Yuval Noah Harari

Yuval Noah Harari (Kirjat Ata, 24 februari 1976) is een Israëlisch historicus en futuroloog. Hij studeerde van 1993 tot 1998 geschiedenis aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, waar hij zich specialiseerde in militaire geschiedenis van de middeleeuwen, en promoveerde in 2002 aan het Jesus College van de Universiteit van Oxford. Sinds 2005 is hij hoogleraar aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem; in 2020 ontving hij een eredoctoraat van de Vrije Universiteit Brussel. Hij woont met zijn echtgenoot en manager Itzik Yahav in een mosjav bij Jeruzalem.

Tot 2014 was Harari een relatief onbekende mediëvist. Dat veranderde met Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid, een boek dat voortkwam uit zijn colleges wereldgeschiedenis en in het Nederlands verscheen bij Thomas Rap. In Sapiens beschrijft hij hoe Homo sapiens zo'n 70.000 jaar geleden een 'cognitieve revolutie' doormaakte, andere mensensoorten verdrong en via de landbouw- en wetenschappelijke revoluties uitgroeide tot dominante soort op aarde. Het boek combineert evolutionaire biologie, antropologie en economie tot één doorlopend verhaal — een aanpak die hij naar eigen zeggen ontleende aan Jared Diamonds Guns, Germs, and Steel.

Met Homo Deus: een kleine geschiedenis van de toekomst (Nederlandse uitgave 2017) en 21 lessen voor de 21ste eeuw (2018) verbreedde Harari zijn blik naar de eeuw die voor ons ligt. Hij schrijft over de samensmelting van biotechnologie en informatietechnologie, over algoritmes die menselijke keuzes overnemen en over de mogelijkheid dat de mens, zoals we die nu kennen, binnen een eeuw verdwenen kan zijn. Zijn signatuur: lange historische lijnen aan elkaar knopen, dan een ongemakkelijke vraag stellen over wat er overblijft van vrije wil, gelijkheid en werk wanneer machines slimmer worden dan wijzelf. Volgens Wikipedia werden zijn drie eerste grote boeken in 45 talen vertaald en verkochten ze samen meer dan 12 miljoen exemplaren.

In 2024 verscheen Nexus: A Brief History of Information Networks from the Stone Age to AI, waarin hij de geschiedenis van informatienetwerken doortrekt naar het tijdperk van kunstmatige intelligentie. Daarnaast verscheen Sapiens als grafische roman in drie delen en schreef hij met Unstoppable Us een geschiedenisreeks voor jongere lezers. Harari publiceert regelmatig in Financial Times en Wall Street Journal; tot zijn lezers behoren onder anderen Barack Obama en Bill Gates, die Homo Deus opnam in zijn lijst beste boeken van 2017. In academische kringen is de ontvangst gemengder dan in de bredere lezersmarkt.

Voor Nederlandse lezers verschijnt Harari's werk bij Thomas Rap, met inmiddels stevig ingeburgerde vertalingen van zijn drie hoofdwerken. Wie Harari nog niet kent begint het beste bij Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid — daar liggen de denklijnen die hij in Homo Deus, 21 lessen voor de 21ste eeuw en Nexus verder uitwerkt. Lezers die meer geïnteresseerd zijn in techniek en toekomst dan in oergeschiedenis kunnen ook met Homo Deus instappen zonder Sapiens eerst gelezen te hebben.