Ken Follett

Ken Follett (Cardiff, 5 juni 1949) is een Welshe schrijver van thrillers en historische romans. Hij groeide op in een streng christelijk gezin van de Plymouth Brethren, dat film en televisie in huis verbood; daardoor las hij veel, eerst de jeugdafdeling van de bibliotheek, later de volwassenenboeken — Ian Flemings Live and Let Die zou hem volgens eigen zeggen op het spoor van de thriller hebben gezet. Toen hij tien was, verhuisde het gezin naar Londen. Vanaf 1967 studeerde hij filosofie aan University College London. Na zijn afstuderen in 1970 volgde hij een korte journalistieke opleiding en werkte hij eerst voor de South Wales Echo in Cardiff, daarna voor de Evening News in Londen. Toen het reporterswerk hem te weinig uitdaging bood, stapte hij over naar de uitgeverij en werd hij uiteindelijk adjunct-directeur bij het kleine Londense Everest Books.

Schrijven begon als hobby, in de avonden en weekenden. Volgens een vaak herhaald verhaal zette hij door toen hij tweehonderd pond nodig had om zijn auto te laten repareren — hetzelfde bedrag als het voorschot dat een collega-journalist voor een thriller had gekregen. In de jaren zeventig publiceerde hij eerst een reeks paperbacks onder pseudoniemen als Simon Myles, Bernard L. Ross, Zachary Stone en Martin Martinsen, met titels als The Big Needle (1974), The Modigliani Scandal (1976) en Paper Money (1977). Dat werk leverde een vakman op, maar nog geen naam.

Die naam kwam er met Eye of the Needle uit 1978, in het Nederlands verschenen als Door het oog van de naald. De spionagethriller — over een Duitse agent die de geallieerde invasieplannen voor Normandië in handen krijgt — verkocht wereldwijd meer dan tien miljoen exemplaren en werd in 1981 verfilmd door Richard Marquand met Donald Sutherland in de hoofdrol. De vijf opvolgers waren stuk voor stuk bestsellers: Triple (1979, Piraat), The Key to Rebecca (1980, Code Rebecca), The Man from St. Petersburg (1982, De man van St. Petersburg), On Wings of Eagles (1983, Op vleugels van de adelaar) en Lie Down with Lions (1986, Sporen naar de dood). Geografisch en chronologisch reikten ze van het Sint-Petersburg van vóór de Eerste Wereldoorlog tot het Iran van de revolutie van 1979 en het Afghanistan van de jaren tachtig.

In 1989 sloeg Follett een nieuwe weg in met The Pillars of the Earth (Pilaren van de aarde, ook eerder vertaald als De kathedraal), een historische roman over de bouw van een kathedraal in het twaalfde-eeuwse Engeland. Het boek werd zijn bekendste werk en het beginpunt van de Kingsbridge-reeks. World Without End (2007, Brug naar de hemel) speelt zich af in hetzelfde stadje, twee eeuwen later; The Evening and the Morning (2020) is een prequel; De wapens van het licht (2023) brengt Kingsbridge naar 1792, met de industriële revolutie in Engeland en Napoleon in Frankrijk op de achtergrond. Pilaren van de aarde werd in 2010 als televisieserie verfilmd. Stilistisch laten de Kingsbridge-boeken zien wat Wikipedia de signatuur van zijn historische werk noemt: veel personages, meerdere parallel lopende verhaallijnen en een grootschalig gebruik van historische achtergrond.

Naast Kingsbridge bouwde Follett de Century-trilogie (2010-2014), waarin enkele met elkaar verbonden families door de twintigste eeuw worden gevolgd: Val der titanen (Fall of Giants), Winter van de wereld en Kou uit het oosten. Personages staan oog in oog met Wereldoorlogen, de Russische Revolutie, het opkomend nazisme en de Koude Oorlog. Tussendoor bleef hij thrillers schrijven — The Third Twin (1996), The Hammer of Eden (1998), de Koude Oorlog-thriller Code to Zero (2000, recent heruitgegeven als Countdown), Jackdaws (2001, Codenaam Torenkraai), Hornet Flight (2002, Nachtwakers) en Whiteout (2004, Sneeuwjacht). In 2020 verscheen Notre-Dame, een beknopt non-fictieboek over de Parijse kathedraal, en in 2025 Cirkel der dagen, een historische roman over het ontstaan van Stonehenge in het Groot-Brittannië van de 25e eeuw v.Chr.

Folletts werk wordt door Wikipedia consequent in commerciële topcategorieën geplaatst: zijn boeken zijn in meer dan honderd miljoen exemplaren verkocht (de Engelstalige Wikipedia houdt het inmiddels op meer dan 195 miljoen), en veel titels haalden de New York Times-bestsellerlijst, een aantal op de eerste plaats. Hij ontving diverse eredoctoraten en eretitels; in juli 2008 werd hij benoemd tot Honorary Doctor of Literature aan de Universiteit van Exeter. Zijn moderne, technologisch ingestoken thrillers uit de jaren negentig — waaronder The Hammer of Eden, dat aardbevingen als terroristisch wapen opvoert — kregen volgens de Nederlandse Wikipedia een gemengder onthaal dan zijn historische werk. In Nederland verschijnt zijn werk al decennia bij Boekerij.

Voor wie Follett wil leren kennen via het boek dat zijn naam vestigde: begin bij Door het oog van de naald — kort, strak geplot, en de blauwdruk voor zijn latere spionagewerk. Wie liever de historische Follett wil ontmoeten, begint bij Pilaren van de aarde; het is omvangrijk maar toegankelijk, en wie verder wil kan binnen Kingsbridge doorlezen met Brug naar de hemel of de prequel The Evening and the Morning. Voor wie houdt van familieverhalen tegen een groots historisch decor is Val der titanen, het eerste deel van de Century-trilogie, de logische ingang: het opent in 1911 en loopt door tot na de Eerste Wereldoorlog, en de twee volgende delen zetten dezelfde families voort tot in de Koude Oorlog.