder delen die combinatie, elk op hun eigen manier — sommige via misdaad en ouderdom, andere via absurdisme en wereldgeschiedenis, weer andere via mythologie en stripverhalen.
Richard Osman
Beide Britse tv-makers die slim, grappig en warm schrijven over doorgewinterde personages. Osman's Thursday Murder Club deelt Fry's voorliefde voor intelligente humor, literaire verwijzingen en een diepe menselijkheid achter de grap.
Match-score van 8.5/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Britse tv-maker die met de Thursday Murder Club cozy crime tot wereldhit maakte.
Waar Fry zijn intelligentie verstopt in lange, slingerende zinnen vol klassieke verwijzingen en autobiografische terzijdes, schrijft Osman kortere scènes met scherpe dialogen en een vast ensemble dat terugkeert. Fry's verhalen zijn vaak speculatief — wat als Hitler niet geboren was, hoe vertelden de Grieken over Prometheus — terwijl Osman binnen het cozy mystery-genre blijft en zijn personages aan klassieke moordpuzzels zet. Het grootste verschil zit in leeftijd en toon: Fry schrijft over jonge mannen die worstelen met wie ze zijn, Osman over zeventigplussers die precies weten wie ze zijn en daar de draak mee steken. Beide auteurs kennen de televisiewereld van binnenuit, maar Osman gebruikt die kennis voor observatiecomedy in dialogue, Fry voor monologen in de hoofden van zijn personages.
Begin met De moordclub (op donderdag), het eerste Thursday Murder Club-boek. Daar zie je meteen waarom Osman vergelijkbaar is: vier slimme ouderen die moordonderzoek doen met dezelfde combinatie van eruditie en zelfrelativering die Fry's personages kenmerkt, maar dan in kortere hoofdstukken en met een plot dat vooruitgaat in plaats van te mijmeren. Het is bovendien het boek dat Netflix verfilmde, wat het tot een logisch instappunt maakt voor wie de naam al eens is tegengekomen.
Jonas Jonasson
Net als Fry combineert Jonasson absurdistische humor met historische feiten en warme menselijkheid. De 100-jarige man heeft dezelfde speelse toon en eruditie die lezers van Fry's Mythos-serie herkennen.
Match-score van 7.5/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Zweedse auteur van absurdistische romans waarin toeval en wereldgeschiedenis elkaar kruisen.
Waar Fry zijn absurdisme inzet om iets over geschiedenis of mythologie te zeggen — een alternatieve twintigste eeuw, een moderne uitleg van Zeus' gedrag — gebruikt Jonasson het absurde vooral om te laten zien hoe willekeurig macht en politiek zijn. Fry schrijft lange, complexe zinnen die je kunt herlezen; Jonasson schrijft korte, droge zinnen die voortstuwen. Fry's hoofdpersonen zijn vaak geobsedeerd door hun eigen intellect en kwetsbaarheid, Jonassons protagonisten zoals Allan Karlsson zijn juist opmerkelijk ongeïnteresseerd in zelfreflectie en laten de wereld over zich heen komen. Beide auteurs kruisen fictie met historische figuren, maar Fry doet dat om ethische vragen te stellen, Jonasson om de geschiedenis belachelijk te maken.
Begin met De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween. Dat boek laat dezelfde speelse omgang met geschiedenis zien die Fry gebruikt in Geschiedenis maken — een hoofdpersoon die door toeval in grote gebeurtenissen belandt, van Franco tot Truman — maar dan met een laconieke, bijna naïeve toon in plaats van Fry's zelfbewuste eruditie. Het is Jonassons bekendste en bekroonde werk, dus als de toon niet bevalt hoef je niet verder, en als hij wél bevalt weet je dat de rest van zijn oeuvre dezelfde grondtoon heeft.
Neil Gaiman
Beide hertellen mythologie voor een modern publiek met speelsheid en literaire diepgang. Gaiman's American Gods en Fry's Heroes delen een fascinatie voor oude verhalen verteld met een hedendaagse, toegankelijke stem.
Match-score van 7/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Engelse verteller van moderne mythen, donkere sprookjes en de stripreeks The Sandman.
Waar Fry mythologie hervertelt als een conversatie — hij legt uit, maakt grapjes tussendoor, geeft context — gebruikt Gaiman mythologie als bouwmateriaal voor nieuwe verhalen waarin de goden zelf personages zijn die door de moderne wereld struinen. Fry blijft dicht bij de oorspronkelijke bronnen en wil dat je de Griekse mythen leert kennen; Gaiman neemt de structuur van mythologie en bouwt er iets eigens mee, zoals in American Gods waar oude goden rondlopen in hedendaags Amerika. Fry schrijft non-fictie die leest als fictie, Gaiman schrijft fictie die mythologie als fundament gebruikt. Waar Fry's toon warm en uitleggerig is, is Gaiman vaak donkerder, meer horror dan humor, en zijn zinnen zijn korter en meer gericht op sfeer dan op conversatie.
Begin met Noorse goden: mythen & sagen uit 2017. Dat is Gaimans enige boek dat qua opzet het dichtst bij Fry's Mythos-aanpak komt — een rechttoe-rechtaan hervertelling van de Noordse mythologie, van Odin tot Ragnarök, zonder dat je eerst door een modern verhaal heen moet. Als je daar doorheen bent en wilt zien wat Gaiman met mythologie doet als bouwmateriaal, ga dan naar American Gods, zijn bekroonde roman over oude goden in modern Amerika die laat zien hoe hij mythen gebruikt in plaats van hervertelt.
Niet wat je zoekt?
Onze Leesvolger leest je smaak — vertel wat je net las en wat je ervan vond, krijg drie boeken die echt passen.
Probeer Leesvolger →