Chimamanda Ngozi Adichie

Chimamanda Ngozi Adichie (Enugu, 15 september 1977) is een Nigeriaanse auteur en feminist wier werk in dertig talen is vertaald. Ze groeide op in een Igbo-gezin in Nsukka, een universiteitsstad in de zuidoostelijke staat Enugu, waar haar beide ouders aan de Universiteit van Nigeria werkten. Het toeval wilde dat het familiehuis op de campus eerder bewoond was geweest door Chinua Achebe — een schrijver die later, samen met Buchi Emecheta, tot haar vormende invloeden zou behoren. Ze studeerde anderhalf jaar geneeskunde in Nsukka voordat ze in 1996 naar de Verenigde Staten vertrok om literatuur en Afrikaanse studies te volgen aan onder meer Drexel University en Eastern Connecticut State University. Daarna behaalde ze masterdiploma's aan Johns Hopkins (2003) en Yale (2008).

Haar schrijverschap begon tijdens haar universiteitsjaren. In 1997 verscheen de gedichtenbundel Decisions, gevolgd door het toneelstuk For Love of Biafra (1998). De doorbraak kwam met haar eerste roman, Purple Hibiscus (2003), in het Nederlands verschenen als Paarse hibiscus. Het boek won de Commonwealth Writer's Prize en plaatste haar direct als een nieuwe stem binnen de Engelstalige literatuur uit Afrika.

Met Half of a Yellow Sun (2006) — bij De Bezige Bij vertaald als Een halve gele zon — vestigde Adichie haar reputatie definitief. De roman speelt zich af tegen de achtergrond van de Biafraanse oorlog (1967-1970) en ontleent zijn titel aan de vlag van die kortstondig onafhankelijke staat. Het boek won de Orange Prize for Fiction. Daarna volgde de verhalenbundel The Thing Around Your Neck (2009, NL: Het ding om je hals) en in 2013 de roman Americanah, door The New York Times uitgeroepen tot een van de tien beste boeken van dat jaar. Americanah volgt een Nigeriaanse vrouw die naar de Verenigde Staten emigreert en jaren later terugkeert; het boek is in Nederland zowel als Americanah als onder de spelling Amerikanah uitgegeven door De Bezige Bij.

De Engelstalige Wikipedia karakteriseert Adichies stijl als een schrijven waarin Westerse en Afrikaanse invloeden naast elkaar staan, met een bijzondere doorwerking van de Igbo-cultuur. Veel van haar romans spelen zich af in Nsukka, de stad waar ze opgroeide. De terugkerende thema's zijn religie, migratie, gender en cultuur — onderwerpen die ze in haar fictie zelden los van elkaar behandelt. Naast romans en verhalen staat ze bekend om haar lezingen: 'The Danger of a Single Story' (TED, 2009) en 'We Should All Be Feminists' (TEDxEuston, 2012) zijn miljoenen keren bekeken. Beyoncé verwerkte fragmenten uit de tweede lezing in haar nummer Flawless (2013); een jaar later verscheen de tekst in boekvorm, in Nederland als We moeten allemaal feminist zijn.

In 2017 publiceerde Adichie Dear Ijeawele, or A Feminist Manifesto in Fifteen Suggestions (NL: Lieve Ijeawele of een feministisch manifest in vijftien suggesties), geschreven als brief aan een vriendin die had gevraagd hoe ze haar pasgeboren dochter feministisch kon opvoeden. In 2021 verscheen Notes on Grief, in het Nederlands uitgegeven als Gedachten over rouw, een memoir naar aanleiding van het overlijden van haar vader. Haar meest recente roman is Dream Count (2025), die in hetzelfde jaar onder dezelfde titel in het Nederlands verscheen. Het boek volgt enkele Afrikaanse vrouwen die deels in de Verenigde Staten wonen en verwerkt onder andere de zaak waarin Dominique Strauss-Kahn werd beschuldigd van seksueel geweld jegens een hotelschoonmaakster.

De lijst van prijzen en eerbewijzen is omvangrijk. Naast de Commonwealth Writer's Prize en de Orange Prize for Fiction ontving Adichie meerdere PEN awards, een MacArthur Fellowship (2008) en werd ze in 2017 opgenomen in de American Academy of Arts and Sciences. Haar werk is in dertig talen vertaald en verscheen in tijdschriften als The New Yorker en de Financial Times, en in de PEN/O. Henry Prize Stories. In Zweden kreeg in 2015 elke zestienjarige een gratis exemplaar van de Zweedse vertaling van We Should All Be Feminists. Op 11 januari 2020 hield ze in TivoliVredenburg de elfde Belle van Zuylen-lezing van het International Literature Festival Utrecht, waarbij haar tevens de eerste Belle van Zuylenring werd toegekend. De Nederlandse Wikipedia noemt haar 'een van de belangrijkste Afrikaanse auteurs van haar generatie'.

Wie nog niet eerder iets van Adichie las, heeft grofweg drie ingangen. Voor wie houdt van een grote, historisch verankerde roman is Een halve gele zon de logische keuze: het boek dat haar internationale reputatie vestigde en de Biafraanse oorlog van binnenuit toont. Voor wie de hedendaagse vragen rond migratie, ras en identiteit zoekt, is Americanah het meest directe startpunt — een lange roman die Nigeria, de VS en Engeland aan elkaar knoopt. En wie eerst wil proeven, kan terecht bij het korte We moeten allemaal feminist zijn of de verhalenbundel Het ding om je hals; beide geven binnen enkele uren een helder beeld van haar stem en preoccupaties, en maken de stap naar haar romans makkelijker.