Lee Child

Lee Child is het pseudoniem van de Britse thrillerschrijver Jim Grant, geboren op 29 oktober 1954 in Coventry. Hij groeide op in Birmingham, waar hij naar King Edward's School ging — dezelfde school die ooit J.R.R. Tolkien als leerling had. In 1974 begon hij rechten te studeren aan de University of Sheffield, niet uit ambitie om advocaat te worden maar omdat hij naast zijn studie al achter de schermen in het theater werkte. Na zijn afstuderen in 1977 trad hij in dienst bij Granada Television in Manchester. Tegenwoordig woont hij voornamelijk in Manhattan, met daarnaast een huis in Zuid-Frankrijk.

Voordat Child schrijver werd, bracht hij achttien jaar door bij Granada, waar hij werkte aan series als Brideshead Revisited, The Jewel in the Crown, Prime Suspect en Cracker. In 1994 kreeg hij te horen dat zijn baan zou verdwijnen door een reorganisatie; in juni 1995 werd hij ontslagen. In afwachting van die ontslagbrief begon hij in september 1994 aan een roman. Hij schreef het manuscript met de hand aan zijn eettafel, omdat hij wilde wachten met de aanschaf van een computer tot het schrijverschap iets zou opleveren. Het boek heette aanvankelijk Bad Luck and Trouble en ging over drugsgeld, maar werd op aanraden van zijn agent en uitgever omgewerkt tot Killing Floor, een verhaal over valsmunterij. Het verscheen in maart 1997 en won de Anthony Award en, in 1998, de Barry Award voor Best First Novel.

Het pseudoniem Lee Child ontstond binnen het gezin: een verkeerde uitspraak van Renault's Le Car als 'Lee Car' werd een familiegrap, en zijn dochter Ruth werd het 'lee child'. De naam had bovendien het voordeel dat zijn boeken in winkels en bibliotheken alfabetisch tussen Raymond Chandler en Agatha Christie kwamen te staan. De achternaam Reacher van zijn hoofdpersoon kwam tot stand toen Child in een Asda-supermarkt in Kendal iemand hielp iets van een hoge plank te pakken; zijn vrouw Jane grapte dat hij, mocht het schrijven mislukken, altijd nog 'reacher' kon worden. De naam bleef plakken.

Elk boek in de reeks draait om Jack Reacher, een voormalige Amerikaanse militaire politieman die uit eigen beweging het leger verliet en sindsdien rusteloos door de Verenigde Staten zwerft. Hij is groot — 1,95 meter, ruim honderd kilo — fysiek bijzonder sterk en uit zijn militaire opleiding bedreven in vele gevechtstechnieken. Zijn enige bagage is een tandenborstel; vuile kleren gooit hij weg en vervangt hij door goedkope confectie. Hij bindt zich nooit, heeft regelmatig affaires die precies één boek duren, en kan terugvallen op een netwerk binnen het leger dat hij ooit verliet. Volgens Childs biografische schets verliet Reacher op zijn achttiende het ouderlijk huis, studeerde hij af aan West Point, diende hij dertien jaar, werd in 1990 gedegradeerd van majoor naar kapitein, en verliet hij het leger in 1997 als majoor. De gebeurtenissen rond die degradatie zijn beschreven in The Enemy (De Vijand).

De boeken wisselen van vertelperspectief: sommige zijn in de eerste persoon geschreven, andere in de derde. Child heeft de reeks zelf getypeerd als wraakverhalen. Een terugkerend detail is Reachers voorliefde voor honkbal — in verschillende boeken gebruikt hij de namen van voormalige New York Yankees-spelers als alias. Child hanteert een eigen ritueel: aan elk nieuw deel begint hij op de verjaardag van de dag waarop hij in 1994 aan Killing Floor begon.

De reeks groeide uit tot een lange bestseller-serie die in Nederland verschijnt bij Luitingh-Sijthoff. Recente delen zijn onder meer Past Tense (Verleden tijd, 2018), Blue Moon (Blauwe maan, 2019), The Sentinel (De wachtpost, 2020), Better Off Dead (Liever Dood Dan Levend, 2021), No Plan B (Geen Plan B, 2022), The Secret (Het Geheim, 2023) en In Too Deep (In de val, 2024). Naast de romans verschenen verhalenbundels als No Middle Name (Op Doorreis, 2017) en Safe Enough (Geen paniek, 2024). De jongere broer van Child, Andrew Grant, is eveneens thrillerschrijver.

De verfilmingen vergrootten Reachers bekendheid buiten de boekenwereld. One Shot werd in 2012 verfilmd als Jack Reacher met Tom Cruise in de hoofdrol; in 2016 volgde Jack Reacher: Never Go Back. Sinds 2022 loopt op Amazon Prime Video de televisieserie Reacher met Alan Ritchson — seizoen 1 was gebaseerd op Killing Floor, seizoen 2 op Bad Luck and Trouble en seizoen 3 op Persuader.

Voor wie nog nooit een Reacher las en chronologisch wil beginnen: pak Killing Floor (Jachtveld). Het is het debuut waarmee Child doorbrak, het won twee debutantenprijzen, en het vormde de blauwdruk voor alles wat volgde. Voor wie liever instapt bij een sleutelboek in Reachers eigen geschiedenis: lees The Enemy (De Vijand), waarin de degradatie en het einde van zijn legercarrière worden uitgelegd — zinvol voor lezers die de hoofdpersoon willen begrijpen voordat hij gaat zwerven. Wie wil zien waar de reeks nu staat, kan terecht bij een recent deel als The Secret (Het Geheim, 2023) of In Too Deep (In de val, 2024); de boeken zijn losjes genoeg opgebouwd om als standalone te functioneren.