Neil Gaiman

Neil Richard MacKinnon Gaiman (Portchester, 10 november 1960) is een Engelse schrijver van fantasy, horror, sciencefiction en stripverhalen. Hij groeide op in West Sussex, las als kind zijn schoolbibliotheek leeg — Tolkien en C.S. Lewis vormden hem vroeg — en begon zijn carrière als journalist nadat verschillende uitgevers zijn fictie afwezen. Zijn werk beweegt zich consequent op de grens tussen mythe en alledaagse werkelijkheid, een terrein dat hij in vrijwel elk genre opnieuw verkent.

Gaiman debuteerde in 1987 met Don't Panic, een non-fictieboek over Douglas Adams' Hitchhiker's Guide to the Galaxy. Dat project bracht hem in contact met Terry Pratchett, met wie hij in 1990 de apocalyptische komedie Good Omens schreef. In dezelfde periode begon hij aan The Sandman (1989-1996), een maandelijkse stripreeks van 75 delen voor DC Comics over Dream, de heer van de dromen. De serie werd binnen het stripmedium baanbrekend en leverde hem onder meer de World Fantasy Award op voor het deel A Midsummer Night's Dream.

Na The Sandman vestigde Gaiman zich definitief als romanschrijver. Neverwhere (1996, in het Nederlands verschenen als Niemandsland) speelt zich af in een schaduwwereld onder de Londense metro; Stardust (1999) is een sprookje voor volwassenen; en met American Gods (2001) won hij zowel de Hugo als de Nebula Award. Het boek volgt de ex-gevangene Shadow door een Amerika waar oude en nieuwe goden om macht strijden, en geldt als zijn signatuurroman: een mengeling van mythologie, road novel en metafysische thriller. Voor het kinderboek Coraline (2002) ontving hij opnieuw een Nebula, en met The Graveyard Book (2008) werd hij de eerste auteur die voor hetzelfde boek zowel de Newbery Medal als de Carnegie Medal won.

Later werk omvat Anansi Boys (2005), de novelle The Ocean at the End of the Lane (2013) — uitgeroepen tot Book of the Year bij de British National Book Awards en bewerkt tot toneelstuk in het Royal National Theatre — en Norse Mythology (2017), in Nederland verschenen als Noorse goden: mythen & sagen. Hij co-creëerde de televisiebewerkingen van Good Omens en The Sandman. Vanaf juli 2024 brachten meerdere vrouwen beschuldigingen van seksueel misbruik tegen Gaiman naar buiten; verschillende verfilmingen werden hierdoor stilgelegd of uitgesteld. Gaiman heeft de beschuldigingen weersproken.

In Nederland verschijnt Gaimans werk hoofdzakelijk bij Boekerij, met daarnaast titels bij Luitingh Sijthoff en Karakter. Voor wie het oeuvre nog niet kent, is American Gods: Amerikaanse goden het logische startpunt — daar komen mythologie, Amerikaanse setting en zijn karakteristieke vertelstem het meest geconcentreerd samen. Lezers die liever klein en intiem beginnen, kunnen terecht bij De oceaan aan het einde van het pad; wie Gaiman als kinderboekenschrijver wil leren kennen, leest Coraline of Het kerkhof.