Boeken zoals Matt Haig
Drie auteurs die dezelfde leeservaring leveren als Matt Haig. Geen "klanten kochten ook"—handgekozen op thema, sfeer en stem. Met per auteur de drie boeken om mee te beginnen.
Matt Haig schrijft romans waarin het speculatieve een omweg is naar het alledaagse. Een buitenaards wezen dat een wiskundedocent vervangt, een bibliotheek waarin je al je niet-geleefde levens kunt bezoeken, een weduwe die op Ibiza bijzondere krachten ontdekt — het fantastische element is nooit het doel, maar een constructie om vragen te stellen over keuzes, verlies en wat het betekent om mens te zijn. Zijn personages passen niet helemaal in de wereld: ze zijn te eenzaam, te verdwaald, te rouwend. De plot is het proces waarin ze langzaam opnieuw leren aarden.
Wie Haig leest voor zijn speculatieve vindingrijkheid zal merken dat de echte inzet elders ligt: in hoe een personage zich verhoudt tot een gezin, een huis, een keuze die niet meer terug te draaien is. Dat maakt hem een auteur die breed gelezen wordt — van lezers die feelgood zoeken tot lezers die eerder bij literaire fictie thuishoren — maar ook een auteur die lastig in één genre valt te plaatsen. De drie schrijvers die hier volgen delen dat niet-plaatsbare: ze schrijven geen klassieke feelgood, maar ook geen klassieke literaire fictie. Ze bouwen verhalen rond kwetsbare personages die iets moeten terugvinden — gemeenschap, hoop, een reden om door te gaan — en ze doen dat met warmte, zonder sentimentaliteit.
Fredrik Backman
Beide auteurs schrijven emotionele feel-good verhalen over norse of geïsoleerde hoofdpersonen die langzaam menselijke verbinding hervinden. Haigs existentiële vragen over depressie en zingeving vinden een directe parallel in Backmans combinatie van humor en diepgang rond eenzaamheid en gemeenschap.
Match-score van 8.5/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Zweedse verteller van norse hoofdpersonen, kleine gemeenschappen en grote emoties.
Waar Haig speculatieve constructies gebruikt om zijn personages te isoleren en dan weer terug te brengen naar het menselijke, plaatst Backman zijn norse, eigenzinnige hoofdpersonen direct in een kleine gemeenschap — een flat, een ijshockeydorp, een appartementencomplex — en laat die gemeenschap op hen inwerken. Haigs verhalen draaien om innerlijke processen die zich afspelen in een fantastisch decor; Backmans verhalen draaien om interacties tussen mensen die fysiek dicht bij elkaar leven maar emotioneel van elkaar verwijderd zijn. Backman werkt consequent met meerdere perspectieven en laat zijn personages door elkaars ogen zichtbaar worden. Haig houdt vaker vast aan één perspectief en maakt de wereld vreemd, in plaats van de personages meervoudig.
Begin met Een man die Ove heet, het boek dat Backmans internationale doorbraak bracht. Het is zijn meest compacte roman en laat meteen zien waarom mensen hem met Haig vergelijken: een hoofdpersoon die zich heeft afgesloten van de wereld en langzaam — door de opdringerige aanwezigheid van nieuwe buren — weer verbinding maakt. Waar Haigs Midnight Library een bibliotheek tussen leven en dood nodig heeft om die beweging te maken, volstaat bij Backman een Iraanse gezin dat per ongeluk tegen Oves brievenbus rijdt.
Allen Levi
Levi's Theo in Golden en Haigs werk delen een warme, levensvaststellende toon waarin kwetsbaarheid centraal staat. Beide auteurs bouwen hoopvolle verhalen rond personages die worstelen met verlies en opnieuw leren leven, met een zachte, aanstekelijke menselijkheid.
Match-score van 7.5/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Amerikaanse singer-songwriter en voormalig advocaat die met Theo in Golden onverwacht een NYT-bestseller schreef.
Waar Haig personages neerzet die tussen werelden bewegen — tussen leven en dood, tussen planeet en aarde, tussen werkelijkheid en mogelijkheid — plaatst Levi zijn hoofdpersoon Theo in één klein stadje en laat die daar blijven. Theo of Golden heeft geen speculatief kader; het is een roman over een jonge weduwnaar die in een provinciestadje probeert te overleven en langzaam opnieuw leert ademhalen. Haigs verhalen zoeken een constructie om afstand te creëren; Levi's roman zoekt juist nabijheid, kleinschaligheid, een gemeenschap die Theo kent en draagt. Waar Haig breed leesbaar is door zijn toegankelijke fantastische concepten, is Levi breed leesbaar door zijn toon: zacht, invoelend, zonder ironie.
Begin — en eindig voorlopig — bij Theo in Golden, Levi's enige roman tot nu toe. Het boek begon als self-publishingproject en groeide uit tot een fenomeen via mond-tot-mondreclame, wat iets zegt over de warmte waarmee lezers het ontvingen. Wie Haigs interesse in rouw en herstel herkent maar liever zonder bibliotheek-tussen-werelden leest, vindt hier een directere, kleinere vorm van hetzelfde: een man die zijn vrouw verliest en langzaam weer verbinding maakt, niet via een fantastisch gegeven maar via buren, een hond, een stadje dat hem niet loslaat.
Mélissa Da Costa
Da Costa's emotionele romans over verlies, reizen en de troost van het landschap delen met Haig de focus op persoonlijke transformatie en de helende kracht van reflectie. Beide schrijven toegankelijke, gevoelige verhalen die lezers troost bieden zonder sentimenteel te worden.
Match-score van 7/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Franse auteur van emotionele romans over verlies, reizen en de troost van het landschap.
Waar Haig landschap en reizen inzet als metafoor binnen een speculatief verhaal — een onsterfelijke die door de eeuwen reist, een vrouw die naar Ibiza gaat en daar iets bovennatuurlijks tegenkomt — maakt Da Costa het landschap tot de kern van het verhaal zelf. Haar personages gaan letterlijk op reis, vaak in een camper of naar een afgelegen plek, en het is die beweging door ruimte en seizoen die hen verandert. Haigs personages transformeren door wat ze ontdekken over zichzelf; Da Costa's personages transformeren door wat ze zien en waar ze stoppen. Haar proza leunt op sfeer en natuurbeschrijving, Haigs proza op innerlijke dialoog en morele vragen. Beide schrijven over verlies en herstel, maar Da Costa doet dat zonder enig fantastisch element — het is altijd deze wereld, deze weg, dit moment.
Begin met Al het blauw van de hemel, het boek dat Da Costa internationaal doorbrak en in Nederland een Gouden Boek opleverde. Het verhaal — een terminale man zoekt via een advertentie een reisgenoot voor een laatste reis door Frankrijk — is qua opzet direct vergelijkbaar met Haigs interest in personages die afscheid nemen en opnieuw beginnen. Waar Haigs Midnight Library dat doet via een metafysisch concept, doet Da Costa dat via een camper, een seizoen, een landschap. Het is een goede test of je haar toon waardeert voordat je verder haar oeuvre in gaat.
Niet wat je zoekt?
Onze Leesvolger leest je smaak — vertel wat je net las en wat je ervan vond, krijg drie boeken die echt passen.
Probeer Leesvolger →