Wat lezen na Geschiedenis van de moderne literatuur?

Net als de *Geschiedenis* is dit een boek over herkomst en verhaalcreatie — hier draait alles om het veehandelaarsgezin in Hamme waar Herman Brusselmans opgroeide. Dezelfde techniek: een pseudo-documentaire vorm waarin biografische feiten, familieverhalen en fictieve uitweidingen door elkaar lopen. De toon is authentieker dan in de *Geschiedenis*, meer gericht op de jeugdjaren en het ontstaan van de schrijver, maar de methode blijft: grip krijgen op je eigen verhaal door het te bewerken tot literatuur. Waar de *Geschiedenis* zich richt op het literaire systeem, richt *Theet 77* zich naar binnen, naar de bron.

Als de *Geschiedenis* een meta-commentaar is op de Nederlandse letteren, dan is dit dat op microniveau: het boek gaat over een fictieve schrijver die te weinig publiceerde. Brusselmans houdt hier de spiegel voor aan zijn eigen hyperproductie — 86 boeken versus de gefrustreerde schrijver die er maar één of twee af kreeg. Ook hier weer die dubbellaag: ogenschijnlijk over iemand anders, maar werkelijk over het schrijverschap zelf, over literaire reputatie, over wat 'genoeg' is. Voor wie de ironische blik op het literaire circuit in de *Geschiedenis* waardeerde, is dit een kleinschaliger maar even scherpe variant.

Brusselmans en Tom Lanoye deelden in de jaren tachtig en negentig het podium als vernieuwers in de Vlaamse literatuur. Waar Brusselmans in de *Geschiedenis* speelt met het genre van de literaire studie, speelt Lanoye hier met het genre van de biografie: zijn moeder verliest na een beroerte haar spraakvermogen, en hij reconstrueert haar leven en de relatie met haar. Net als Brusselmans balanceert Lanoye tussen feit en fictie, tussen sentimentaliteit en scherpte. Het verschil: Lanoye schrijft ernstiger, emotioneler, maar de techniek — persoonlijk materiaal omzetten in literaire constructie — is verwant.

In *Muggepuut* speelt Brusselmans met zijn eigen auteurspersona door een alter ego te creëren: Danny Muggepuut, een Gentse schrijver die coach is van een minivoetbalclub — precies wat Brusselmans zelf ook doet. Het is een roman over een schrijver die een roman schrijft, een mise en abyme die lijkt op de *Geschiedenis*, maar dan in fictievorm. Waar de *Geschiedenis* doet alsof het non-fictie is, doet *Muggepuut* alsof het fictie is terwijl het volstaat met autobiografische echo's. Voor wie de metatextualiteit en zelfbespiegeling in de *Geschiedenis* apprecieerde, is dit een speelsere, narratievere variant.

Als Brusselmans in de *Geschiedenis* de Nederlandse literatuur van binnenuit bevraagt, dan doet Arnon Grunberg dat hier met de samenleving: hij werkte achter de schermen als kamermeisje, kelner, soldaat. Deze reportagereeks combineert persoonlijke observatie met literaire verwerking — Grunberg schrijft zichzelf het verhaal in, net zoals Brusselmans dat doet in zijn pseudo-studie. Het verschil: Grunberg richt zich op de buitenwereld, Brusselmans op het literaire systeem, maar beide delen een methode waarbij de auteur zelf centraal staat als onderzoeker en verteller tegelijk.