Wat lezen na Zeik?

Ook hier draait het om een moordonderzoek, maar nu met Herman Brusselmans zelf als amateur-detective na lezing van een krantenbericht over een gewurgde vrouw. Dezelfde speelse verhouding tot het detectivegenre als in Zeik, maar nu met een nog duidelijker meta-laag: de schrijver die een boek schrijft over het oplossen van een misdaad. De toon blijft absurdistisch, met personages die nauwelijks te geloven zijn en een plot dat de conventies van het genre gebruikt om er grappen mee te maken. Waar Zeik speelt met politie-stereotypen, speelt Vertrouw mij met de figuur van de schrijver-als-detective — een logische stap verder in hetzelfde register van genre-parodie en zelfironie.

Een schrijver die worstelt met zijn tiende roman, tegelijk coach van een minivoetbalclub — dat laatste element deelt Brusselmans met zijn hoofdpersoon Danny Muggepuut. Het is een dunne sluier tussen fictie en werkelijkheid, zoals vaker bij Brusselmans: personages met doorzichtige alter-ego's, absurde situaties die net realistisch genoeg zijn om te herkennen. De humor is directer dan in Zeik, minder structuur van detective-pastiche, meer dagelijkse chaos. Muggepuut toont hoe Brusselmans' werkelijkheid — het minivoetbal, het schrijverschap — omgevormd wordt tot lichte, narcistische fictie, zonder de pretenties van een psychologisch portret.

Een familie-feest met een verrassingsgast: een beroemdheid wiens aanwezigheid het evenement kantelt. Net als Zeik werkt dit boek met een afgesloten setting — een brigade, een feest — en een cast van types die elkaar tegen het lijf lopen. Brusselmans houdt van ensemble-verhalen waar de personages meer karikatuur zijn dan karakter, en waar de humor voortkomt uit de botsing tussen verwachtingen en realiteit. Waar Zeik de detective-vorm parodieert, kiest Feest voor het familiedrama als skelet. Beide boeken delen een voorkeur voor eenvoudige zinnen, simpele namen (Broekgat, Van de Velde) en een verteller die het allemaal niet te serieus neemt.

Van absurdisme naar existentieel drama: Tom Lanoye schrijft over zijn moeder die na een beroerte haar spraak verliest en aftakelt. Lanoye en Brusselmans golden in de jaren tachtig als gezichten van een nieuwe Vlaamse literatuur, maar kozen tegenovergestelde registers: Lanoye's emotionele directheid tegenover Brusselmans' ironische afstand. Sprakeloos is persoonlijk en rauw, zonder de beschermlaag van absurde humor. Voor lezers die Brusselmans' Vlaamse stemgeluid en directe taal waarderen, maar nu een boek zoeken dat die eenvoud gebruikt om dichter bij emotie te komen in plaats van eromheen te draaien. Geen parodie, wel herkenbaar proza: korte zinnen, Vlaams, onversneden.

Arnon Grunberg verliet zijn schrijftafel om als kamermeisje, verkoper of soldaat te werken — reportages die later gebundeld werden. Net als Brusselmans zoekt Grunberg de lage werkelijkheid op: geen verheven thema's, maar het alledaagse, het triviale, het ongemakkelijke. Waar Brusselmans fictie maakt van zijn eigen leven en omgeving, doet Grunberg het omgekeerde: hij stapt in andermans werkelijkheid en schrijft erover alsof het fictie is. Beide auteurs delen een fascinatie voor simpele personages en een afkeer van pretenties. Kamermeisjes is non-fictie met een vertelstem die ironisch observeert zonder oordeel — een techniek die Brusselmans in zijn columns en fictie ook hanteert, maar dan met meer overdrijving.