Donna Leon

Donna Leon (Montclair, New Jersey, 28 september 1942) is een Amerikaanse auteur van detectiveromans die zich afspelen in Venetië. Ze groeide op in Bloomfield, New Jersey, studeerde aan Mount Saint Dominic Academy en werkte aan een proefschrift over Jane Austen toen de Iraanse revolutie van 1978-79 haar studie en verblijf in Iran abrupt afbrak. Na een terugkeer naar New York, waar ze reclameteksten schreef, raakte ze tijdens een eerste bezoek verliefd op Italië. Van 1981 tot 1990 doceerde ze Engelse literatuur voor de University of Maryland University College – Europe op een Amerikaanse militaire basis in Italië; volgens de Nederlandse Wikipedia bleef ze tot 1999 als docent verbonden aan de basis in Vicenza. Ze woonde meer dan dertig jaar in Venetië en verhuisde in 2015 naar Zwitserland, waar ze in 2020 het staatsburgerschap kreeg.

Leon begon laat met schrijven. Ze schreef haar eerste misdaadroman in acht maanden nadat ze een scène had gezien die volgens haar in zo'n boek thuishoorde, legde het manuscript in een la en stuurde het pas op aandringen van een vriendin in voor een wedstrijd — die ze won. Het resultaat was Death at La Fenice (1992), in het Nederlands verschenen als Dood van een maestro: de eerste zaak voor commissario Guido Brunetti.

De Brunetti-reeks werd haar handelsmerk. Brunetti is een intelligente, beschaafde commissaris die verantwoording moet afleggen aan zijn ijdele meerdere Vice-Questore Patta en wordt bijgestaan door Ispettore Vianello en de scherpzinnige Signorina Elettra. Elke zaak biedt Leon de gelegenheid om een minder fraaie kant van Venetië en Italië bloot te leggen — corruptie, milieuvervuiling, kerkelijke macht, vreemdelingenhaat. Eten, koken en lange wandelingen door de stad zijn vaste ingrediënten, en de boeken zijn op uitdrukkelijk verzoek van Leon nooit in het Italiaans vertaald. Wel verschenen ze in vele andere talen en vormen ze de basis voor een Duitse televisieserie die inmiddels 26 afleveringen telt.

De negende Brunetti, Vriendendienst (Friends in High Places), won in 2000 de Silver Dagger van de Crime Writers' Association; in 2003 ontving Leon de Corine Literatuurprijs. De reeks groeide gestaag door, met onder meer Tussen de regels (2014), Wat niet verdwijnt (2017), De Troonopvolger (2019), Vluchtig verlangen (2021) en Begraven verleden (2023). De vuurproef verscheen in 2025. Naast de reeks schreef ze de losstaande roman Hemelse juwelen (The Jewels of Paradise, 2012) rond Caterina Pellegrini, het kookboek A Taste of Venice en de essaybundel Mijn Venetië, plus de memoires Wandering Through Life (2023) en Backstage (2025).

Voor Nederlandse lezers is Leon een vertrouwde naam in de Italiaanse misdaadhoek: Cargo (een imprint binnen De Bezige Bij) heeft de reeks vrijwel volledig in een herziene uitvoering opnieuw uitgebracht, waaronder de eerste delen Dood van een maestro, Dood in den vreemde, De dood draagt rode schoenen en Salto mortale. Wie nog niet eerder iets van haar las, kan het beste bij dat eerste deel beginnen — de Brunetti-romans zijn los te lezen, maar de chronologische volgorde laat het Venetië van Leon én haar personages het mooiste groeien.