Wat lezen na Vlucht voor mij?

Danny Muggepuut is schrijver, voetbalcoach en een alter ego dat net zo overtuigend is als Brusselmans zelf. Hij werkt aan zijn tiende roman, wordt geïnterviewd door een krant en probeert zijn leven op de rails te houden. Net als in Vlucht voor mij zit hier een dubbele laag: de schrijver die over schrijverschap schrijft, de man die zichzelf observeert en op afstand plaatst. Muggepuut is lichter van toon maar even autobiografisch gemaskeerd, en het minivoetbal — een terugkerend thema bij Herman Brusselmans — vormt een anker in de chaos. Voor wie de zelfspot en de weerspiegeling van Vlucht voor mij herkent, is dit een logische volgende stap.

Als een moeder na een beroerte haar spraakvermogen verliest, kijkt haar zoon toe hoe ze aftakelt. Tom Lanoye schrijft rauw en ontluisterend over verlies, over de man die zijn moeder moet loslaten. Waar Brusselmans in Vlucht voor mij de schrijver laat afglijden in taal en waanzin, laat Lanoye de taal zelf wegvallen. Beide boeken hebben een kil realisme gemeen, een weigering om verdriet mooi te maken. Lanoye schrijft met hetzelfde Vlaamse temperament als Brusselmans, maar zijn focus ligt op het lichaam dat ophoudt, de stem die zwijgt. Voor wie in Vlucht voor mij de combinatie van persoonlijk drama en literaire scherpte waardeert, biedt Sprakeloos een vergelijkbare hardheid zonder de zelfspot.

In Theet 77 keert Brusselmans terug naar zijn jeugd in Hamme, naar het gezin Brusselmans in het veehandelaarshuis. Het boek is autobiografisch, vol ironie en melancholie, en schetst de wereld waarin de schrijver werd gevormd. Waar Vlucht voor mij gaat over de schrijver die verloren raakt, gaat Theet 77 over de jongen die schrijver werd. De toon is vergelijkbaar: cynisch, zelfonderzoekend, vol details die het verhaal leven geven. Brusselmans schrijft over zichzelf als personage, en dat doet hij hier met dezelfde afstand en scherpte. Voor wie in Vlucht voor mij de mix van autobiography en fictie waardeert, is dit een kijkje in de oorsprong.

Arnon Grunberg verliet zijn schrijftafel om als hotelbediende, soldaat en andere functies te werken, en schreef reportages over wat hij zag. Kamermeisjes en soldaten bundelt die verhalen: rauw, observerend, zonder oordeel. Net als Brusselmans in Vlucht voor mij zoekt Grunberg de grens tussen auteur en personage, tussen deelnemer en toeschouwer. Waar Brusselmans fictie gebruikt om zichzelf te onderzoeken, gebruikt Grunberg reportage. Beide schrijvers delen een obsessie met zelfreflectie en een weigering om zichzelf buiten schot te laten. De toon is nuchter, de inzet hoog. Voor wie de dubbele laag van Vlucht voor mij waardeert — de schrijver die zichzelf als object behandelt — biedt dit een andere aanpak van hetzelfde thema.

Een vrouw wordt vermoord, Brusselmans leest het in de krant en besluit er een boek over te schrijven. Vertrouw mij, ik kom uit de veehandel is een misdaadroman waarin de auteur zelf personage is, waarin de schrijver onderzoek doet en tegelijk zichzelf onderzoekt. De toon is luchtig maar scherp, vol zelfspot en literaire capriolen. Net als in Vlucht voor mij speelt Brusselmans met de vraag: waar houdt de auteur op en begint het personage? Het boek is korter, meer plot-gedreven, maar de zelfreflectie en de humor zijn vergelijkbaar. Voor wie in Vlucht voor mij de mix van literair spel en autobiografische echo's herkent, is dit een variatie op hetzelfde thema.