Boeken zoals Hendrik Groen
Drie auteurs die dezelfde leeservaring leveren als Hendrik Groen. Geen "klanten kochten ook"—handgekozen op thema, sfeer en stem. Met per auteur de drie boeken om mee te beginnen.
Hendrik Groen debuteerde op zijn 60ste met een hoogbejaarde protagonist die weigert te verpieteren — een schrijversbesluit dat meteen de toon zette. Zijn fictieve dagboeken van een 83-jarige verzorgingshuisbewoner lezen als een langzame, vrolijke opstand tegen afstomping, bemoeienis en de institutionele druk om vooral niemand tot last te zijn. Geen geïdealiseerde ouderdom, maar concreet: kaartavonden die uitlopen, vergaderpunten van de Oud-Maar-Niet-Dood-club, irritatie over de wekelijkse zangmiddag. Alledaagse ergernissen worden getransformeerd in miniatuur-opstanden, beschreven met droge spot en zonder sentimentaliteit.
Die combinatie — lichte vorm, serieuze onderstroom — verklaart waarom Groens werk buiten de gebruikelijke literaire kring zo breed landde. De NS Publieksprijs viel hem twee keer toe, en meer dan een half miljoen exemplaren gingen over de toonbank. Wat deze lezers verbindt, is herkenning: niet van het verzorgingshuis zelf, maar van de weigering om je te schikken naar wat anderen van je verwachten. De drie auteurs hieronder delen die eigenwijze positie, elk op hun eigen manier. Waar Groen de bureaucratie van de ouderenzorg onderuithaalt met een dagboeknotitie, doen zij dat met een absurdistische roadtrip, een polemisch essay of een column over het Amsterdamse nachtleven. Allemaal schrijven ze tegen instituties aan — of die nu religieus, commercieel of medisch van aard zijn.
Jonas Jonasson
Beide schrijven absurdistische humor over oudere protagonisten die weigeren zich aan conventies te houden — Jonasson's 100-jarige Allan en Groen delen dezelfde lichte toon, maatschappijkritiek verpakt in anekdotes, en een weigering om ouderdom serieus te nemen.
Match-score van 9/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Zweedse auteur van absurdistische romans waarin toeval en wereldgeschiedenis elkaar kruisen.
Waar Groen zijn hoofdpersoon in een Amsterdams verzorgingstehuis laat zitten en zijn opstand zich beperkt tot uitstapjes met de Oud-Maar-Niet-Dood-club, schiet Jonasson zijn 100-jarige Allan Karlsson de wereldgeschiedenis in. Allan ontmoet Franco, Stalin en Truman; Hendrik Groen zit aan tafel met mevrouw Slothouwer en moppert over de nieuwe activiteitenbegeleider. Jonassons absurdisme is wereldomspannend en fictioneel: explosies, politieke intriges, onwaarschijnlijke toevalligheden stapelen zich op. Groens absurdisme is lokaal en alledaags: een bureaucratische regeling die nergens op slaat, een koffieautomaat die altijd kapot is. Waar Groen stilstaat bij vergankelijkheid en verlies, rent Jonasson er met vaart omheen. Allan Karlsson voelt geen melancholie; Hendrik Groen wel, al laat hij die niet domineren.
Begin met De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (2009), het boek dat Jonasson wereldwijd op de kaart zette. Als je Groens weigering om ouderdom serieus te nemen waardeert, herken je die houding hier terug — maar dan op steroïden. Waar Groen een dagje naar het park gaat, ontsnapt Allan uit zijn verzorgingstehuis en belandt per ongeluk in een internationale misdaadzaak. Het boek behoudt dezelfde luchtige toon als Groens dagboeken, maar verruilt de Amsterdamse bureaucratie voor een absurdistische tour door de twintigste-eeuwse wereldpolitiek. Een logische volgende stap voor lezers die Groens opstandigheid leuk vonden, maar nu willen zien wat er gebeurt als je die opstandigheid letterlijk laat ontploffen.
Maarten 't Hart
Beide schrijven eigenwijze, licht cynische verhalen over het Nederlandse alledaagse — 't Harts gereformeerde jeugdherinneringen en Groens verzorgingstehuis delen een scherpe blik op instituties, met humor die doordrenkt is van melancholie en eigenzinnigheid.
