Boeken zoals Jacques Vriens
Drie auteurs die dezelfde leeservaring leveren als Jacques Vriens. Geen "klanten kochten ook"—handgekozen op thema, sfeer en stem. Met per auteur de drie boeken om mee te beginnen.
Jacques Vriens schrijft over wat er echt gebeurt in het leven van kinderen: vriendschap die op de proef wordt gesteld, ouders die uit elkaar gaan, ziekte die niet weggaat, en de alledaagse chaos van groep acht. Zijn verhalen spelen zich af in herkenbare decors — het klaslokaal, het schoolplein, het hotel van zijn jeugd — maar die bekendheid maakt juist dat de grote gebeurtenissen binnenkomen met volle kracht. Een meisje dat ernstig ziek wordt in Achtste-groepers huilen niet, een opa die doodgaat in Code Kattenkruid, gescheiden ouders in Vaders, moeders? Hardgekookte eieren!: Vriens plaatst die momenten in een wereld die kinderen al kennen, zodat ze zich kunnen concentreren op wat het betekent in plaats van op wat het is.
Als je die combinatie — herkenbare schoolwereld, emotionele diepgang, warme toon — wilt terugvinden bij andere auteurs, zijn er drie richtingen die elk een ander aspect van Vriens versterken. De ene voegt fantasie en griezelspanning toe aan dezelfde basisschoolwereld. De tweede houdt vast aan humor en absurditeit, maar schuift de inzet naar het kolderieke. De derde gaat verder in op de binnenwereld van het kind zelf, met dagboekachtige intimiteit in plaats van vertellersperspectief. Alle drie delen ze Vriens' respect voor jonge lezers: ze nemen kinderen serieus zonder hun verhalen zwaarmoedig te maken.
Paul van Loon
Beide horen tot de grote Nederlandse kinderboekenschrijvers met humor en herkenbare personages. Waar Vriens zich richt op schoolverhalen en alledaagse avonturen, voegt Van Loon daar een griezellaag aan toe — maar de tone en toegankelijkheid zijn vergelijkbaar, en beide auteurs beheersen het evenwicht tussen spanning en humor voor dezelfde leeftijdsgroep.
Match-score van 8.5/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Nederlands kinderboekenschrijver van 'grumor' — griezelen met humor, van Dolfje tot De Griezelbus.
Waar Vriens zijn verhalen binnen de realistische grenzen van de basisschool houdt — met af en toe een historisch verhaal als Oorlogsgeheimen of Smokkelkinderen — introduceert Van Loon consequent een bovennatuurlijk element. Weerwolven, mummies, spoken en vampiers komen bij hem gewoon voor in de Nederlandse wereld van school, huiswerk en vriendengroepen. Die fantasielaag geeft zijn boeken een fysieke spanning die bij Vriens ontbreekt: kinderen lezen niet om te weten hoe het afloopt met een ziek klasgenootje, maar om te zien of Dolfje bij volle maan betrapt wordt. Het verschil zit ook in ritme: Van Loon schrijft kortere hoofdstukken, meer dialoog en met een hoger tempo, terwijl Vriens meer ruimte neemt voor beschrijving en reflectie. Beide auteurs delen wel dezelfde warme toon — hun personages mogen anders zijn, eng of raar, maar worden nooit afgestraft — en dezelfde doelgroep van kinderen tussen zeven en twaalf jaar.
Begin met Dolfje Weerwolfje (1997), het eerste deel van de reeks die Van Loon bij een hele generatie bekend maakte. Dat boek laat meteen zien wat het verschil met Vriens is: een jongetje dat transformeert bij volle maan, een pleeggezin dat het geheim moet bewaren, en een opa die weerwolf blijkt te zijn. Het heeft dezelfde warmte als Meester Jaap — Dolfje is lief en kwetsbaar — maar voegt daar de spanning van geheimhouding en fysieke transformatie aan toe. Voor lezers die Vriens' klaslokaalsetting herkenbaar vinden maar meer fantasie-element willen, is dit de logische stap.
Tosca Menten
Net als Vriens schrijft Menten humoristische series voor kinderen die zich afspelen in herkenbare settings — school, thuis, de buurt. Dummie de mummie en Vriens' Achtste-groepers huilen niet delen dezelfde commerciële toegankelijkheid, warme humor en thematiek rond vriendschap en anders-zijn, met personages waar kinderen zich gemakkelijk in herkennen.
Match-score van 8/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Nederlandse kinderboekenschrijver van Dummie de mummie, Juffrouw Pots en Turbo Teun.
