Sarah J. Maas in het kort
Als je ACOTAR hebt gelezen, ken je Sarah J. Maas al. Ze groeide op in New York, studeerde creative writing, en begon op haar zestiende te schrijven aan wat later Throne of Glass werd. Maar haar doorbraak naar het brede publiek kwam pas echt met A Court of Thorns and Roses (2015), een hervertelling van Belle en het Beest die uitgroeide tot een reeks van vijf delen plus spin-offs. Maas combineert klassieke fantasy-structuren — elfen, hoven, magie — met uitgesproken romance en een hoofdpersonage dat door traumatische gebeurtenissen heen moet groeien. Haar boeken zijn omvangrijk, de reeksen langlopend, en de personages krijgen per deel meer diepte. Wereldwijd zijn er tientallen miljoenen exemplaren van haar werk verkocht; in Nederland verschijnen haar titels bij Boekerij en Van Goor.
Fourth Wing / In steen gebrand — voor wie draken wil in plaats van elfen
Rebecca Yarros, 2023
Als je de fae-politiek van ACOTAR wel hebt gezien en nu iets anders wilt, maar de romantische spanning en de wereld waarin je kunt verdwijnen níet wilt missen, dan is Fourth Wing van Rebecca Yarros de logische volgende stap. Violet Sorrengail moet haar droom om scribent te worden opgeven en in plaats daarvan naar de drakenrijder-academie, waar cadetten letterlijk kunnen sterven tijdens de training. De romance bouwt op tussen Violet en Xaden, een vijandige medestudent met littekens en een reputatie — net als bij Rhysand is er sprake van een slow burn waarin hij eerst gevaarlijk lijkt, maar gaandeweg meer blijkt te zijn dan zijn façade. Waar ACOTAR draait om hoven en fae-hiërarchie, draait Fourth Wing om een militaire academie, draken en oorlog. De toon is directer, met minder nadruk op sprookjesmotieven en meer op tactiek en gevecht. Het boek werkt het best voor lezers die van Feyre's groei hielden — Violet begint kwetsbaar maar wordt sterker — en die geen moeite hebben met een setting waarin fysieke training en overlevingsdrang centraal staan. Fourth Wing is het eerste deel van de Empyrean-reeks; het tweede deel Iron Flame en het derde Onyx Storm zijn inmiddels verschenen.
The Cruel Prince / De wrede prins — voor wie fae-politiek mist
Holly Black, 2018
Als wat je in ACOTAR het meest trok de Hof-politiek was — de intriges, de hiërarchieën, de gevaarlijke spellen tussen personages die allemaal iets te verbergen hebben — dan is The Cruel Prince van Holly Black precies waar je moet zijn. Jude is een sterfelijk meisje dat opgroeit aan het elfenhof, waar ze door iedereen wordt geminacht. In plaats van zich terug te trekken, besluit ze zich met list en wapens een plek te bevechten. De romance met Cardan, de wrede elfenprins die haar lijkt te haten, bouwt langzaam op en heeft dezelfde scherpe, bijna vijandige dynamiek als Feyre en Rhysand in het begin. Waar ACOTAR echter relatief snel romantisch wordt, blijft The Cruel Prince langer balanceren op de grens tussen haat en aantrekking. Black schrijft elfen die echt gevaarlijk zijn — niet alleen machtig, maar ook wreed en onvoorspelbaar. De wereld voelt klassieker fae aan dan Maas' versie: minder verfijnd, meer wild. Dit boek past bij lezers die Feyre's groei van hulpeloos naar machtig waardeerden, maar die liever een hoofdpersonage hebben dat geen magie heeft en het moet hebben van tactiek. The Folk of the Air-reeks telt drie delen plus twee novelles; de reeks is compleet.
Caraval — voor wie het sprookjesachtige wil behouden
Stephanie Garber, 2017
Als wat je aantrok in ACOTAR niet zozeer de hoven waren maar het sprookjesachtige — de betovering, de sense of wonder, het gevoel dat je in een wereld zit waar alles nét anders werkt dan in de onze — dan is Caraval van Stephanie Garber een natuurlijke vervolgstap. Scarlett en haar zus Tella worden meegenomen naar Caraval, een mysterieus spel onder leiding van de ongrijpbare Legend, waar illusie en werkelijkheid door elkaar lopen. De romance draait om Legend zelf, wiens identiteit lange tijd verborgen blijft — net zoals Rhysands ware aard pas gaandeweg duidelijk wordt. Waar ACOTAR zich afspeelt aan een hof met duidelijke machtsverhoudingen, speelt Caraval zich af in een wereld die voelt als een circus: theatraal, opzichtig, vol raadsels. De toon is lichter dan ACOTAR, met minder nadruk op trauma en meer op verwondering. De romance is ook explicieter verweven met het mysterie: wie Legend is, bepaalt hoe de romance zich ontvouwt. Dit boek werkt voor lezers die van Feyre's reis hielden maar niet per se de donkere ondertoon nodig hebben, en die houden van verhalen waarin je tot het eind moet raden wat echt is. Caraval is het eerste deel van een trilogie; Legendary en Finale sluiten het af.
