Ilja Leonard Pfeijffer

Ilja Leonard Pfeijffer (Rijswijk, 17 januari 1968) is een Nederlandse dichter, classicus en schrijver. Hij doorliep het gymnasium in Voorburg, studeerde klassieke talen aan de Universiteit Leiden en promoveerde daar in 1996 op een dissertatie over de Griekse dichter Pindarus. Tot 2004 werkte hij als graecus aan diezelfde universiteit; sindsdien wijdt hij zich volledig aan het schrijven. In 2008 verhuisde hij naar Genua, waar hij nog altijd woont. Sinds 2024 is hij lid van de Akademie van Kunsten.

Pfeijffer debuteerde in 1998 met de dichtbundel Van de vierkante man, waarvoor hij een jaar later de C. Buddingh'-prijs voor het beste poëziedebuut ontving. In 2002 verscheen zijn eerste roman Rupert. Een bekentenis, bekroond met de Anton Wachterprijs en de Literatuurprijs Gerard Walschap. Het boek leverde hem ook beschuldigingen van plagiaat op, omdat passages onaangekondigd op T.S. Eliots The Waste Land teruggrepen — Pfeijffer zelf sprak van intertekstualiteit. Met Het grote baggerboek (2004) zette hij die poëtica van overdaad en retoriek door en werd hij genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.

De doorbraak kwam in 2013 met La Superba, een roman over een schrijver die zich net als hijzelf in Genua vestigt. Het boek won de Libris Literatuurprijs en bezorgde hem ook in het buitenland erkenning. De dichtbundel Idyllen (2015), met lange retorische gedichten naar klassiek voorbeeld, werd onderscheiden met de Jan Campert-prijs, de Awater Poëzieprijs en de VSB Poëzieprijs. Een rode draad in zijn werk: barokke taal, klassieke vormen die tegen het hedendaagse aanschuren, en personages die tussen Europese steden en culturen pendelen.

In 2018 verscheen Grand Hotel Europa, dat werd uitgeroepen tot Roman van het Jaar 2018 en is opgedragen aan zijn partner Stella Seitun. Voor de Boekenweek 2022 schreef hij het geschenk Monterosso mon amour, gevolgd door de roman Alkibiades (2023) over de Atheense staatsman, en de essaybundel Absolute Democratie (2026). Voor het toneelstuk De advocaat ontving hij in 2017 de Taalunie Toneelschrijfprijs. Daarnaast schrijft hij sinds 2019 een wekelijkse column op de site van HP/De Tijd en mengt hij zich via essays en televisie regelmatig in het publieke debat.

Voor Nederlandse lezers is Pfeijffer een van de zichtbaarste literaire stemmen van zijn generatie, met een vaste plek bij Singel Uitgeverijen (De Arbeiderspers) en vertalingen tot bij Farrar, Straus and Giroux in de Verenigde Staten. Wie zijn werk nog niet kent, begint het beste bij La Superba: het boek waarmee hij zijn Genuese signatuur vond. Wie liever bij het meest besproken werk start, kiest Grand Hotel Europa; voor poëzielezers is Idyllen het logische startpunt.