Jeroen Brouwers

Jeroen Godfried Maria Brouwers (Batavia, 30 april 1940 – Maastricht, 11 mei 2022) was een Nederlands schrijver, journalist en essayist. Hij groeide op in Nederlands-Indië, waar hij als peuter met zijn moeder, zus en grootmoeder werd geïnterneerd in de Japanse kampen Kramat en Tjideng. Na de oorlog repatrieerde het gezin naar Nederland, waar Brouwers vanaf zijn tiende in rooms-katholieke pensionaten verbleef. Beide ervaringen — het kamp en de internaten — zouden de kern van zijn oeuvre vormen. Met zo'n 65 boeken in nog geen zestig jaar tijd behoorde hij tot de productiefste Nederlandse schrijvers van zijn generatie.

Na zijn militaire dienst werkte Brouwers vanaf 1961 als leerling-journalist bij De Gelderlander in Nijmegen, daarna bij De Geïllustreerde Pers in Amsterdam. In 1964 debuteerde hij met de verhalenbundel Het mes op de keel. In datzelfde jaar trad hij aan bij Uitgeverij Manteau in Brussel, waar hij tot 1976 werkte als redactiesecretaris en later (hoofd)redacteur. Na een conflict met directeur Julien Weverbergh nam hij ontslag om zich volledig aan het schrijven te wijden. De zelfmoord van zijn geliefde Anne Walravens in 1973 werd een sleutelmoment in zijn werk; in Huize Krekelbos te Rijmenam schreef hij een oermanuscript waaruit hij later vele romans zou putten.

Zijn signatuurboek werd Bezonken rood (1981), een autobiografische roman over de Japanse internering en de levenslange nawerking ervan; het verscheen in 1988 in Engelse vertaling als Sunken Red en kreeg in 1995 de Prix Femina étranger. Indië keerde ook terug in Het verzonkene en De zondvloed, drie boeken die later in één band verschenen. De internaatsjaren verwerkte hij in Het hout (2014), waarvan in 2018 een toneelbewerking volgde. Winterlicht (1984) gaat over de onvoorwaardelijke keuze voor het schrijverschap, terwijl Geheime kamers (2000) put uit zijn jaren op een woonboot bij Uitgeest.

Brouwers ontving de Ferdinand Bordewijk Prijs (1989) voor De zondvloed, de Constantijn Huygens-prijs (1993) voor zijn gehele oeuvre en de Multatuli-prijs (2001). De Prijs der Nederlandse Letteren, hem in 2007 toegekend, weigerde hij omdat hij het prijzengeld van €16.000 te laag vond voor zijn werk. In 2021 kondigde hij zijn afscheid van het schrijven aan en kreeg hij voor Cliënt E. Busken de Libris Literatuur Prijs (2022). Hij overleed in mei 2022. Postuum verschenen onder meer Het tuurtouw (2024) en de bundeling Alles echt gebeurd.