Shadow and Bone / Schim en Schaduw — voor wie een gelaagde wereld wil
Leigh Bardugo, 2012
Als je in ACOTAR genoot van de wereld — de verschillende hoven, de politieke spanningen, de manier waarop alles met elkaar verbonden is — maar je wilt iets dat nóg groter voelt, met nog meer personages en nog meer lagen, dan is Shadow and Bone van Leigh Bardugo de plek om te beginnen. Alina Starkov ontdekt dat ze een zeldzame vorm van magie bezit en wordt meegenomen naar het Hof van de Grisha, waar ze opgeleid wordt door de mysterieuze Darkling. De romance met de Darkling heeft diezelfde ambigue aantrekkingskracht als Rhysand in het begin: hij is machtig, onleesbaar, en je weet niet of je hem kunt vertrouwen. Waar ACOTAR zich vooral richt op één hoofdpersonage en haar directe kring, bouwt Bardugo een universum waarin meerdere reeksen zich afspelen — de Grisha-trilogie, de Kraaien-duologie, de Nikolai-duologie. De wereld is geïnspireerd op het tsaristische Rusland in plaats van op westerse sprookjes, wat een andere textuur geeft. De magie is systematischer, meer gecodificeerd. Dit boek past bij lezers die van Feyre's reis hielden maar die ook benieuwd zijn naar wat er buiten haar verhaal gebeurt, en die geen moeite hebben met een reeks die steeds verder uitwaaiert. Shadow and Bone is het eerste deel van de Grisha-trilogie; wie verder wil, kan daarna doorgaan met de Kraaien-boeken (List en Leugens, Kraai en Koninkrijk).
One Dark Window / Een duister venster — voor wie gothic wil
Rachel Gillig, 2022
Als wat je aantrok in ACOTAR de duistere ondertoon was — de vervloekingen, de gevaarlijke magie, het gevoel dat er altijd iets dreigends op de achtergrond speelt — dan is One Dark Window van Rachel Gillig een logische keuze. Elspeth Spindle deelt haar lichaam met een duistere geest, de Nightmare King, en moet samen met een mysterieuze rover een reeks magische kaarten verzamelen om een vloek te breken. De romance heeft diezelfde scherpe spanning als tussen Feyre en Rhysand: gevaarlijk, onvoorspelbaar, en met een hoofdpersoon die niet zeker weet of ze de ander kan vertrouwen. Waar ACOTAR echter uiteindelijk naar een soort licht beweegt — Feyre vindt haar kracht, het Nachthof voelt als thuis — blijft One Dark Window langer hangen in de schaduw. De wereld is gothic in plaats van sprookjesachtig: donkere bossen, vervallen kastelen, oude vervloekingen. De romance is ook trager, met meer nadruk op twijfel dan op passie. Dit boek werkt voor lezers die van de eerste helft van ACOTAR hielden, toen Feyre nog niet wist wie ze kon vertrouwen, en die graag in die spanning willen blijven. One Dark Window is het eerste deel van een duologie; Twee verstrengelde kronen (Two Twisted Crowns) sluit het af.
Throne of Glass / De glazen troon — voor wie meer Maas wil
Sarah J. Maas, 2014
Als je ACOTAR uit hebt en je wilt gewoon meer van Sarah J. Maas, maar je wilt niet per se terug naar dezelfde wereld, dan is Throne of Glass de voor de hand liggende keuze. Celaena Sardothien is een huurmoordenaar die een kans krijgt op vrijheid als ze de koning dient, maar gaandeweg ontdekt ze dat er meer aan de hand is — zowel in het koninkrijk als in haarzelf. De romance bouwt op tussen Celaena en verschillende personages, waaronder Chaol en Dorian, en later Rowan — een patroon dat lijkt op Feyre's reis van Tamlin naar Rhysand. Waar ACOTAR zich afspeelt in een wereld met hoven en fae-politiek, draait Throne of Glass om een koninkrijk met magie die onderdrukt wordt, en een hoofdpersonage dat langzaam onthult wordt als iemand met een veel grotere bestemming. De eerste boeken voelen lichter, meer gericht op het paleis en de wedstrijden; later in de reeks wordt de toon donkerder en de inzet hoger. Dit boek past bij lezers die van Feyre's ontwikkeling hielden — van kwetsbaar naar machtig — en die geen moeite hebben met een reeks van zeven delen plus een novellebundel. Throne of Glass is het eerste deel van de volledige reeks; de laatste titel is Koninkrijk van as (Kingdom of Ash).
