Lize Spit

Lize Spit (Lier, 12 november 1988) is een Vlaamse schrijfster. Ze groeide op in Viersel, in de Belgische Kempen, en studeerde in Brussel aan het RITCS, waar ze een master scenarioschrijven behaalde. Die achtergrond in scenario klinkt door in haar werk: scènes zijn visueel opgebouwd, met aandacht voor timing en beeld. Ze woont en werkt in België en publiceert bij uitgeverij Das Mag.

Haar route naar het romandebuut liep via korte verhalen en poëzie in literaire tijdschriften als Tirade, Het liegend konijn, De Gids en Das Magazin. In 2013 won ze zowel de jury- als de publieksprijs van de schrijfwedstrijd Write Now!. In 2015 deed ze mee aan het project 10 op de Schaal van Dichter, waarvoor tien dichters samen een poëzie-cd maakten. In november 2015 verscheen bij Das Mag haar eerste roman Het smelt, het boek dat haar naam definitief vestigde.

Het smelt werd de doorbraak. De roman volgt Eva, die op een hete zomerdag terugkeert naar het Kempische dorp van haar jeugd met een blok ijs in de kofferbak van haar auto. Tussen die rit en haar bestemming reconstrueert ze een zomer waarin zij en haar twee jeugdvrienden, Pim en Laurens, een spel speelden dat uit de hand liep. Het boek werd een commercieel én kritisch succes: in juni 2016 waren er meer dan 60.000 exemplaren verkocht. Om de verkoop in Nederland — waar het boek aanvankelijk minder aansloeg — aan te jagen, voerde Das Mag een affichecampagne en deelden medewerkers honderden exemplaren uit in de trein.

Wat Spit in Het smelt doet, en in haar latere werk herhaalt, is het langzaam laten oplopen van een onderhuidse dreiging in een herkenbare, alledaagse setting. Ze schrijft vanuit een nauwsluitend perspectief, met veel aandacht voor lichamelijke details en kleine, ogenschijnlijk onschuldige handelingen die achteraf van betekenis blijken. Terugkerend zijn de Kempische dorpssetting, jeugdvriendschappen die scheef groeien en de manier waarop kinderen en jongeren omgaan met geheimen die ze niet kunnen dragen. De toon is precies en koel; de emotie zit in wat niet wordt uitgesproken.

In december 2016 werkte Spit samen met het Symfonieorkest Vlaanderen in de productie Aladdin en De Wolf, waarbij ze passages uit Het smelt voorlas tegen muziek van Carl Nielsen en Tan Dun. Tot 2017 schreef ze een column voor de Belgische krant De Morgen. In december 2020 verscheen haar tweede roman Ik ben er niet, opnieuw bij Das Mag. Op verzoek van de CPNB schreef ze het Boekenweekgeschenk van 2023, de novelle De eerlijke vinder. Dat verhaal speelt zich af in de jaren negentig en draait om de vriendschap tussen de tienjarige flippoverzamelaar Jimmy Sluis en de iets oudere Tristan Ibrahimi, telg uit een Kosovaars vluchtelingengezin met acht kinderen. In 2024 volgde Autobiografie van mijn lichaam.

De prijzenkast vulde zich snel. Voor Het smelt kreeg ze in 2016 De Bronzen Uil voor het beste Nederlandstalige debuut en de eerste Hebban Debuutprijs. In 2017 volgde de Nederlandse Boekhandelsprijs en in 2018 de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. In 2025 ontving ze een eredoctoraat van de Brusselse universiteiten ULB en VUB. Het werk wordt internationaal vertaald: Het smelt verscheen in het Engels (The Melting, bij Picador/Pan Macmillan), Frans (Débâcle, Actes Sud), Italiaans, Deens, Hongaars en Kroatisch. Ik ben er niet kwam uit als Ich bin nicht da bij S. Fischer Verlag en als Je ne suis pas là bij Actes Sud. De eerlijke vinder werd in het Duits vertaald als Der ehrliche Finder en in het Frans als L'honorable collectionneur. In 2023 verscheen de verfilming van Het smelt onder de internationale titel When It Melts, geregisseerd door Veerle Baetens; de film ging in première op het Sundance Film Festival.

Voor wie Spit nog niet kent, zijn er drie logische ingangen. Wie wil weten waarom ze in 2016 zo insloeg, begint bij Het smelt: het boek dat alle prijzen won en dat de toon zet voor wat ze daarna zou doen — een dorpsroman die langzaam in een psychologische thriller verandert. Wie liever klein begint en in één avond uit wil lezen, kan terecht bij De eerlijke vinder, het Boekenweekgeschenk uit 2023; de novelle is compact, speelt in dezelfde wereld van kinderen die zich verhouden tot iets te groots, en is een goede graadmeter of haar toon bij je past. Wie Het smelt al gelezen heeft en wil zien hoe ze zich als romanschrijver ontwikkelt, leest Ik ben er niet — een tweede roman waarin ze het beklemmende register van haar debuut verlegt naar het volwassen leven.