Wat lezen na De dagen van Leopold Mangelmann?
Vijf concrete aanraders voor wie De dagen van Leopold Mangelmann van Arnon Grunberg net uit heeft.
De dagen van Leopold Mangelmann is Grunbergs meest persoonlijke verzamelwerk: verhalen die hij zelf half vergeten was, opgeduikeld uit zijn moeders garage na haar dood. Het boek functioneert als archeologische opgraving door zijn eigen archief, met teksten die soms twintig jaar oud zijn maar door die samenstelling nu een nieuwe betekenis krijgen. Wat je hier vindt is Grunberg in alle gedaanten: de experimentele beginner, de reportagemaker, de columnist, de notitenschrijver. Geen doorlopend verhaal maar een caleidoscoop van obsessies — Joods trauma, geweld als fascinatie, de groteske comedy waarin hij zich specialiseert. Voor wie dit waardeert: de inzet om rauw materiaal niet te verstoppen maar te tonen, de weigering om het verleden glad te strijken. Vijf boeken die daarop aansluiten:
Het aanwezige been
door Arnon Grunberg · 2025
De nieuwste verhalenbundel van Arnon Grunberg biedt vergelijkbare diversiteit maar dan met meer afstand en compositie. Waar Leopold Mangelmann functioneert als ongeordend archief, zijn deze verhalen bewust gekozen rondom verleiding, verraad en verlies. Toch vind je dezelfde blik: mededogen gecombineerd met genadeloze observatie, humor die nooit vergoelijkt. De verhalen beslaan verschillende periodes uit Grunbergs carrière maar krijgen hier een thematische ordening die Mangelmann juist mist. Voor wie de archeologische chaos van Mangelmann waardeerde maar nu gestructureerde variatie zoekt binnen hetzelfde universum — dezelfde toon, andere opzet.
Kamermeisjes en soldaten
door Arnon Grunberg · 2021
Deze verzamelbundel van Grunbergs reportages uit de reeks 'Onder de mensen' toont een andere kant van zijn archief-obsessie: niet wat hij vond in zijn moeders garage, maar wat hij verzamelde door zich fysiek tussen mensen te begeven. Kamermeiden worden, soldaten volgen naar Afghanistan, in slachthuizen werken. De fragmentarische blik blijft — korte observaties, geen doorlopend verhaal — maar de vorm is reportage in plaats van vroege fictie. Waar Leopold Mangelmann laat zien hoe Grunbergs literaire stem ontstond, toont dit boek hoe die stem functioneert in non-fictie. Dezelfde fascinatie voor geweld en zinloosheid, dezelfde weigering om verheffend te schrijven.
Bezonken rood
door Jeroen Brouwers · 2010
Net als Grunberg schreef Jeroen Brouwers zijn belangrijkste werk over een Joods familietrauma dat alles kleurt. Bezonken rood vertelt over het Japanse interneringskamp Tjideng op Java, waar Brouwers als kleuter zat. Geen archief-opgraving zoals Mangelmann, maar één geconcentreerde roman die decennia later geschreven werd. Wat overlapt: de obsessie om dat verleden steeds opnieuw te bewerken, de weigering om er vrede mee te sluiten. Brouwers schrijft strakker, minder grotesk, maar met dezelfde hardheid. Waar Grunberg humor gebruikt als overlevingsstrategie, kiest Brouwers voor expliciete woede. Voor wie de oorlogslast in Mangelmann herkende en wil zien hoe een andere Nederlandse auteur met vergelijkbaar trauma worstelt — maar dan in één lange adem in plaats van fragmenten.
Fantoompijn
door Arnon Grunberg · 2012
Een van Grunbergs vroege romans, waarmee hij de AKO Literatuurprijs won. Robert Mehlman wil zijn leven in scène zetten en raakt verstrikt in zijn eigen manipulaties. Waar Leopold Mangelmann laat zien hoe Grunberg zichzelf vond als schrijver, toont Fantoompijn wat hij deed met die stem zodra hij hem beheerste: een groteske komedie over identiteit en verlies. De toon is vergelijkbaar — de mix van mededogen en wreedheid — maar hier in romanvorm met doorlopend plot. Het boek verscheen oorspronkelijk in 2000, valt dus in dezelfde periode als veel materiaal uit Mangelmann. Voor wie na de fragmenten uit het archief wil zien hoe Grunberg in die jaren een samenhangende structuur bouwde met dezelfde ingrediënten.
Alles echt gebeurd
door Jeroen Brouwers · 2022
Brouwers' autobiografie samengesteld uit fragmenten van zijn eigen oeuvre — een opzet die Mangelmann nabij komt. Waar Grunberg zijn oude verhalen liet vinden door zijn uitgever, heeft Brouwers zelf zijn autobiografische passages geordend tot één doorlopend levensverhaal. Toch vergelijkbare beweging: het eigen archief herschikken en tonen hoe obsessies terugkeren. Brouwers schrijft explicieter over zijn alcoholisme en literaire strijd, Grunberg maskeert meer met fictie, maar beide boeken functioneren als röntgenfoto van een schrijversleven. Voor wie de archief-dynamiek van Mangelmann waardeerde: dit is vergelijkbare transparantie maar dan met meer autobiografische directheid, minder groteske omwegen.
Welke kies je? Voor wie Grunbergs reportages nog niet kent en zijn observatiedrift wil zien buiten fictie: Kamermeisjes en soldaten. Voor wie het trauma-materiaal wil verdiepen maar door een andere Nederlandse stem: Bezonken rood of Alles echt gebeurd. Voor wie terug wil naar Grunbergs vroege romans met dezelfde toon maar meer plot: Fantoompijn.
Wil je een nog beter advies?
Vertel onze Leesvolger wat je net las én wat je ervan vond. Drie boeken op maat.
Probeer Leesvolger →