Match-score van 7.5/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Gereformeerde jeugd, stekelbaarzen en Bach — vijftig jaar eigenzinnig schrijverschap.
Waar Groen zijn verhaal vertelt in korte dagboeknotities — gedateerd, luchtig van vorm, vol alledaagse observaties — schrijft 't Hart lange, doorwrochte romans waarin natuurbeschrijvingen en muzikale passages een eigen plaats krijgen. Groens Hendrik moppert over de activiteitenbegeleider; 't Harts protagonisten worstelen met schuld, God en Bach. Beide auteurs nemen instituties op de korrel — Groen het verzorgingshuis, 't Hart de gereformeerde kerk — maar 't Hart doet dat met een polemische, bitter-erudiete ondertoon. Zijn werk is doorspekt met verwijzingen naar klassieke muziek, biologie en de Bijbel; Groens werk verwijst vooral naar koffie, medebewoners en de dagelijkse sleur. Waar Groen humor gebruikt om afstand te houden van melancholie, laat 't Hart de melancholie voluit toe en blijft de humor scherp en sarcastisch.
Begin met Een vlucht regenwulpen (1978), het boek dat 't Hart op de kaart zette en al zijn kernthema's bevat: de gereformeerde jeugd in Maassluis, de spanning tussen geloof en wetenschap, en de obsessie met vogels en natuur. Als je in Groens dagboeken de scherpe blik op instituties en de eigenwijze opstand waardeerde, vind je hier dezelfde houding terug — maar dan vanuit de wereld van een streng-christelijke opvoeding in plaats van een verzorgingstehuis. 't Hart schrijft langer en erudieter dan Groen, maar deelt diens weigering om zich te schikken naar wat de instelling van je verwacht.
Kluun
Beide auteurs schrijven herkenbare, humoristische columns-in-boekvorm over levenskwesties — Kluun richt zich op midlife-crisis en verlies, Groen op ouderdom en opstand. Beide hebben een toegankelijke, licht autobiografische stijl die grote lezersgroepen trekt.
Match-score van 6.5/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Nederlandse bestsellerauteur van Komt een vrouw bij de dokter, Haantjes en Familieopstelling.
Waar Groen schrijft over een 83-jarige die terugblikt op een lang leven en de tijd die overblijft beheert met droge spot, schrijft Kluun over mannen van middelbare leeftijd die vooruitkijken naar wat ze nog kunnen — of juist vrezen te verliezen. Groens Hendrik zit aan de keukentafel van het verzorgingstehuis; Kluuns protagonisten bewegen zich door Amsterdamse reclamebureaus, nachtclubs en puberende kinderen. Beide schrijven autobiografisch getint, maar Kluun doet dat expliciet en sensationeel — zijn debuut over vreemdgaan tijdens de ziekte van zijn vrouw werd een miljoenenseller, ondanks slechte kritieken. Groen houdt afstand door de dagboekvorm; Kluun gooit alles op tafel. Beide bereiken een groot publiek buiten de literaire kring, maar Groens humor is droog en zelfspottend, Kluuns humor is rauw en direct.
Begin met Komt een vrouw bij de dokter (2003), het debuut dat Kluun beroemd maakte. Het boek vertelt over een man die vreemdgaat terwijl zijn vrouw sterft aan kanker — een autobiografisch getinte fictie die zowel moreel ongemak als herkenbare levenskwesties op tafel gooit. Als je in Groens dagboeken de combinatie van humor en vergankelijkheid waardeerde, vind je hier een ruwere, directere variant: geen dagboeknotities maar een doorlopend verhaal, geen verzorgingstehuis maar de Amsterdamse scene, maar wel dezelfde onderliggende vraag over hoe je met verlies en schuld omgaat. Kluun schrijft vlotter en explosiever dan Groen, maar deelt diens weigering om dood en ziekte plechtig te behandelen.
Niet wat je zoekt?
Onze Leesvolger leest je smaak — vertel wat je net las en wat je ervan vond, krijg drie boeken die echt passen.
Probeer Leesvolger →