Wat lezen na Het grote baggerboek?
Vijf concrete aanraders voor wie Het grote baggerboek van Ilja Leonard Pfeijffer net uit heeft.
Het grote baggerboek combineert een concrete, werkelijk bestaande industrie — het Nederlandse baggerwezen — met een picaresque structuur waarin alles uit de hand loopt. Pfeijffer gebruikt het baggerschip als platform voor een reeks verwikkelingen die steeds groteske vormen aannemen: sabotage, beschuldigingen, orgaanhandel. De roman speelt met de spanning tussen technische materie (het schip, de bemanning, de procedures) en chaos (de onvoorspelbare shore-leave, de beschuldigingen). Het is geen satire maar ook geen realisme: een avonturenroman die zijn eigen logica volgt, geschreven door iemand die weet hoe taal een verhaal kan laten escaleren zonder dat de lezer de greep verliest. Vijf boeken die er op aansluiten:
Grand Hotel Europa
door Ilja Leonard Pfeijffer · 2020

Waar Het grote baggerboek een baggerschip als uitvalsbasis gebruikt, kiest Ilja Leonard Pfeijffer hier een hotel in Genua. Beide boeken construeren een ruimte waarin de hoofdpersoon — een schrijver — zichzelf verliest in verwikkelingen die half zelfgekozen, half onvermijdelijk zijn. In Grand Hotel Europa draait het om een mislukte liefde en een Europa in verval, maar de mechaniek is vergelijkbaar: een protagonist die zich ingraaft in een plek en van daaruit een verhaal laat escaleren. Pfeijffer schrijft hier explicieter over zijn eigen positie als schrijver, maar de combinatie van concrete setting en groeiende chaos blijft intact. Het is directer autobiografisch, minder picaresque, maar de toon — intelligent, zelfbewust, met ruimte voor digressies — sluit naadloos aan.
Joe Speedboot
door Tommy Wieringa · 2005
Een gehandicapte verteller in een afgelegen dorp observeert hoe een charismatische vreemdeling — Joe Speedboot — alles op zijn kop zet. Tommy Wieringa gebruikt dezelfde constructie als Pfeijffer: een gesloten gemeenschap (hier een dorp, daar een baggerschip) waarin een reeks gebeurtenissen steeds groteskere vormen aanneemt. Joe Speedboot bouwt een vliegtuig, een auto, een carrière; de verwikkelingen stapelen zich op zonder dat het verhaal zijn geloofwaardigheid verliest. Waar Het grote baggerboek een exotische setting gebruikt, kiest Wieringa voor de polder, maar beide romans delen een fascinatie voor hoe normale mensen reageren op buitenproportionele situaties. De toon is lichter, het perspectief naïever, maar de structuur — een verteller die toekijkt hoe chaos zich ontvouwt — is vergelijkbaar.
Peachez, een romance
door Ilja Leonard Pfeijffer · 2017
Een professor wordt verliefd op een fotomodel dat hij online vindt; wat volgt is een even geloofwaardige als onwaarschijnlijke romance die via e-mails, videocalls en reizen vorm krijgt. Pfeijffer gebruikt hier dezelfde methode als in Het grote baggerboek: hij neemt een herkenbare situatie (een man op leeftijd, een jonge vrouw) en laat die uitgroeien tot iets dat de grenzen van het geloofwaardige opzoekt zonder die te overschrijden. Waar Het grote baggerboek escaleert via sabotage en orgaanhandel, escaleert Peachez via taalbarrières, misverstanden en de vraag of wat zich ontvouwt echt is. Beide boeken spelen met de spanning tussen documentaire precisie en fictie: je weet dat het verhaal geconstrueerd is, maar de details overtuigen.
Alkibiades
door Ilja Leonard Pfeijffer · 2023

Deze monumentale historische roman vertelt het waargebeurde verhaal van Alkibiades, een Atheense generaal en politicus wiens carrière een aaneenschakeling is van verraad, verbanningen en terugkeren. Pfeijffer gebruikt zijn achtergrond als classicus om een politieke thriller te schrijven die tegelijkertijd een studie is van hoe macht en charisma werken. Waar Het grote baggerboek een hedendaagse setting heeft, duikt Alkibiades in het oude Griekenland, maar de structuur blijft vergelijkbaar: een hoofdpersoon die van het ene conflict in het andere rolt, omringd door loyaliteiten die verschuiven en beschuldigingen die escaleren. Het is rijker gedocumenteerd, minder picaresque, maar dezelfde fascinatie voor hoe iemand in een spiraal van gebeurtenissen terechtkomt is aanwezig.
Kamermeisjes en soldaten
door Arnon Grunberg · 2021
In deze reportagereeks verlaat Arnon Grunberg zijn schrijftafel en gaat te werk als kamermeisje, steward, soldaat — beroepen waarin hij zichzelf onderdompelt om van binnenuit te observeren. Het is non-fictie, maar de methode sluit aan bij Het grote baggerboek: Grunberg gebruikt een concrete werkomgeving (een schoonmaakploeg, een legerkazerne) als platform voor een verhaal dat zowel komisch als ongemakkelijk is. Waar Pfeijffer het baggerschip als fictief decor gebruikt, werkt Grunberg met echte beroepen, maar beide schrijvers delen een interesse in hoe mensen functioneren in hiërarchische, gesloten systemen. De toon is directer, minder literair opgetuigd, maar de fascinatie voor werk, macht en chaos is vergelijkbaar.
Welke kies je? Voor wie het picaresque aspect van Het grote baggerboek goed vond — de aaneenschakeling van verwikkelingen — past Joe Speedboot of Peachez het beste. Voor wie de combinatie van concrete setting en intellectuele digressies zoekt, is Grand Hotel Europa de logische volgende stap. Voor wie Pfeijffers fascinatie voor macht en verraad wil zien in historische context, biedt Alkibiades een diepere duik. En voor wie de werkelijke wereld van hiërarchische systemen wil zien — zonder fictie als buffer — levert Kamermeisjes en soldaten dat perspectief.
- Wat lezen na Grand Hotel Europa — Ilja Leonard Pfeijffer
- Wat lezen na Peachez, een romance — Ilja Leonard Pfeijffer
- Wat lezen na Alkibiades — Ilja Leonard Pfeijffer
- Wat lezen na Kamermeisjes en soldaten — Arnon Grunberg
- Wat lezen na Absolute democratie — Ilja Leonard Pfeijffer
- Wat lezen na De Antieken — Ilja Leonard Pfeijffer
Wil je een nog beter advies?
Vertel onze Leesvolger wat je net las én wat je ervan vond. Drie boeken op maat.
Probeer Leesvolger →