Holly Black

Holly Black (West Long Branch, New Jersey, 10 november 1971) is een Amerikaanse schrijfster en redactrice die vooral bekend is om haar fantasy voor kinderen en jongvolwassenen. Ze groeide op in wat ze zelf een "vervallen Victoriaans huis" heeft genoemd, behaalde in 1994 een Bachelor of Arts in Engels en werkte tijdens haar studie aan Rutgers University als productieredacteur voor medische tijdschriften, waaronder The Journal of Pain. Ze overwoog bibliothecaris te worden, maar koos uiteindelijk voor het schrijven. In 1996 redigeerde ze het rollenspel-cultuurmagazine d8. In 1999 trouwde ze met haar middelbareschoolliefde, illustrator en webdesigner Theo Black; in 2008 woonde het echtpaar in Amherst, Massachusetts.

Haar debuutroman Tithe: A Modern Faerie Tale verscheen in 2002 bij Simon & Schuster en werd het begin van wat officieel de Modern Faerie Tales-trilogie ging heten. Het tweede deel, Valiant (2005), won de eerste editie van de Andre Norton Award for Young Adult Science Fiction and Fantasy. Het derde deel, Ironside, volgde in 2007. Beide vervolgdelen werden door de lezers van Locus gekozen tot respectievelijk het op drie na en op vijf na beste boek voor jongvolwassenen volgens de Locus Awards. Volgens haar Wikipedia-pagina haalde Black inspiratie voor haar YA-werk uit auteurs als Garth Nix, Tamora Pierce en Francesca Lia Block, en voor het sprookjesachtige aspect uit onder meer Tanith Lee, Angela Carter, Terri Windling, Ellen Datlow, Pamela Dean, Ellen Kushner, Charles de Lint en Emma Bull.

Parallel aan haar YA-werk lanceerde ze in 2003 samen met tekenaar Tony DiTerlizzi The Spiderwick Chronicles, een reeks fantasyboeken voor kinderen. Het vijfde en laatste deel bereikte in 2004 de top van de New York Times Bestseller-lijst. Een verfilming volgde in 2008, met Black als co-executive producer; in 2023 verscheen er ook een televisieserie, waarvoor ze werd genomineerd voor een Children's and Family Emmy Award. Op de reeks volgden de aanvullende boeken Beyond the Spiderwick Chronicles (The Nixie's Song, A Giant Problem, The Wyrm King) en enkele begeleidende uitgaven, zoals Arthur Spiderwick's Field Guide to the Fantastical World Around You.

De echte commerciële doorbraak voor het oudere publiek kwam met The Folk of the Air, beginnend met The Cruel Prince (2018, in het Nederlands verschenen als De wrede prins bij Boekerij). Centraal staat Jude, een sterfelijk meisje dat opgroeit aan het hof van de Elfenwereld en zich daar met list en wapens een plek probeert te bevechten. Het vervolg The Wicked King (De gevallen koning) debuteerde op nummer 1 van de New York Times Bestseller-lijst; The Queen of Nothing (De verbannen koningin) verscheen in 2019. Bij de reeks horen ook de novelles The Lost Sisters en How the King of Elfhame Learned to Hate Stories (in 2025 in het Nederlands als Hoe de koning van Elfhame verhalen leerde haten). The Cruel Prince werd genomineerd voor de Locus Award en de Lodestar Award, het vervolg opnieuw voor de Lodestar.

Naast deze hoofdader schreef Black de Curse Workers-trilogie — White Cat (2010, NL: Witte kat), Red Glove (2011, NL: Rode handschoen) en Black Heart (2012) — een serie waarin magie de vorm aanneemt van een aanrakingsvloek in een bijna-noir setting. Met Cassandra Clare maakte ze de vijfdelige middle grade-reeks Magisterium, van The Iron Trial (2014) tot The Golden Tower (2018), in het Nederlands door Overamstel uitgegeven als De Ijzerproef tot en met De Gouden Toren. Tot haar standalones behoren Doll Bones (2013), bekroond met een Newbery Honor en een Mythopoeic Fantasy Award, het vampierboek The Coldest Girl in Coldtown (2013, een Nebula-finalist) en The Darkest Part of the Forest (2015). Ook schreef ze de grafische serie The Good Neighbors met tekenaar Ted Naifeh en drie Lucifer-bundels.

Het meest recent verlegde Black haar terrein naar de volwassen fantasy. Book of Night verscheen in 2022 bij Tor Books; in het Nederlands kwam in datzelfde jaar IJzer uit bij Boekerij. Een vervolg, Thief of Night, staat voor 2025 op de planning (Nederlandse titel: Dief van de schaduw). Ondertussen breidt ze het Elfhame-universum uit met Books of Elfhame: The Stolen Heir (2023, NL: De gestolen erfgenaam) en The Prisoner's Throne (2024, NL: De verloren troon), waarin nieuwe personages het stokje overnemen van Jude en Cardan. De Nederlandse edities van haar YA-werk verschijnen grotendeels bij Boekerij (Best of YA); haar middle grade-titels lopen via Overamstel en Van Goor.

In termen van erkenning won Black volgens Wikipedia onder meer een Nebula Award en een Newbery Honor; de Nederlandse Wikipedia noemt daarnaast een Eisner Award, een Lodestar Award en — in plaats van een Honor — een Newbery Medal. De bronnen lopen op dit punt dus uiteen, maar duidelijk is dat haar werk breed is bekroond. Dat werk combineert klassieke sprookjes- en folklore-motieven — elfen, vloeken, verborgen werelden naast de onze — met scherpe, moreel ambigue tienerpersonages; een patroon dat terugkomt van Tithe via The Darkest Part of the Forest tot The Folk of the Air. De Folk of the Air-reeks staat in haar Wikipedia-pagina expliciet als New York Times-bestseller vermeld.

Voor wie wil weten waarom Holly Black het gesprek over YA-fantasy de laatste jaren heeft bepaald: begin bij De wrede prins (The Cruel Prince), het toegankelijkste startpunt en meteen haar bekendste werk. Wie liever met een afgerond verhaal kennismaakt, kan terecht bij The Darkest Part of the Forest of het bekroonde Doll Bones — beide standalones waarin haar mix van folklore en duistere ondertoon goed te proeven is. En lezers die al volwassen fantasy gewend zijn en Elfhame willen overslaan, kunnen instappen bij IJzer (Book of Night), haar eerste roman expliciet voor volwassenen.