Sebastian Fitzek

Sebastian Fitzek (West-Berlijn, 13 oktober 1971) is een Duitse schrijver en journalist, en een van de meest gelezen thrillerauteurs van Duitsland. Hij groeide op in Berlijn als zoon van een schoolhoofd en een lerares, begon een studie diergeneeskunde die hij na drie maanden afbrak, en stapte over naar rechten. Hij promoveerde in het auteursrecht en werkte daarna als hoofdredacteur en programmadirecteur bij verschillende Duitse radiostations. Berlijn is nog steeds zijn woonplaats.

Zijn schrijverscarrière begon niet met fictie maar met een non-fictieboek: Professor Udolphs Buch der Namen, dat hij in 2005 samen met Jürgen Udolph publiceerde. Een jaar later volgde de stap naar de psychothriller. Het idee voor zijn debuut kreeg hij naar eigen zeggen al in 2000, terwijl hij in een wachtkamer van een orthopeed op zijn vriendin wachtte. Het manuscript werd door dertien uitgevers afgewezen voordat Droemer Knaur het in juli 2006 onder de titel Die Therapie uitbracht. In Nederland verscheen het in 2009 als De therapie bij De Fontein.

De doorbraak kwam direct met dat debuut. De therapie werd in 2006 een bestseller in Duitsland en verdreef daar De Da Vinci Code van de eerste plaats. Het boek werd in 2007 genomineerd voor de Friedrich-Glauser-Preis voor het beste misdaaddebuut en kreeg in 2023 een tv-serie-bewerking. De opvolger Amokspiel (2007) werd direct verfilmd door Goldkind Film AG, en in 2012 volgde de eerste echte filmadaptatie met Das Kind. Sindsdien staat Fitzeks naam in Duitsland synoniem voor de psychothriller met een sterke high-concept hook: één kernidee, vaak een claustrofobische setting, een hoofdpersoon die zijn of haar eigen waarneming niet meer kan vertrouwen.

Die signatuur is in zijn Nederlandse oeuvre goed terug te zien. In Passagier 23 (2015) speelt het verhaal zich af op een cruiseschip waarvan jaarlijks mensen spoorloos verdwijnen. Stoel 7A (2019) verplaatst de spanning naar een vliegtuig: een psychiater die niet durft te vliegen wordt gedwongen aan boord te gaan. In Afgesneden (2014), De ogenverzamelaar (2012) en De zielenbreker (2012) draait het om forensische puzzels en daders die hun slachtoffers psychologisch sturen. Het pakket (2017) zet een vrouw die zich in haar eigen huis heeft opgesloten tegenover een mysterieuze postbezorging. Steeds is de hoofdpersoon iemand met een professionele reden om met de menselijke geest bezig te zijn — psychiaters, therapeuten, artsen — die plotseling aan de andere kant van de spreekkamer staat.

Zijn werktempo ligt hoog: vrijwel jaarlijks verschijnt er een nieuw boek. Tot zijn recentere titels in Nederlandse vertaling horen De patiënt (2020), Het geschenk (2021) en De weg naar huis (2021). Daarnaast publiceerde hij in 2017 met illustrator Jörn Stollmann zijn eerste kinderboek, Pupsi & Stinki. Begin 2018 lanceerde Fitzek de Viktor Crime Awards, een prijs voor nieuw talent in thriller- en misdaadliteratuur; de eerste winnaar was Michaela Kastel met So dunkel der Wald.

Commercieel is zijn positie in het Duitse taalgebied uitzonderlijk sterk. AchtNacht was in 2017 het bestverkochte fictieboek van Duitsland, een jaar later was Das Paket de nummer 1 en stond Der Insasse op de derde plaats van de jaarlijst. Internationaal volgde de doorbraak later: The Package verscheen in november 2020 in Engelse vertaling van Jamie Bulloch bij Head of Zeus, en titels als The Nightwalker, The Eye Collector en Walk Me Home — de laatste verfilmd door Amazon Prime als The Calendar Killer — zijn inmiddels via Bloomsbury en Hachette beschikbaar. In Nederland verschijnt zijn werk al jaren bij Overamstel Uitgevers, na de eerste titels bij De Fontein.

Fitzek heeft zelf verteld door welke schrijvers hij is gevormd: als kind las hij Enid Blyton, Michael Ende en Alfred Weidemann, later raakte hij beïnvloed door Stephen King, Michael Crichton en John Grisham. Tegenwoordig leest hij naar eigen zeggen alles van Harlan Coben — een verwantschap die in de constructie van zijn plots, met hun korte hoofdstukken en cliffhangers, herkenbaar is.

Voor wie nog nooit iets van Fitzek las, zijn er drie logische ingangen. Wie wil weten waar het allemaal mee begon, kan het beste starten bij De therapie: zijn debuut, nog steeds zijn bekendste boek, en de zuiverste vorm van zijn handelsmerk — een psychiater wiens eigen werkelijkheid begint te schuiven. Wie houdt van een sterke setting en een afgesloten ruimte als spanningsmotor, zit goed bij Passagier 23 of Stoel 7A: beide standalones met een directe hook waarvoor je geen voorkennis nodig hebt. En wie de meer huiveringwekkende, forensische kant van zijn werk wil proeven, kan beginnen bij De ogenverzamelaar, dat samen met De zielenbreker een tweeluik vormt rond dezelfde zaak.