Wat lezen na Dagen van verlating?

In Elena Ferrantes debuut keert Delia na de dood van haar moeder terug naar Napels en ontdekt dat haar moeder een geheim leven leidde. Het boek werkt met dezelfde mechaniek als Dagen van verlating: een schijnbaar stabiele werkelijkheid blijkt een leugen, en de hoofdpersoon moet zichzelf opnieuw uitvinden. Waar Olga's crisis uitmondt in een worsteling met haar rol als verlaten vrouw, gaat Delia terug naar haar jeugd en haar afkomst. Ferrante schrijft in beide romans over vrouwen die door mannen werden gevormd en nu moeten ontdekken wie ze zonder die mannen zijn. Kwellende liefde is korter, grimmiger, meer raadselachtig — minder over moederschap, meer over seksuele identiteit en herkomst.

Leda, middelbare leeftijd, gescheiden, kijkt op vakantie naar een jong gezin en wordt geconfronteerd met haar eigen verleden als moeder — zij verliet haar twee dochters voor drie jaar om carrière te maken. De verborgen dochter draait om dezelfde vraag als Dagen van verlating: wat gebeurt er met een vrouw die niet voldoet aan het ideaalbeeld van moederschap? Olga stort in omdat haar man haar verlaat; Leda verliet zelf haar gezin en voelt zich daar nog steeds schuldig over. Ferrante schrijft zonder oordeel over vrouwen die niet altijd lief willen zijn, die soms niet van hun kinderen houden, die zichzelf belangrijker vinden. Korter dan Dagen van verlating, minder explosief, maar even eerlijk over het ongemak van het vrouwenleven.

Giovanna is dertien als ze ontdekt dat haar ouders niet zijn wie ze dachten te zijn: haar intellectuele, progressieve vader heeft een zus verstoten, haar moeder speelt een rol. Het boek gaat over hoe een meisje leert dat volwassenen liegen, dat families maskers dragen, dat niemand is wie hij zegt te zijn. Waar Olga in Dagen van verlating haar eigen leugen ontdekt (het gelukkige huwelijk), ontdekt Giovanna de leugens van haar opvoeders. Ferrante schrijft in beide boeken over vrouwen die de waarheid onder ogen moeten zien en daar niet prettiger van worden. Het leugenachtige leven is minder claustrofobisch, breder van opzet, meer over klassenstrijd en adolescentie — maar het gaat over hetzelfde: de pijn van ontwaken.

Lize heeft een relatie met Boris, maar die relatie gaat niet over liefde — het gaat over afhankelijkheid, over twee mensen die elkaar gebruiken om niet alleen te zijn. Lize Spit schrijft, net als Ferrante, over vrouwen die zichzelf verliezen in een relatie en dan merken dat er niets van hen over is. Waar Olga door haar man wordt verlaten, laat Lize zich uitwissen door haar eigen keuzes. Spit schrijft rauwer, directer, met meer humor dan Ferrante, maar de kern is hetzelfde: een vrouw die ontdekt dat ze zichzelf heeft opgegeven en nu moet leren wie ze zonder de ander is. Ik ben er niet is korter, sneller, grimmiger — maar het raakt dezelfde zenuw.

Marianne en Connell hebben een on-off-relatie die jaren duurt, en beide personages wisselen continu van rol: wie heeft de macht, wie is afhankelijk, wie laat zich kleineren. Sally Rooney schrijft koeler dan Ferrante, minder lichamelijk, maar ze is net zo geïnteresseerd in hoe relaties mensen vormen en vervormen. Waar Olga opgaat in haar huwelijk en daarna instort, gaan Marianne en Connell voortdurend op in elkaar en moeten ze telkens opnieuw leren hoe ze zichzelf kunnen zijn. Rooney schrijft met meer ironie, minder dramatiek, maar ze laat zien hoe een relatie iemands identiteit kan overnemen — en hoe moeilijk het is om die terug te winnen.