Waar Vriens zijn verhalen stevig verankert in wat kinderen echt meemaken — scheiding, ziekte, pesten — kiest Menten voor absurdistische situaties die de alledaagse wereld opblazen tot kolder. Een kindermummie die bij een gezin intrekt, een juf die kleiner wordt, een reus die door een dorp dendert: dat zijn premissen die de grenzen van geloofwaardigheid opzoeken en overschrijden. Vriens blijft binnen de realistische logica, zelfs in zijn historische werk; Menten drijft juist op de onwaarschijnlijkheid van haar plot. Ook in toon verschilt ze: waar Vriens empathie toont voor verdriet en kwetsbaarheid, kiest Menten voor groteske overdrijving en fysieke humor. Haar personages zijn kolderiek, vies of onuitstaanbaar — denk aan de vergelijkingen met Roald Dahl — terwijl Vriens' personages herkenbaar en invoelbaar blijven. Beide auteurs delen wel hun commerciële toegankelijkheid en hun vermogen om kinderen aan het lezen te houden met korte zinnen, veel dialoog en heldere verhaallijnen.
Begin met Dummie de mummie en de gouden scarabee (2009), het eerste deel van Mentens bekendste reeks. Dat boek toont meteen het verschil met Vriens: waar Achtste-groepers huilen niet raakt omdat het over een echt ziek meisje gaat, raakt Dummie omdat een vierduizend jaar oude mummie probeert mee te doen op een moderne basisschool. Het is warm en grappig, maar op een andere manier — niet door empathie voor verdriet, maar door absurditeit die vriendschap mogelijk maakt. Voor kinderen die Vriens' schoolverhalen leuk vonden maar meer fantasie en kolder willen, is dit het startpunt.
Francine Oomen
Oomen's Hoe overleef ik-reeks en Vriens' werk delen een focus op hedendaagse kinderwereld met humor en emotie. Beide auteurs schrijven series die enorm populair zijn bij dezelfde doelgroep (8-12 jaar), waarin alledaagse problemen — school, ouders, vriendschap — centraal staan en waarin kinderen de controle voelen over hun eigen verhaal.
Match-score van 7.5/10 op basis van thema, sfeer en lees-experience — niet op populariteit of marketing-overlap. Nederlandse schrijfster en illustratrice, bekend van de Hoe overleef ik-reeks.
Waar Vriens schrijft vanuit een vertelstandpunt dat overzicht houdt over meerdere personages — denk aan de klassenstructuur in Meester Jaap of het ensemble in Achtste-groepers huilen niet — kruipt Oomen volledig in het hoofd van één protagonist. Haar Hoe overleef ik-reeks is geschreven als dagboek, met lijstjes, handgeschreven aantekeningen en typografische grappen die het innerlijke leven van Rosa direct op de pagina zetten. Dat maakt haar boeken intenser en intiemer, maar ook smaller: je leest niet over een groep, maar over één meisje dat de wereld probeert te begrijpen. Vriens blijft bij kinderen tot en met groep acht; Oomen gaat door naar de middelbare school en later zelfs naar het volwassen leven, waardoor haar reeks meegroeit met haar publiek. Ook stilistisch verschilt ze: waar Vriens lineair vertelt in hoofdstukken, doorbreekt Oomen de chronologie met terugblikken, lijstjes en visuele elementen. Beide auteurs delen wel hun focus op alledaagse problemen — scheiding, verliefdheid, identiteit — en hun directe band met jonge lezers, blijkend uit hun vele prijzen van de Kinder- en Jonge Jury.
Begin met Hoe overleef ik de brugklas? (1998), het eerste deel van de klassieke Rosa-reeks. Dat boek laat meteen zien wat het verschil is met Vriens: waar Achtste-groepers huilen niet vertelt over een groep achtste-groepers vanuit een alwetend perspectief, kruip je hier volledig in Rosa's hoofd via dagboekfragmenten, lijstjes en tekeningen. Het gaat over dezelfde leeftijd — net van de basisschool af — maar vanuit een andere vorm. Voor kinderen die Vriens' verhalen goed vonden maar meer identificatie willen met één hoofdpersoon en nieuwsgierig zijn naar de middelbare school, is dit de natuurlijke vervolgstap.
Niet wat je zoekt?
Onze Leesvolger leest je smaak — vertel wat je net las en wat je ervan vond, krijg drie boeken die echt passen.
Probeer Leesvolger →