Isabel Allende

Isabel Allende (Lima, 2 augustus 1942) is een Chileens-Amerikaanse schrijfster die wordt gerekend tot de belangrijkste stemmen van de Spaanstalige literatuur. Ze werd geboren in Peru als dochter van een Chileense diplomaat en groeide op in Chili, Bolivia en Libanon, waar ze Engelse en Amerikaanse privéscholen bezocht. Haar vader was een neef van Salvador Allende, de Chileense president die in 1973 werd afgezet bij de staatsgreep van Pinochet. Sinds 1989 woont ze in Californië; in 1993 werd ze Amerikaans staatsburger. Haar werk wordt vaak geschaard onder het magisch realisme en draait, naar eigen zeggen, om persoonlijke ervaringen, historische gebeurtenissen en de levens van vrouwen.

Voor ze schrijver werd, werkte Allende voor de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN in Santiago en Brussel, en kort als vertaler van romantische lectuur — een baan die ze verloor omdat ze de dialogen herschreef om de heldinnen intelligenter en zelfstandiger te laten klinken. Na de coup van 1973 hielp ze mensen op de zwarte lijst aan een veilige uitweg, tot ze zelf werd bedreigd en uitweek naar Venezuela. Daar bleef ze dertien jaar, schreef ze als columnist voor El Nacional en werkte ze aan haar debuutroman. Zonder die ballingschap, zei ze later, was ze nooit serieus gaan schrijven: in Chili zou ze gevangen zijn gebleven in de rol die haar familie van haar verwachtte.

Die debuutroman werd Het huis met de geesten (1982), het familie-epos dat haar internationale doorbraak betekende en nog altijd haar handtekeningboek is. Het boek vermengt Latijns-Amerikaanse geschiedenis, politiek geweld en magische elementen in een vrouwelijke familielijn — een formule die in veel van haar latere werk terugkeert. Liefde en schaduw, Eva Luna en Het oneindige plan bouwden voort op die signatuur, terwijl ze met Paula een autobiografisch boek schreef over haar overleden dochter. Vrouwen die zich verzetten tegen patriarchale verhoudingen vormen de rode draad door haar oeuvre.

Allende is buitengewoon productief gebleven. Recente titels die in Nederlandse vertaling verschenen zijn De winter voorbij (2018), Bloemblad van zee (2020), De wind kent mijn naam (2023), Herinnering aan mijn Chili (2024) en Mijn naam is Emilia del Valle (2025). Ook schreef ze een jeugdtrilogie rond Alexander Cold, waarvan De stad van de wilde goden, Het rijk van de gouden draak en Het woud van de Pygmeeën in het Nederlands beschikbaar zijn. In 2004 werd ze opgenomen in de American Academy of Arts and Letters, in 2010 ontving ze de Chileense Nationale Literatuurprijs en in 2014 reikte president Barack Obama haar de Presidential Medal of Freedom uit. Ze is genoemd "the world's most widely read Spanish-language author".

Voor de Nederlandse lezer is haar werk goed ontsloten: Wereldbibliotheek bracht het oudere oeuvre uit, Nieuw Amsterdam verzorgt de recente titels. Wie nog niets van haar las, begint het beste bij Het huis met de geesten — daar komen haar thema's, toon en vertelkracht het zuiverst samen. Wie liever bij een recenter boek instapt, kan terecht bij De wind kent mijn naam of Bloemblad van zee, dat de Spaanse Burgeroorlog en de Chileense ballingschap met elkaar verbindt.