Herman Brusselmans

Herman Frans Martha Brusselmans (Hamme, 9 oktober 1957) is een Vlaams schrijver en columnist. Hij studeerde Germaanse filologie aan de Universiteit van Gent, waar hij in 1980 afstudeerde met een thesis over het werk van Jan Emiel Daele. Na zijn studie werkte hij in een Brusselse bibliotheek van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening, maar al in 1978 had hij voluit voor de literatuur gekozen. Brusselmans woont in Gent. In zijn tienerjaren was hij een verdienstelijk linksbuiten bij onder meer SK Berlare, Vigor Hamme en de UEFA-junioren van Sporting Lokeren; sinds 2004 coacht hij de minivoetbalclub De Woody's, genoemd naar zijn overleden hond.

Hij debuteerde in 1982 met de verhalenbundel Het zinneloze zeilen. In datzelfde jaar begon hij ook als columnist, in het satirische weekblad De Zwijger (1982-1984). Begin jaren negentig kreeg hij een wekelijkse column in HUMO, die hij midden jaren negentig op de VPRO-radio voordroeg onder de titel Val dood!; later schreef hij ook columns voor Het Laatste Nieuws en Gaia. Daarmee tekende zich vroeg een dubbelspoor af dat zijn carrière zou bepalen: literatuur en publieke commentaarstem, met een hoge productie als constante. Brusselmans is een veelschrijver die meestal twee boeken per jaar uitbrengt; zijn oeuvre omvat 86 boeken.

De doorbraak kwam in 1985 met De man die werk vond, een roman over de zonderlinge bibliothecaris Louis Tinner die zijn dagen slijt met drinken en fantaseren over het koffiemeisje. Het boek schetst met zijn neerslachtige ondertoon een beeld van de Belgische bureaucratie en de jaren tachtig en wordt door velen beschouwd als zijn beste werk. Tinner keerde terug in een reeks: Nog drie keer slapen en ik word wakker (1998), Trager dan de snelheid (2010) en Maanlicht van een andere planeet (2021). Samen met Tom Lanoye en Kristien Hemmerechts gold Brusselmans in die jaren als gezicht van een nieuwe lichting in de Vlaamse literatuur.

Zijn werk wordt gekenmerkt door een hoog autobiografisch gehalte, met terugkerende thema's als drank, seks, sigaretten en verveling. Hij schrijft vaak over de schoonheid en het algemene karakter van de vrouw, en keert geregeld terug naar het Vlaamse platteland van de jaren zestig — de tijd en omgeving van zijn jeugd. Zo verweeft hij in Het einde van de mensen in 1967 (1999) vier korte verhalen in elkaar. Brusselmans verklaarde ooit in HUMO te willen stoppen met schrijven over bestaande personen en situaties, maar zijn werk bleef sterk autobiografisch. Bold, rechttoe-rechtaan uitspraken zijn een handelsmerk geworden, en in 1994 bedacht hij het scheldwoord "Zandzeepsodemineraalwatersteenstralen", dat een tijdlang in Van Dale stond.

In 2007-2008 verscheen een trilogie — Muggepuut, De perfecte koppijn en Toos — over de bizarre schrijver Danny Muggepuut, befaamd worsteter, bierdrinker en nonsenskletser. In 2009 koos Brusselmans zelf zijn vijf favoriete eigen boeken: De man die werk vond (1985), Ex-minnaar (1993), De terugkeer van Bonanza (1995), De kus in de nacht (2002) en Mijn haar is lang (2009). Recenter verschenen onder meer Hij schreef te weinig boeken (2017), Feest bij de familie Van de Velde (2018), Vertrouw mij, ik kom uit de veehandel (2020), Geschiedenis van de moderne literatuur (2021), Theet 77 (2022) en Simpele personages (2025), grotendeels bij uitgeverij Prometheus. In 2007 werd zijn roman Ex Drummer verfilmd door de Vlaamse regisseur Koen Mortier; de film werd door de meeste critici afgeprezen en het oordeel van het publiek was sterk gepolariseerd.

Brusselmans dankt zijn bekendheid niet alleen aan zijn boeken maar ook aan televisie. In 1991 had hij een eigen rubriek in Het huis van wantrouwen, met de geliefde uitspraken "Doch dit alles terzijde" en "Bedankt voor u…wáándacht!". Tussen 2005 en 2009 was hij vaste gast in Studio 1 met Frank Raes, met humoristische analyses van voetballers (traptechniek én kapsel). Sinds 2006 was hij een frequente gast in het Nederlandse De Wereld Draait Door, en van 2013-2016 en opnieuw vanaf 2018 is hij jurylid bij De Slimste Mens ter Wereld. In 2012 presenteerde hij samen met Luk Alloo De Kleedkamer op Sporting Telenet.

Volgens Wikipedia is Brusselmans uitgegroeid tot een van de bestverkopende schrijvers van Vlaanderen, vooral populair bij een jong publiek. Tegelijk is hij een van de meest verguisde Vlaamse auteurs: critici wijzen op de eentonigheid van zijn oeuvre, schuttingtaal en platte seksueel getinte uitspraken. Veel van zijn boeken gaan over zijn leven als beroemd schrijver en bevatten gescheld op zijn omgeving en collega-schrijvers. Een beledigende opmerking over modeontwerpster Ann Demeulemeester in Uitgeverij Guggenheimer (1999) leverde hem een rechtszaak op waardoor het boek tijdelijk niet verkrijgbaar was. In 2017 leidde een denigrerende column over de Nederlandse zangeres Anouk tot polemiek. In augustus 2024 kondigden Joodse groepen een rechtszaak aan om een column in HUMO over de oorlog in Gaza; in maart 2025 oordeelde de correctionele rechtbank dat Brusselmans de wettelijke grenzen niet had overschreden en werd de zaak geseponeerd.

Voor wie kennis wil maken met de schrijver achter de mediafiguur is De man die werk vond (1985) de logische ingang: het wordt door velen als zijn beste werk beschouwd en introduceert Louis Tinner, het personage dat door zijn oeuvre blijft terugkeren. Wie liever begint met een afgeronde reeks dan met losse romans, kan terecht bij de Muggepuut-trilogie (2007-2008), waarin de typisch Brusselmaanse mengeling van zwarte humor, drank en provocatie het sterkst is uitvergroot. En wie eerst wil proeven van zijn stem als commentator vóór de romans, leest beter een recent boek als Hij schreef te weinig boeken (2017) of Vertrouw mij, ik kom uit de veehandel (2020) — kort, autobiografisch en dicht tegen zijn columns aan.