Wat lezen na Toos?
Vijf concrete aanraders voor wie Toos van Herman Brusselmans net uit heeft.
Danny Muggepuut zoekt een vrouw om over te schrijven — een constructie die tegelijk oprecht en absurd is, zoals Brusselmans' beste werk. De roman combineert zelfspot met literaire ambities, laat een schrijver-protagonist worstelen met zijn vak en voert taalspel op dat soms de pagina overspoelt. Het is metafictie die zichzelf niet te serieus neemt, maar wel scherp is over wat schrijverschap betekent. Brusselmans-lezers herkennen de mix: autobiografische elementen die kloppen noch niet kloppen, uitweidingen die de plot vertragen, en een toon die tussen cynisme en kwetsbaarheid pendelt. Vijf boeken die daarop aansluiten:
Muggepuut
door Herman Brusselmans · 2011
Het directe prequel: Danny Muggepuut werkt aan zijn tiende roman terwijl hij Real De Rakkertjes coacht. Waar Toos draait om het vinden van een vrouw voor de liefdesroman, gaat dit boek over de dagelijkse gevechten van een schrijver met zijn werk, journalisten en het minivoetbal. Dezelfde protagonist, vergelijkbare structuur met uitweidingen en taalspel, maar hier staat de literaire roem centraler. Het boek toont hoe Herman Brusselmans Muggepuut opbouwde als alter ego — iemand die zijn status als schrijver zowel koestert als belachelijk maakt. Lees dit voor Toos om de personage-ontwikkeling te volgen, of erna om te zien hoe Brusselmans dezelfde figuur in een ander plot hergebruikt.
Vertrouw mij, ik kom uit de veehandel
door Herman Brusselmans · 2020
Brusselmans leest over een moord in de krant en besluit er een boek over te schrijven — wat leidt tot een onderzoek dat nergens toe leidt, behalve tot pagina's vol observaties over taal, seks en de Vlaamse samenleving. De metafictionele laag is explicieter dan in Toos: het schrijfproces zelf wordt onderwerp, inclusief valse starts en narratieve doodlopende straten. Waar Danny Muggepuut een personage is, schrijft Brusselmans hier onder eigen naam, maar de mechaniek is identiek: een dunne plot die ruimte biedt voor uitweidingen, provocaties en zelfonderzoek. Het boek test hoeveel structuur een roman kan missen en toch blijven werken — voor lezers die de chaos in Toos waardeerden.
Feest bij de familie Van de Velde
door Herman Brusselmans · 2018
Een verjaardagsfeest met een verrassing: een beroemde gast wiens identiteit lang verborgen blijft. Brusselmans gebruikt een klassieke setting — familie bijeen, spanning onder de oppervlakte — maar vult die met zijn typische mix van keukentafelrealisme en absurde wendingen. Minder metafictioneel dan Toos, meer gericht op interacties tussen personages, maar de toon blijft herkenbaar: cynisch over menselijke verhoudingen, met plotselinge uitbarstingen van tederheid. Het boek laat zien dat Brusselmans ook binnen conventies kan werken zonder zijn stem te verliezen. Voor wie in Toos vooral de observaties over relaties en communicatie waardeerde, biedt dit een compacter verhaal met vergelijkbare thema's.
Sprakeloos
door Tom Lanoye · 2009
Een zoon beschrijft hoe zijn moeder na een beroerte haar taal verliest — een proces dat Tom Lanoye volgt met precisie en woede. Waar Brusselmans taal gebruikt om chaos te creëren, toont Lanoye wat het verlies ervan betekent. Toch delen beide schrijvers een obsessie met woordkeuze en ritme, en beide vermengen autobiografie met constructie op een manier die de lezer bewust houdt van het maakproces. Sprakeloos is ernstiger van toon, zonder Brusselmans' zelfspot, maar het deelt de weigering om emotie glad te strijken. Het boek dwingt je stil te staan bij wat taal doet — een thema dat ook in Toos besloten ligt, zij het verhuld onder grapjes over literaire ambities.
Onze oom
door Arnon Grunberg · 2021
Een Nederlandse militair in Afghanistan schrijft brieven naar huis, waarin de grens tussen dienst en menselijkheid vervaagt. Arnon Grunberg en Brusselmans delen een interesse in personages die rollen spelen — Danny Muggepuut als schrijver, majoor Anthony als soldaat — en onderzoeken hoe die rollen het innerlijk vormen of vervormen. Grunbergs proza is strakker, zijn ethische vragen explicieter, maar beide auteurs maken van hun protagonisten studies in zelfbedrog. Onze oom mist de metafictionele laag van Toos, maar compenseert dat met morele complexiteit: wat betekent het om liefde of loyaliteit 'op commando' te voelen? Voor lezers die Brusselmans' interesse in constructie waardeerden, biedt Grunberg een andere vorm van deconstuctie.
Welke kies je? Voor wie Danny Muggepuut als personage wil blijven volgen: Muggepuut zelf, of Feest bij de familie Van de Velde voor Brusselmans in andere constellaties. Voor wie de metafictie centraal stond: Vertrouw mij, ik kom uit de veehandel drijft die het verst door. Voor wie zoekt naar taal als thema buiten Brusselmans' stijl: Sprakeloos toont wat verlies ervan doet, Onze oom wat er gebeurt als taal moet functioneren in extreme omstandigheden.
Wil je een nog beter advies?
Vertel onze Leesvolger wat je net las én wat je ervan vond. Drie boeken op maat.
Probeer Leesvolger →