Once Upon a Broken Heart / Er was eens een gebroken hart — voor wie romance voorop wil
Stephanie Garber, 2021
Als wat je in ACOTAR het meest aantrok de romance was — die specifieke dynamiek tussen een hoofdpersonage dat kwetsbaar is en een liefdesinteresse die gevaarlijk en onleesbaar lijkt maar uiteindelijk alles voor haar over heeft — dan is Once Upon a Broken Heart van Stephanie Garber precies wat je zoekt. Evangeline Fox sluit een pact met Jacks, de Prins van Harten, in ruil voor zijn hulp om haar grote liefde terug te winnen. Jacks is het type personage dat Maas-lezers herkennen: charmant, wreed, onvoorspelbaar, en met een verleden dat langzaam wordt onthuld. De romance bouwt op volgens hetzelfde patroon als ACOTAR: eerst lijkt hij gevaarlijk en onbetrouwbaar, dan blijkt er meer aan de hand, en uiteindelijk draait alles om de vraag of ze hem kan vertrouwen. Waar ACOTAR echter een fae-hof als achtergrond heeft, speelt Once Upon a Broken Heart zich af in een wereld waarin sprookjes letterlijk waar zijn — vervloekingen, pacten, onsterfelijken die altijd een prijs eisen. De toon is lichter, meer gericht op verwondering en minder op trauma. Dit boek werkt voor lezers die van Rhysand hielden en die een nieuw personage willen dat diezelfde rol vervult, maar dan in een setting die meer op een sprookje lijkt. Once Upon a Broken Heart is het eerste deel van een trilogie; het tweede deel is The Ballad of Never After, het derde A Curse for True Love.
Crescent City / Huis van aarde & bloed — voor wie volwassen fantasy wil
Sarah J. Maas, 2020
Als je ACOTAR hebt gelezen en je denkt: dit was goed, maar ik wil iets dat zich meer als volwassen fantasy voelt, met meer nadruk op politiek en minder op coming-of-age, dan is Crescent City van Sarah J. Maas de logische vervolgstap binnen haar eigen werk. Bryce Quinlan is een halfbloed fae die in de bruisende stad Crescent City werkt en verwikkeld raakt in een moordonderzoek, samen met de gevallen engel Hunt Athalar. De romance heeft dezelfde slow-burn opbouw als ACOTAR — Hunt lijkt eerst onbereikbaar, maar gaandeweg wordt duidelijk dat er meer speelt. Waar ACOTAR echter draait om een jonge vrouw die haar plek zoekt in een vreemde wereld, draait Crescent City om een volwassen hoofdpersonage dat al een leven heeft opgebouwd en dat nu moet kiezen tussen veiligheid en verzet. De wereld voelt moderner: een stad met nachtvlinders en mobiele telefoons, in plaats van een middeleeuws hof. De toon is directer, met meer expliciete scènes en minder nadruk op innerlijke twijfel. Dit boek werkt voor lezers die van ACOTAR hielden maar die niet opnieuw een heldinnenreis willen, en die Maas' stijl willen proeven in een setting die dichter bij urban fantasy ligt. Huis van aarde & bloed is het eerste deel van de Crescent City-trilogie; het tweede deel is Huis van lucht & adem (House of Sky and Breath), het derde Huis van vuur & schaduw (House of Flame and Shadow). De trilogie is afgerond.
Wat erna?
Als je dit rijtje hebt afgewerkt en je wilt verder, zijn er een paar logische richtingen. Voor wie de fae-politiek en de hoven mist: ga naar de Kraaien-boeken van Leigh Bardugo (List en Leugens), die zich in dezelfde wereld afspelen als Schim en Schaduw maar met een groep jonge criminelen in plaats van een enkele heldin. Voor wie meer gothic wil: The Knight and the Moth van Rachel Gillig, haar tweede duologie, bouwt voort op de sfeer van One Dark Window maar met een nieuwe cast. Voor wie gewoon meer Sarah J. Maas wil maar niet terug naar ACOTAR of Throne of Glass: Hof van zilveren vlammen is de spin-off die zich richt op Nesta, Feyre's zus, en die een ander type hoofdpersonage neerzet — grimmiger, bozer, minder bereid om zich aan te passen. En voor wie op zoek is naar iets dat de romantasy-formule net iets anders invult: probeer een van de standalone-romans van Rebecca Yarros (De laatste brief), waarin de romance centraal staat maar de fantasy-setting ontbreekt. Dat laatste is geen romantasy meer, maar het geeft wel een beeld van hoe Yarros romance schrijft zonder draken of magie als achtergrond.



