Lucas Rijneveld

Lucas Rijneveld (Nieuwendijk, 20 april 1991) is een Nederlandse schrijver en dichter, eerder bekend onder de naam Marieke Lucas Rijneveld. Hij groeide op in een gereformeerd boerengezin en verhuisde op zijn negentiende naar Utrecht, waar hij kort Nederlands studeerde aan de docentenopleiding voordat hij overstapte naar de Schrijversvakschool in Amsterdam. Lange tijd combineerde Rijneveld het schrijven met twee dagen werk per week op een melkveebedrijf — een achtergrond die in vrijwel zijn hele oeuvre doorklinkt. In de zomer van 2023 koos hij ervoor alleen nog de voornaam Lucas te gebruiken.

Rijneveld debuteerde in 2015 met de dichtbundel Kalfsvlies, die in 2016 werd bekroond met de C. Buddingh'-prijs voor het beste poëziedebuut. De Volkskrant riep hem dat jaar uit tot literair talent van 2016. Werk verscheen in onder meer De Revisor — waar hij in 2015-2016 redacteur was — De Gids, Het liegend konijn en Hollands Maandblad. Eerder ontving hij al de Hollands Maandblad Aanmoedigingsbeurs en het C.C.S. Crone-stipendium 2015.

De internationale doorbraak kwam met de roman De avond is ongemak (2018), die in 2020 in de Engelse vertaling van Michele Hutchison de International Booker Prize won. Rijneveld werd daarmee de eerste Nederlandse auteur die deze prijs in ontvangst mocht nemen. De roman, gesitueerd in een streng-gereformeerd boerengezin dat door verlies wordt opgebroken, draagt sporen van Jan Wolkers — door Rijneveld zelf als idool genoemd. Kenmerkend zijn de lange, meanderende zinnen, de fysieke beeldtaal en de spanning tussen geloof, lichaam en rouw.

In 2019 verscheen de tweede dichtbundel Fantoommerrie, bekroond met de Ida Gerhardt Poëzieprijs 2020. De tweede roman, Mijn lieve gunsteling (2020), werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs en bekroond met onder meer de F. Bordewijk-prijs en De Boon. De Engelse vertaling My Heavenly Favourite (2024), opnieuw door Hutchison, won in 2025 de James Tait Black Prize for fiction. In 2021 verscheen de derde dichtbundel Komijnsplitsers; in 2022 schreef Rijneveld het boekenweekessay Het warmtefort, een ode aan zijn juf van de basisschool. In zijn kersttoespraak van 2022 citeerde koning Willem-Alexander de slotregels van Rijnevelds gedicht Alles bewoonbaar, geschreven naar aanleiding van de discussie rond de teruggegeven vertaalopdracht voor Amanda Gorman.

Rijneveld wordt in Nederland uitgegeven door Atlas Contact, dat zowel het proza als de poëzie verzorgt. Voor lezers die het werk nog niet kennen is De avond is ongemak het logische startpunt: het boek waarmee hij internationaal doorbrak en dat de toon zet voor alles wat volgt. Wie daarna meer wil, vindt in Mijn lieve gunsteling een verwante maar talig nog gewaagdere roman, en in Kalfsvlies en Fantoommerrie de poëtische bron waaruit zijn proza put.