Laurent Binet

Laurent Binet (Parijs, 19 juli 1972) is een Frans schrijver en docent moderne literatuur. Hij is de zoon van een historicus en studeerde literatuur aan de Universiteit van Parijs. In 1996 vervulde hij zijn vervangende dienstplicht in Košice, Slowakije, waar hij Frans gaf aan een luchtmachtschool. Sindsdien doceert hij in Parijs, onder meer aan de Universiteit van Parijs VIII (Vincennes Saint-Denis). Voordat hij naam maakte als romanschrijver speelde hij gitaar en zong hij in een rockband genaamd Stalingrad.

Zijn schrijverscarrière begon in 2000 met de surrealistische vertelling Forces et faiblesses de nos muqueuses, een korte tekst die niet in het Nederlands is verschenen. In 2004 volgde La Vie professionnelle de Laurent B., een autobiografisch boek over zijn ervaringen als docent Frans, eveneens niet vertaald. Het waren bescheiden, eigenzinnige aanlopen naar het werk dat hem internationaal op de kaart zou zetten.

Die doorbraak kwam in 2009 met HHhH, in het Nederlands verschenen als HhhH. Himmlers hersens heten Heydrich (Meulenhoff, 2010, vertaald door Liesbeth van Nes). De titel is een acroniem voor 'Himmlers Hirn heißt Heydrich'. De roman speelt zich af binnen het Tsjechische verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en culmineert in de aanslag op SS-leider Reinhard Heydrich in Praag in 1942. Het boek werd in meer dan 35 talen vertaald en bekroond met de Prix Goncourt du premier roman. Roel van Broekhoven bewerkte de roman tot een tv-serie waarin Binet zichzelf speelde; in 2017 verscheen ook de speelfilm The Man with the Iron Heart van regisseur Cédric Jimenez, gebaseerd op het boek.

Wat Binet als romanschrijver kenmerkt, is het spel met werkelijkheid en fictie. In HhhH wordt het verzetsverhaal verweven met reflecties van de auteur op het schrijven zelf. In La septième fonction du langage (2015), in 2016 in het Nederlands verschenen als De zevende functie van taal, is dat spel nog uitgesprokener: het is een detective rond de werkelijke dood van Roland Barthes, tegelijk een satire op het Franse poststructuralistische intellectuele discours. Civilizations (2019, NL: Beschavingen, 2020) is een alternatieve geschiedenis waarin Atahualpa Europa verovert. Steeds verbindt Binet historische stof met een speelse, conceptueel gedreven verteltrant; het materiaal is serieus, de aanpak ironisch en zelfbewust.

Naast zijn romans publiceerde Binet in 2012 Rien ne se passe comme prévu (NL: Niets gaat zoals verwacht, 2013), een verslag van binnenuit van de presidentscampagne van François Hollande, waar hij als waarnemer bij het campagneteam aanwezig was. In 2017 droeg hij bij aan de bundel Qu'est-ce que la gauche? en in 2020 verscheen samen met Antoine Benneteau het Dictionnaire amoureux du tennis. Zijn meest recente roman is Perspective(s) uit 2023, in 2023 in Nederlandse vertaling verschenen als Perspectieven (Meulenhoff, vertaling Liesbeth van Nes), een boek dat zich afspeelt in het Florence van de renaissance. De Engelse vertaling werd genomineerd voor de Dublin Literary Award 2026. Al zijn romans verschijnen in Nederland bij Meulenhoff, consequent vertaald door Liesbeth van Nes.

De ontvangst van zijn werk is ronduit gedecoreerd. Naast de Prix Goncourt du premier roman voor HhhH ontving Binet voor De zevende functie van taal zowel de Prix du roman FNAC als de Prix Interallié; de Engelse vertaling, The 7th Function of Language, stond op de longlist van de Man Booker International Prize 2018. Voor Beschavingen kreeg hij in 2019 de Grand Prix du roman de l'Académie française, en de Engelse vertaling won in 2022 de Sidewise Award for Alternate History. Daarmee hoort hij tot de Franse romanschrijvers die zowel door jury's als door een breed internationaal lezerspubliek serieus genomen worden.

Voor wie Binet voor het eerst leest, zijn er drie logische ingangen. Wie houdt van geschiedenis dicht op de huid: begin bij HhhH — het is zijn debuutroman én zijn bekendste boek, en de manier waarop hij de aanslag op Heydrich vertelt geeft meteen een goed beeld van zijn werkwijze, waarin de schrijver zelf zichtbaar in de tekst aanwezig is. Wie van slimme, speelse romans houdt waarin denkers en theorieën worden uitgekleed: probeer De zevende functie van taal — een detective én een satire op het Parijse intellectuele milieu, ideaal voor lezers die graag knipogen oppikken. Wie wil zien hoe ver Binet gaat in het herschrijven van de geschiedenis: lees Beschavingen, waarin de logica van de Europese kolonisatie wordt omgekeerd. Voor wie eerst de schrijver van vandaag wil ontmoeten is Perspectieven, gesitueerd in het renaissance-Florence, het meest recente startpunt.